Tội bạo loạn

Tội bạo loạn xâm hại đến quan hệ xã hội đặc biệt quan trọng đó là quan hệ xã hội liên quan đến sự tồn vong, vững mạnh của nhà nước

Thứ Ba, 5/5/2020, 00:30 (GMT+7)tuanci6

Khái quát quy định pháp luật về tội bạo loạn

Trong hệ thống pháp luật hình sự Việt Nam, tội bạo loạn là một trong những tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm trực tiếp đến an ninh quốc gia và sự ổn định của chế độ chính trị. Việc hiểu rõ các yếu tố cấu thành tội phạm cũng như khung hình phạt được quy định tại Bộ luật Hình sự giúp nhận diện đúng tính chất nguy hiểm của hành vi này.

Quy định về tội bạo loạn và tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân

Căn cứ vào Bộ luật Hình sự (văn bản đang có hiệu lực tại thời điểm năm 2020), các hành vi xâm phạm an ninh quốc gia liên quan đến bạo loạn và khủng bố được quy định cụ thể như sau:

Điều 112. Tội bạo loạn

Người nào thực hiện hoạt động vũ trang, sử dụng bạo lực có tổ chức hoặc cướp phá tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân nhằm mục đích chống chính quyền nhân dân sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự với các khung hình phạt:

Đối với người tổ chức, người hoạt động đắc lực hoặc gây hậu quả nghiêm trọng: Phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình.
Đối với người đồng phạm khác: Phạt tù từ 05 năm đến 15 năm.
Đối với người chuẩn bị phạm tội: Phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

Điều 113. Tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân

Hành vi xâm phạm tính mạng cán bộ, công chức hoặc phá hủy tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân nhằm chống chính quyền nhân dân sẽ bị xử lý theo các mức độ sau:

Khung hình phạt cao nhất: Phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình đối với hành vi xâm phạm tính mạng hoặc phá hủy tài sản.
Khung hình phạt từ 10 năm đến 15 năm áp dụng khi: Thành lập, tham gia hoặc tài trợ tổ chức khủng bố; lôi kéo, huấn luyện phần tử khủng bố; chế tạo vũ khí; xâm phạm tự do thân thể, sức khỏe hoặc tấn công mạng máy tính, mạng viễn thông của cơ quan, tổ chức.
Khung hình phạt từ 05 năm đến 10 năm: Áp dụng đối với hành vi đe dọa thực hiện các hành vi nêu trên hoặc uy hiếp tinh thần cán bộ, công chức và người khác.
Lưu ý: Các tổ chức khủng bố nước ngoài gây khó khăn cho quan hệ quốc tế của Việt Nam cũng bị xử lý theo quy định này. Người chuẩn bị phạm tội bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

Phân tích cấu thành tội phạm của tội bạo loạn

Để xác định một hành vi có cấu thành tội bạo loạn hay không, cần xem xét đầy đủ các yếu tố sau:

Khách thể của tội phạm

Tội phạm này xâm hại đến các quan hệ xã hội đặc biệt quan trọng, bao gồm sự tồn vong, tính vững mạnh của chính quyền nhân dân, chế độ xã hội chủ nghĩa và Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.

Chủ thể của tội phạm

Chủ thể là người từ đủ 16 tuổi trở lên, có năng lực trách nhiệm hình sự và đã thực hiện hành vi vi phạm pháp luật theo quy định.

Mặt khách quan của tội phạm

Hành vi khách quan của tội bạo loạn bao gồm một hoặc nhiều hành vi sau:

Hoạt động vũ trang: Tập hợp đông người, có trang bị vũ khí và sử dụng vũ lực tấn công các cơ quan nhà nước (như UBND, Công an, Quân đội...) nhằm sát hại cán bộ hoặc nhân dân.
Dùng bạo lực có tổ chức: Sử dụng số đông người (có thể không có vũ khí hoặc vũ khí thô sơ) để tiến hành mít tinh, biểu tình trái phép, đập phá tài sản nhằm chống lại chính quyền và lực lượng vũ trang.
Cướp phá tài sản: Thực hiện các hành vi cướp, đốt phá, hủy hoại tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân nhằm gây hoang mang dư luận và rối loạn trật tự trị an với mục đích chống chính quyền.

Phân biệt với tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền: Trong khi tội lật đổ tập trung vào việc thành lập tổ chức hoặc tuyên truyền để xóa bỏ chính quyền, thì tội bạo loạn nhấn mạnh vào phương thức thực hiện bằng vũ lực, bạo lực hoặc cướp phá tài sản.

Mặt chủ quan của tội phạm

Tội phạm được thực hiện với lỗi cố ý trực tiếp. Người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội nhưng vẫn mong muốn thực hiện nhằm đạt được mục đích chính trị. Mục đích chống chính quyền nhân dân là dấu hiệu bắt buộc, không thể thiếu trong cấu thành tội phạm này.

Hình phạt và các hình phạt bổ sung

Ngoài hình phạt chính (tù có thời hạn, tù chung thân hoặc tử hình) tùy theo vai trò của người phạm tội như đã phân tích tại Điều 112, người phạm tội còn có thể phải chịu các hình phạt bổ sung nhằm cách ly và giáo dục:

Tước một số quyền công dân từ 01 năm đến 05 năm.
Phạt quản chế hoặc cấm lưu trú từ 01 năm đến 05 năm.
Tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Việc nắm vững các quy định về tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia là cần thiết để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân cũng như cộng đồng. Trong trường hợp phát hiện các dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng, người dân cần báo ngay cho cơ quan chức năng có thẩm quyền.