Thủ tục làm bảo hiểm thất nghiệp là thủ tục người lao động thực hiện sau khi chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc, nếu đáp ứng đủ điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp. Nội dung dưới đây trình bày theo bối cảnh quy định đang áp dụng tại thời điểm bài đăng tháng 3/2020.
Điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp được quy định tại Luật Việc làm số 38/2013/QH13. Hồ sơ, trình tự giải quyết tại thời điểm năm 2020 được hướng dẫn bởi Nghị định số 28/2015/NĐ-CP. Ngoài ra, người lao động và đơn vị thực hiện chính sách có thể tham khảo thêm Công văn 62/LĐTBXH-VL năm 2019 về thực hiện bảo hiểm thất nghiệp.
Theo Điều 49 Luật Việc làm 2013, người lao động được hưởng trợ cấp thất nghiệp khi đáp ứng các điều kiện cơ bản sau:
Theo Điều 16 Nghị định 28/2015/NĐ-CP, hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp thường gồm:
Bước 1: Nộp hồ sơ. Trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc, người lao động chưa có việc làm và có nhu cầu hưởng trợ cấp thất nghiệp nộp 01 bộ hồ sơ tại trung tâm dịch vụ việc làm nơi muốn nhận trợ cấp.
Người lao động có thể ủy quyền cho người khác nộp hồ sơ hoặc gửi hồ sơ qua bưu điện nếu thuộc các trường hợp như ốm đau, thai sản, tai nạn, hỏa hoạn, lũ lụt, động đất, sóng thần, dịch bệnh, địch họa và có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền.
Bước 2: Trung tâm dịch vụ việc làm tiếp nhận và giải quyết. Trung tâm dịch vụ việc làm kiểm tra hồ sơ, ghi phiếu hẹn trả kết quả. Nếu hồ sơ chưa đúng quy định, trung tâm trả lại và nêu rõ lý do để người lao động bổ sung hoặc điều chỉnh.
Bước 3: Nhận quyết định và tiền trợ cấp. Trong thời hạn 20 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, trung tâm dịch vụ việc làm trình cơ quan có thẩm quyền quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp. Thời điểm hưởng được tính từ ngày thứ 16 kể từ ngày nộp đủ hồ sơ hợp lệ.
Bước 4: Thông báo tìm kiếm việc làm hằng tháng. Trong thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp, người lao động phải thực hiện thông báo về việc tìm kiếm việc làm hằng tháng theo lịch hẹn, trừ trường hợp được miễn hoặc không phải thông báo theo quy định.
Người lao động nên kiểm tra kỹ quyết định thôi việc hoặc giấy tờ chấm dứt hợp đồng, quá trình đóng bảo hiểm thất nghiệp trên sổ BHXH và thời hạn 03 tháng. Nếu hồ sơ có sai lệch về thông tin nhân thân, thời gian đóng hoặc ngày nghỉ việc, cần đề nghị điều chỉnh trước khi nộp để tránh kéo dài thời gian giải quyết.