Ngày 12/03/2021, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 05/2021/TT-BGDĐT nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều quan trọng của Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT). Việc điều chỉnh này nhằm hoàn thiện công tác tổ chức kỳ thi, bảo đảm tính an toàn, nghiêm túc và phù hợp với thực tiễn quản lý giáo dục tại thời điểm hiện hành.
Căn cứ pháp lý áp dụng
Các nội dung sửa đổi, bổ sung trong Thông tư 05/2021/TT-BGDĐT được xây dựng dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật sau:
- Luật Giáo dục ngày 14 tháng 6 năm 2019;
- Luật Giáo dục đại học ngày 18 tháng 6 năm 2012 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học ngày 19 tháng 11 năm 2018;
- Thông tư số 15/2020/TT-BGDĐT ban hành Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông;
- Thông tư số 05/2021/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông.
Các nội dung thay đổi trọng yếu trong quy chế thi
1. Thay đổi về thành phần Hội đồng thi
Theo quy định mới tại điểm a khoản 2 Điều 8, cơ cấu nhân sự của Hội đồng thi được xác định cụ thể như sau:
- Chủ tịch Hội đồng thi: Là Giám đốc Sở Giáo dục và Đ Đào tạo (hoặc Phó Giám đốc Sở trong các trường hợp đặc biệt).
- Các Phó Chủ tịch: Bao gồm Phó Giám đốc Sở GDĐT, lãnh đạo phòng có chức năng quản lý giáo dục trung học, giáo dục thường xuyên cấp THPT và công tác thi tốt nghiệp THPT thuộc Sở GDĐT.
- Các Ủy viên: Là lãnh đạo các phòng thuộc Sở GDĐT và Hiệu trưởng các trường phổ thông. Trong đó, ủy viên thường trực là lãnh đạo phòng có chức năng quản lý trực tiếp công tác thi tốt nghiệp THPT (gọi tắt là phòng Quản lý thi).
2. Quy định về việc bố trí thí sinh dự thi
Nhằm tối ưu hóa việc tổ chức tại các điểm thi, quy định tại điểm a khoản 2 Điều 9 có sự điều chỉnh về đối tượng tập trung. Các nhóm thí sinh bao gồm: Thí sinh đã tốt nghiệp THPT các năm trước, thí sinh đã hoàn thành chương trình THPT nhưng chưa tốt nghiệp, thí sinh tốt nghiệp trung cấp và thí sinh Giáo dục thường xuyên (GDTX) sẽ được bố trí dự thi chung với thí sinh lớp 12 hệ Giáo dục THPT tại một số điểm thi do Giám đốc Sở GDĐT quyết định. Điều kiện kèm theo là phải đảm bảo tỷ lệ thí sinh lớp 12 Giáo dục THPT chiếm ít nhất 60% tổng số thí sinh tại điểm thi đó (trường hợp đặc biệt cần ý kiến của Bộ GDĐT).
3. Quy định về an ninh, an toàn trong các khâu tổ chức thi
Tại khoản 3 và khoản 4 Điều 10, Bộ Giáo dục và Đào tạo siết chặt quy trình liên lạc và quản lý thiết bị tại các khu vực trọng yếu (in sao đề thi, coi thi, làm phách, chấm thi, phúc khảo):
- Thiết bị liên lạc: Phải bố trí ít nhất 01 điện thoại cố định tại phòng làm việc chung hoặc phòng trực để đảm bảo an ninh. Trong trường hợp bất khả kháng không có điện thoại cố định, Chủ tịch Hội đồng thi có thể quyết định sử dụng điện thoại di động nhưng phải đáp ứng các điều kiện nghiêm ngặt: không có chức năng ghi hình, không có thẻ nhớ, không có kết nối internet và phải được niêm phong khi không sử dụng.
- Nguyên tắc liên lạc: Mọi cuộc gọi qua điện thoại đều phải bật loa ngoài và nghe công khai. Việc sử dụng máy tính tại điểm thi chỉ được phép thực hiện để chuyển báo cáo nhanh về Hội đồng thi dưới sự giám sát của cán bộ thanh tra.
- Quản lý thiết bị thu phát thông tin: Tại các khu vực coi thi, chấm thi, phúc khảo, phải có vật dụng chuyên dụng để lưu giữ và bảo quản các thiết bị thu, phát thông tin của cán bộ làm nhiệm vụ. Các vật dụng này bắt buộc phải được niêm phong dưới sự giám sát của cơ quan Công an.
4. Điều kiện dự thi đối với thí sinh
Tại điểm a khoản 2 Điều 12, quy định về điều kiện để một thí sinh đủ tiêu chuẩn tham gia kỳ thi tốt nghiệp THPT được nhấn mạnh: Thí sinh thuộc đối tượng quy định phải đảm bảo kết quả đánh giá tại lớp 12 đạt loại hạnh kiểm từ trung bình trở lên.
Việc ban hành các sửa đổi này cho thấy sự chú trọng của cơ quan quản lý trong việc nâng cao chất lượng kỳ thi và ngăn chặn các hành vi gian lận. Điều này cũng tương tự như cách thức quản lý chặt chẽ trong các lĩnh vực khác nhằm đảm bảo tính minh bạch, ví dụ như quy trình điều tra bệnh nghề nghiệp hay việc kiểm soát các điều kiện về nhà ở, cư trú và thu nhập khi thực hiện các thủ tục hành chính công.
