Đối với những thiết bị có mức rủi ro cao, khi xảy ra sự cố sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, tính mạng con người, tài sản của doanh nghiệp và môi trường. Do đó, việc kiểm định an toàn trước khi đưa vào sử dụng là yêu cầu bắt buộc nhằm đảm bảo an toàn tối đa cho người lao động và vận hành thiết bị ổn định.
Tầm quan trọng của việc kiểm định máy móc, thiết bị
Việc thực hiện kiểm định máy móc, thiết để không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp:
- Tuân thủ quy định pháp luật: Đảm bảo đầy đủ hồ sơ pháp lý, tránh các rủi ro bị xử phạt vi phạm hành chính khi có hoạt động thanh tra, kiểm tra của cơ quan chức năng.
- Đảm bảo an toàn lao động: Phát hiện kịp thời các nguy cơ tiềm ẩn, đảm bảo an toàn cho người trực tiếp vận hành máy móc trong quá trình sản xuất.
- Tối ưu hóa hiệu suất thiết bị: Quá trình kiểm định giúp đánh giá tình trạng kỹ thuật, từ đó có kế hoạch bảo dưỡng, sửa chữa kịp thời, giúp tăng tuổi thọ và năng suất làm việc của máy móc.
- Xây dựng uy tín doanh nghiệp: Tạo niềm tin với đối tác, khách hàng về một môi trường làm việc chuyên nghiệp, an toàn; đồng thời thu hút nhân lực chất lượng cao.
Danh mục thiết bị, máy móc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động
Căn cứ theo Thông tư số 52/2016/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, các loại máy, thiết bị, vật tư, chất có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động bao gồm:
- Nhóm thiết bị áp lực: Nồi hơi có áp suất làm việc định mức trên 0.7 bar; nồi đun nước nóng có nhiệt độ môi chất trên 115°C; nồi gia nhiệt dầu; hệ thống cung cấp, điều chế, nạp khí nén, khí hóa lỏng, khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG), khí hòa tan.
- Nhóm thiết bị nâng: Cần trục các loại (cần trục ô tô, bánh hơi, bánh xích, cần trục tháp, đường sắt, chân đế); cổng trục và bán cổng trục; cầu trục (lăn, treo); pa lăng điện và pa lăng kéo tay có tải trọng từ 1.000 kg trở lên; tời điện, tời tay có tải trọng từ 1.000 kg trở lên; xe nâng hàng dùng động cơ có tải trọng từ 1.000 kg trở lên.
- Nhóm thiết bị vận chuyển và nâng người: Xe điện chạy trên ray; xe nâng người (tự hành, thủy lực, xích truyền động) nâng người lên cao từ 2m; máy vận thăng nâng hàng và nâng người; thang máy các loại; thang cuốn và băng tải người.
- Nhóm thiết bị chuyên dụng khác: Máy phát điện phòng nổ; máy nổ mìn điện; thiết bị điều khiển phòng nổ; máy khoan, máy ép cọc, đóng cọc có hệ thống tời nâng; máy bơm bê tông; máy thi công công trình hầm, ngầm.
Lưu ý: Đối với các loại thiết bị như thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn hay các linh kiện điện tử siêu nhỏ, quy trình kiểm soát an toàn sẽ tuân theo các tiêu chuẩn kỹ thuật chuyên biệt khác.
Các hình thức kiểm định máy móc thiết bị
Tùy vào tình trạng và mục đích sử dụng, việc kiểm định được chia thành ba hình thức chính:
- Kiểm định lần đầu: Thực hiện trước khi đưa máy móc, thiết bị mới hoặc thiết bị vừa qua sửa chữa lớn vào hoạt động nhằm xác nhận đủ điều kiện an toàn kỹ thuật.
- Kiểm định bất thường: Áp dụng trong các trường hợp: xảy ra sự cố, tai nạn; sau khi thực hiện sửa chữa lớn; sau khi thay đổi vị trí lắp đặt (đối với các thiết bị đặc thù như cần trục, vận thăng); hoặc theo yêu cầu của cơ quan thanh tra chuyên ngành.
Quy trình thực hiện kiểm định kỹ thuật an toàn
Để đảm bảo tính khách quan và chính xác, quy trình kiểm định thường được thực hiện qua các bước sau:
- Bước 1 - Tiếp nhận yêu cầu: Doanh nghiệp liên hệ với đơn vị có chức năng kiểm định để được tư vấn về danh mục thiết bị và phương án thực hiện.
- Bước 2 - Ký kết hợp đồng: Hai bên thống nhất chương trình, nội dung kiểm định và ký kết hợp đồng kinh tế theo quy định.
- Bước 3 - Thực hiện kiểm định tại cơ sở: Kiểm định viên tiến hành kiểm tra hồ sơ lý lịch thiết bị; kiểm tra bên ngoài (ngoại quan); kiểm tra kỹ thuật bên trong; thực hiện thử không tải và thử tải đối với các thiết bị nâng hạ. Các bước phải được thực hiện tuần tự, kết quả bước trước là điều kiện để thực hiện bước tiếp theo.
- Bước 4 - Kết luận và cấp chứng nhận: Nếu đạt yêu cầu, kiểm định viên lập biên bản, dán tem kiểm định và cấp giấy chứng nhận an toàn. Nếu không đạt, đơn vị phải thực hiện các biện pháp khắc phục, sửa chữa và đăng ký kiểm định lại từ đầu.
Trong một số trường hợp liên quan đến thay đổi nhân thân hoặc hồ sơ pháp lý đi kèm máy móc (như khi chuyển nhượng tài sản), doanh nghiệp cũng cần lưu ý các thủ tục như thủ tục đăng ký thay đổi họ cho con để đảm bảo tính đồng nhất của hồ sơ pháp lý doanh nghiệp.
Thời hạn kiểm định máy móc, thiết bị
Thời hạn kiểm định không cố định cho tất cả các loại máy móc mà phụ thuộc vào quy định pháp luật chuyên ngành và tình trạng thực tế. Thông thường, chu kỳ kiểm định có thể là 1 năm, 2 năm hoặc 3 năm một lần. Tuy nhiên, thời hạn này có thể bị rút ngắn dựa trên cường độ sử dụng, môi trường làm việc khắc nghiệt hoặc khi phát hiện các dấu hiệu suy giảm khả năng chịu lực và an toàn của thiết bị.
Xem thêm các chủ đề khác
