Hồ sơ địa chính là gì?

Hồ sơ địa chính là gì? ... tập hợp tài liệu thể hiện thông tin chi tiết về hiện trạng và tình trạng pháp lý của việc quản lý, sử dụng các

Thứ Sáu, 25/12/2020, 16:03 (GMT+7)tuanci6

Hồ sơ địa chính là gì? Thành phần hồ sơ địa chính theo quy định

Trong công tác quản lý nhà nước về đất đai, việc nắm vững các khái niệm và thành phần của hồ sơ địa chính là vô cùng quan trọng đối với cả cơ quan chức năng và người sử dụng đất. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin chi quyết về khái niệm cũng như các loại tài liệu cấu thành nên hồ sơ địa chính dựa trên quy định pháp luật tại thời điểm năm 2020.

Khái niệm hồ sơ địa chính

Căn cứ theo Khoản 1 Điều 3 Thông tư số 24/2014/TT-BTNMT, hồ sơ địa chính được hiểu là tập hợp các tài liệu thể hiện thông tin chi tiết về hiện trạng và tình trạng pháp lý của việc quản lý, sử dụng các thửa đất, cùng với tài sản gắn liền với đất. Mục đích của việc lập hồ sơ này nhằm phục vụ yêu cầu quản lý nhà nước về đất đai và đáp ứng nhu cầu tra cứu thông tin của các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Thành phần hồ sơ địa chính theo quy định

Tùy thuộc vào việc địa phương đã xây dựng được cơ sở dữ liệu số hay chưa, thành phần hồ sơ địa chính sẽ bao gồm các tài liệu khác nhau theo Điều 4 Thông tư 24/2014/TT-BTNMT:

Đối với địa phương đã xây dựng, vận hành cơ sở dữ liệu địa chính

Tại những nơi hồ sơ địa chính được lập dưới dạng số và lưu trữ trong cơ sở dữ liệu đất đai, thành phần bao gồm:

Tài liệu điều tra đo đạc địa chính: Bao gồm bản đồ địa chính và sổ mục kê đất đán.
Sổ địa chính.
Bản lưu Giấy chứng nhận.

Đối với địa phương chưa xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính

Tại những khu vực chưa có hệ thống cơ sở dữ liệu số, hồ sơ địa chính được quản lý dưới dạng giấy hoặc kết hợp giữa giấy và số, bao gồm:

Tài liệu điều tra đo đạc địa chính: Gồm bản đồ địa chính và sổ mục kê đất đai; cùng với Bản lưu Giấy chứng nhận (các tài liệu này có thể lập dưới dạng giấy và dạng số nếu có).
Sổ địa chính: Được lập dưới dạng giấy hoặc dạng số.
Sổ theo dõi biến động đất đai: Phải được lập dưới dạng giấy.

Giá trị pháp lý của hồ sơ địa chính

Giá trị pháp lý của các tài liệu trong hồ sơ địa chính đóng vai trò then chốt trong việc giải quyết các tranh chấp hoặc thực hiện thủ tục khiếu nại quyết định hành chính liên quan đến đất đai. Theo Điều 7 Thông tư 24/2014/TT-BTNMT, giá trị pháp lý được xác định như sau:

Thứ nhất, hồ sơ địa chính là căn cứ pháp lý để xác định quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất, cũng như trách nhiệm của người được Nhà nước giao quản lý đất. Cần lưu ý rằng hồ sơ địa chính ở cả dạng giấy và dạng số đều có giá trị pháp lý ngang nhau.

Thứ hai, trong trường hợp xảy ra sự không thống nhất thông tin giữa các tài liệu trong cùng một hồ sơ địa chính, cơ quan có thẩm quyền phải tiến hành kiểm tra, đối chiếu với hồ sơ thủ tục đăng ký để xác định thông tin chính xác làm cơ sở chỉnh lý thống nhất.

Thứ ba, về việc xử lý khi có bản đồ địa chính mới thay thế số liệu đo đạc cũ:

Trường hợp đã thực hiện cấp đổi Giấy chứng nhận theo bản đồ mới: Giá trị pháp lý của thông tin sẽ được xác định dựa trên kết quả của việc cấp đổi Giấy chứng nhận đó.
Trường hợp chưa thực hiện cấp đổi Giấy chứng nhận: Thông tin về người sử dụng đất và quyền sử dụng đất sẽ căn cứ theo Giấy chứng nhận đã cấp trước đó; nếu Giấy chứng nhận không thể hiện rõ thì sẽ đối chiếu với sổ địa chính và hồ sơ đăng ký. Các thông tin về ranh giới (hình thể, kích thước, tọa độ) và diện tích thửa đất sẽ được xác định theo số liệu của bản đồ địa chính mới.

Lưu ý rằng nếu đường ranh giới thực tế trên bản đồ mới có sự biến động so với ranh giới ghi trên Giấy chứng nhận cũ, thì các thông tin pháp lý về ranh giới và diện tích vẫn phải ưu tiên xác định theo Giấy chứng nhất đã cấp để đảm bảo quyền lợi cho người dân. Việc nắm rõ quy trình này cũng giúp cá nhân chủ động hơn khi thực hiện các thủ tục khởi kiện vụ án hành chính nếu có sai sót trong quản lý địa chính.