Các quy định về chứng minh nhân dân và những vấn đề liên quan như cấp, đổi, lệ phí hay xử phạt vi phạm được điều chỉnh bởi nhiều văn bản quy phạm pháp luật. Bài viết tổng hợp hệ thống văn bản đang được dẫn chiếu tại thời điểm năm 2019 để bạn đọc tra cứu chính xác.
Hệ thống văn bản quy định về chứng minh nhân dân
Việc cấp, quản lý và sử dụng chứng minh nhân dân được quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật sau:
- Nghị định số 05/1999/NĐ-CP ngày 03/02/1999 của Chính phủ về chứng minh nhân dân — văn bản gốc quy định nguyên tắc cấp, đối tượng, mẫu và giá trị sử dụng của chứng minh nhân dân.
- Nghị định số 170/2007/NĐ-CP ngày 19/11/2007 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 05/1999/NĐ-CP.
- Nghị định số 106/2013/NĐ-CP ngày 17/9/2013 của Chính phủ tiếp tục sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 05/1999/NĐ-CP (đã được sửa đổi bởi Nghị định số 170/2007/NĐ-CP).
- Nghị định số 150/2005/NĐ-CP ngày 12/12/2005 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh và trật tự, an toàn xã hội.
- Thông tư số 04/1999/TT-BCA (C13) ngày 29/4/1999 của Bộ Công an hướng dẫn một số quy định của Nghị định số 05/1999/NĐ-CP.
- Thông tư số 97/2006/TT-BTC ngày 16/10/2006 của Bộ Tài chính hướng dẫn về phí và lệ phí thuộc thẩm quyền quyết định của Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
- Thông tư số 06/2008/TT-BCA-C11 ngày 27/5/2008 của Bộ Công an hướng dẫn một số điểm về lệ phí đăng ký cư trú, cấp chứng minh nhân dân.
Vai trò của từng nhóm văn bản trong quy định về chứng minh nhân dân
Hệ thống văn bản trên có thể chia thành ba nhóm để dễ tra cứu:
- Nhóm quy định nền tảng: Nghị định 05/1999/NĐ-CP cùng các nghị định sửa đổi (170/2007/NĐ-CP và 106/2013/NĐ-CP) xác lập đối tượng được cấp, mẫu chứng minh nhân dân, thời hạn sử dụng và các trường hợp cấp đổi, cấp lại.
- Nhóm hướng dẫn thi hành: Thông tư 04/1999/TT-BCA (C13) hướng dẫn chi tiết trình tự, thủ tục thực hiện theo Nghị định 05/1999/NĐ-CP.
- Nhóm về phí, lệ phí và xử phạt: Thông tư 97/2006/TT-BTC và Thông tư 06/2008/TT-BCA-C11 quy định lệ phí cấp chứng minh nhân dân; Nghị định 150/2005/NĐ-CP quy định mức xử phạt khi vi phạm các quy định liên quan.
Khi giải quyết các thủ tục về chứng minh nhân dân (cấp mới, cấp đổi, cấp lại khi mất, hư hỏng hoặc thay đổi thông tin), người dân nên đối chiếu đồng thời cả văn bản gốc và các văn bản sửa đổi, hướng dẫn để xác định đúng quyền và nghĩa vụ của mình.
Xem thêm các chủ đề khác