Legalzone xin cung cấp thông tin đến bạn đọc về chủ đề chi nhánh có tư cách pháp nhân không?
Việc xác định chi nhánh có tư cách pháp nhân hay không là vấn đề gây nhiều thắc mắc cho các chủ doanh nghiệp khi thực hiện chiến lược mở rộng quy mô kinh doanh và phát triển thương hiệu. Để hiểu rõ bản chất pháp lý của đơn vị này, cần xem xét dựa trên các quy định về đặc điểm của pháp nhân và tính chất của đơn vị phụ thuộc theo quy định của pháp luật hiện hành.
Theo quy định tại Khoản 1 Điều 44 Luật Doanh nghiệp 2020, chi nhánh là đơn vị phụ thuộc của doanh nghiệp, bao gồm cả chức năng đại diện theo ủy quyền. Về mặt hoạt động, ngành nghề kinh doanh của chi nhánh phải phù hợp với phạm vi ngành, nghề kinh doanh đã đăng ký của doanh nghiệp (trụ sở chính). Khi thực hiện các chiến lược mở rộng, nhà đầu tư cần lưu ý về quyết định đầu tư và các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư để đảm bảo tính đồng nhất giữa chi nhánh và công ty mẹ.
Dựa trên Điều 19 Luật Thương mại 2005, mặc dù là đơn vị phụ thuộc nhưng chi nhánh được trao các quyền nhất định để phục vụ hoạt động kinh doanh, bao gồm:
Bên cạnh các quyền lợi, chi nhánh phải tuân thủ nghiêm ngặt các nghĩa vụ tại Điều 20 Luật Thương mại 2005 như:
Để một tổ chức được công nhận là có tư cách pháp nhân, tổ chức đó phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện tại Điều 74 Bộ luật Dân sự 2015, bao gồm:
Trong quá trình vận hành doanh nghiệp, việc hiểu rõ ranh giới giữa tài sản cá nhân và tài sản tổ chức là cực kỳ quan trọng nhằm hạn chế các rủi ro trong đầu tư và cách phòng tránh hiệu quả.
Từ những phân tích về điều kiện pháp lý nêu trên, có thể khẳng định: Chi nhánh không có tư cách pháp nhân.
Lý do là bởi mặc dù chi nhánh được thành lập hợp pháp, có con dấu riêng và tài khoản riêng, nhưng chi nhánh vẫn chưa đáp ứng được yếu tố "tài sản độc lập" và "độc lập hoàn toàn trong quan hệ pháp luật". Nguồn vốn hoạt động của chi nhánh thực chất là từ doanh nghiệp mẹ cung cấp và mọi trách nhiệm cuối cùng về nghĩa vụ tài chính đều thuộc về doanh nghiệp mẹ. Chi nhánh không thể nhân danh chính mình mà phải nhân danh doanh nghiệp mẹ để tham gia các giao dịch.
Cụ thể, tại Điều 84 Bộ luật Dân sự 2015 quy định rõ: Chi nhánh là đơn vị phụ thuộc của pháp nhân, không phải là pháp nhân. Nhiệm vụ của chi nhánh chỉ là thực hiện toàn bộ hoặc một phần chức năng của pháp nhân theo phạm vi được ủy quyền.
Do đó, nếu người đứng đầu chi nhánh tự ý thực hiện các công việc vượt quá phạm vi ủy quyền hoặc trái với quy định pháp luật mà không có sự cho phép từ trụ sở chính, người đứng đầu chi nhánh phải chịu trách nhiệm cá nhân đối với các hành vi vi phạm đó. Việc nắm vững các 04 chính sách pháp luật nổi bật có hiệu lực từ cuối tháng 05/2019 và các quy định liên quan sẽ giúp doanh nghiệp quản trị rủi ro tốt hơn khi vận hành mạng lưới chi nhánh.
