Hoạt động sản xuất và kinh doanh hóa chất là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về an toàn kỹ thuật, môi trường và con người nhằm ngăn ngừa rủi ro cháy nổ, độc hại. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin chi tiết về các điều kiện pháp lý cần thiết để một tổ chức, cá nhân có thể triển khai hoạt động này theo quy định của pháp luật tại thời điểm năm 2020.
CĂN CỨ PHÁL LÝ
- Luật Hóa chất năm 2007 (sửa đổi, bổ sung năm 2018);
- Nghị định số 113/2017/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật hóa chất;
- Thông tư số 32/2017/TT-BCT quy định cụ thể và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật hóa chất và Nghị định số 113/2017/NĐ-CP.
Yêu cầu về cơ sở vật chất - kỹ thuật trong sản xuất, kinh doanh hóa chất
Theo quy định tại Điều 12 Luật Hóa chất năm 2007 (sửa đổi, bổ sung năm 2018), tổ chức và cá nhân khi thực hiện hoạt động sản xuất, kinh doanh hóa chất phải đảm bảo các điều kiện về cơ sở vật chất - kỹ thuật tương xứng với quy mô hoạt động và đặc tính của loại hóa chất đang quản lý. Các yêu cầu cụ thể bao gồm:
- Hệ thống hạ tầng: Đảm bảo nhà xưởng, kho tàng và các thiết bị công nghệ phù hợp với tính chất hóa chất; nhà xưởng và kho chứa phải tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật về an toàn, có lối thoát hiểm và đáp ứng quy định tại Nghị định 113/2017/NĐ-CP về khoảng cách an toàn và lưu trữ.
- Thiết bị an toàn: Trang bị đầy đủ các thiết bị phòng, chống cháy nổ; hệ thống phòng, chống sét; thiết bị ngăn ngừa rò rỉ, phát tán hóa chất và các sự cố khác.
- Bảo hộ và môi trường: Có trang thiết bị bảo hộ lao động cho nhân viên; có hệ thống xử lý chất thải và trang thiết bị bảo vệ môi trường đạt chuẩn.
- Vận chuyển và cảnh báo: Đảm bảo phương tiện vận chuyển đáp ứng yêu cầu an toàn; thiết lập bảng nội quy về an toàn hóa chất và hệ thống biển báo, biểu trưng cảnh báo phù hợp với mức độ nguy hiểm của hóa chất tại khu vực hoạt động.
Ngoài ra, Bộ quản lý ngành, lĩnh vực có trách nhiệm quy định cụ thể các điều kiện kỹ thuật chi tiết đối với từng nhóm hóa chất thuộc phạm vi quản lý.
Yêu cầu về chuyên môn trong sản xuất, kinh doanh hóa chất
Bên cạnh cơ sở vật chất, yếu tố con người đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát rủi ro. Điều 13 Luật Hóa chất năm 2007 (sửa đổi, bổ bổ sung năm 2018) quy định các tiêu chuẩn về chuyên môn như sau:
- Nhân sự chuyên trách: Cơ sở phải có người chuyên trách về an toàn hóa chất. Người này cần có trình độ chuyên môn phù hợp với loại hình và quy mô sản xuất, kinh doanh, đồng thời phải nắm vững công nghệ, phương án và các biện pháp ứng phó sự cố.
- Người lao động trực tiếp: Nhân viên trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất, kinh doanh phải có trình độ chuyên môn phù hợp với nhiệm vụ được giao.
- Quản lý sản xuất: Đối với các cơ sở sản xuất hóa chất nguy hiểm, người trực tiếp điều hành sản xuất bắt buộc phải có trình độ đại học trở lên về chuyên ngành hóa chất.
Quy định đối với hóa chất thuộc Danh mục sản xuất, kinh doanh có điều kiện
Hóa chất nằm trong danh mục này là những loại hóa chất nguy hiểm, yêu cầu sự kiểm soát chặt chạch về kỹ thuật an toàn. Để hoạt động hợp pháp, tổ chức, cá nhân cần đáp ứng:
Quy định đối với hóa chất thuộc Danh mục hạn chế sản xuất, kinh doanh
Hóa chất thuộc danh mục hạn chế là những loại hóa chất nguy hiểm cần được kiểm soát đặc biệt về phạm vi, loại hình, quy mô và thời hạn hoạt động nhằm bảo vệ quốc phòng, an ninh, sức khỏe con người và môi trường. Các yêu cầu bao gồm:
- Đáp ứng các điều kiện về cơ sở vật chất và năng lực chuyên môn theo quy định của pháp luật.
- Phải được cấp Giấy phép sản xuất, kinh doanh hóa chất thuộc Danh mục hóa chất hạn chế sản xuất, kinh doanh.
Cơ quan quản lý ngành, lĩnh lĩnh sẽ là đơn vị có thẩm quyền trong việc xây dựng điều kiện và tổ chức cấp Giấy phép cho các hoạt động này trong phạm vi nhiệm vụ được giao.