Quyền lợi thai sản của chồng khi vợ sinh con là nhóm chế độ bảo hiểm xã hội dành cho lao động nam đang tham gia BHXH khi vợ sinh con. Bài viết này tóm tắt điều kiện, thời gian nghỉ, hồ sơ và cách tính mức hưởng theo bối cảnh quy định áp dụng tại thời điểm bài đăng năm 2020.
Chế độ này được quy định chủ yếu tại Luật Bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13. Về quy trình, hồ sơ giải quyết chế độ BHXH tại thời điểm năm 2020 thực hiện theo Quyết định 166/QĐ-BHXH năm 2019. Mức trợ cấp một lần khi sinh con được tính theo lương cơ sở; từ ngày 01/7/2019, mức lương cơ sở là 1.490.000 đồng/tháng theo Nghị định 38/2019/NĐ-CP.
Theo khoản 2 Điều 34 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, lao động nam đang đóng BHXH khi vợ sinh con được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản. Trường hợp chỉ có cha tham gia BHXH, hoặc người mẹ không đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản, người cha còn có thể được hưởng trợ cấp một lần nếu đáp ứng thời gian đóng BHXH theo quy định.
Theo khoản 2 Điều 34 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, thời gian nghỉ hưởng chế độ thai sản của lao động nam được xác định như sau:
Thời gian nghỉ này chỉ được tính trong khoảng 30 ngày đầu kể từ ngày vợ sinh con. Nếu người lao động nghỉ trước thời điểm sinh thì phần thời gian đó không được tính là nghỉ hưởng chế độ thai sản theo quy định này.
Hồ sơ cơ bản thường gồm giấy khai sinh hoặc giấy chứng sinh của con; trường hợp sinh con phải phẫu thuật hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi thì cần thêm giấy xác nhận của cơ sở khám chữa bệnh. Nếu con mất sau sinh, hồ sơ có thể cần giấy chứng tử, trích lục khai tử hoặc giấy tờ y tế thay thế theo từng trường hợp.
Theo quy trình tại Quyết định 166/QĐ-BHXH, đơn vị sử dụng lao động lập danh sách đề nghị giải quyết chế độ ốm đau, thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khỏe theo mẫu tương ứng để gửi cơ quan BHXH.
Trong thời hạn 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc, người lao động nộp hồ sơ cho người sử dụng lao động. Sau khi nhận đủ hồ sơ, đơn vị sử dụng lao động có trách nhiệm lập và gửi hồ sơ cho cơ quan BHXH trong thời hạn luật định. Việc nộp đúng hạn giúp tránh bị kéo dài thời gian giải quyết quyền lợi.
Mức hưởng một ngày đối với lao động nam nghỉ khi vợ sinh con được tính trên cơ sở mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của 06 tháng trước khi nghỉ chia cho 24 ngày, sau đó nhân với số ngày nghỉ được hưởng.
Ví dụ: nếu mức bình quân tiền lương đóng BHXH 06 tháng trước khi vợ sinh là 6.000.000 đồng/tháng và người lao động được nghỉ 07 ngày do vợ sinh mổ, mức hưởng được xác định là 6.000.000 / 24 x 7 = 1.750.000 đồng.
Theo Điều 38 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, trường hợp sinh con nhưng chỉ có cha tham gia BHXH thì cha được trợ cấp một lần bằng 02 lần mức lương cơ sở tại tháng sinh con cho mỗi con, nếu đáp ứng điều kiện về thời gian đóng BHXH. Với bối cảnh năm 2020, từ 01/7/2019 mức lương cơ sở là 1.490.000 đồng/tháng, do đó trợ cấp một lần tương ứng là 2.980.000 đồng cho mỗi con nếu sinh trong thời gian mức lương cơ sở này còn áp dụng.
