Người tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện thường có tâm lý lo lắng về việc làm thế nào để rút được số tiền đã đóng nếu không còn nhu cầu tiếp tục duy trì quá trình đóng bảo hiểm. Theo quy định của pháp luật tại thời điểm năm 2021, người lao động hoàn toàn có quyền hưởng BHXH một lần nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện về đối tượng và trường hợp cụ thể theo quy định.
Điều kiện hưởng BHXH một lần đối với người tham gia bảo hiểm tự nguyện
Căn cứ khoản 1 Điều 77 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 và các văn bản hướng dẫn liên quan, người lao động tham gia BHXH tự nguyện được rút BHXH một lần khi có yêu cầu và thuộc một trong các trường hợp sau đây:
- Đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định nhưng chưa đủ 20 năm đóng BHXH và không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội.
- Ra nước ngoài để định cư.
- Đang mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như: ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và các bệnh khác theo danh mục quy định của Bộ Y tế.
- Tham gia BHXH tự nguyện sau 01 năm không tiếp tục đóng mà chưa đủ 20 năm đóng BHXH.
Để hiểu rõ hơn về quyền lợi của mình, người lao động nên tìm hiểu kỹ tất cả những thông tin về bảo hiểm xã hội tự nguyện nhằm đảm bảo quyền lợi lâu dài.
Cách tính mức hưởng BHXH một lần khi đóng bảo hiểm tự nguyện
Việc xác định số tiền nhận được khi rút BHXH một lần phụ thuộc vào thời gian đã đóng và mức thu nhập tháng đã đóng. Căn cứ Điều 6 Thông tư số 01/2016/TT-BLĐTBXH, cách tính được chia thành hai trường hợp cụ thể:
Trường hợp đóng BHXH tự nguyện dưới 01 năm
Mức hưởng được xác định theo công thức: Mức hưởng = (22% x Tổng mức thu nhập tháng đã đóng BHXH) - Số tiền Nhà nước hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện.
- Lưu ý: Mức hưởng tối đa không quá 02 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH.
- Trường hợp mắc bệnh nguy hiểm đến tính mạng theo quy định sẽ không bị trừ số tiền Nhà nước đã hỗ trợ đóng.
Trường hợp đóng BHXH tự nguyện từ đủ 01 năm trở lên
Mức hưởng được xác định dựa trên thời gian đóng trước và sau năm 2014: Mức hưởng = (1,5 x Mbqtn x Thời gian đóng trước năm 2014) + (2 x Mbqtn x Thời gian đóng từ năm 2014 trở đi) - Số tiền Nhà nước hỗ trợ.
Trong đó:
- Mbqtn: Là mức bình quân thu nhập tháng đóng BHXH, được tính bằng tổng (Số tháng đóng x Thu nhập tháng x Mức điều chỉnh hàng năm) chia cho tổng số tháng đóng.
- Thời gian đóng: Nếu có tháng lẻ, từ 01 đến 06 tháng được tính là nửa năm; từ 07 đến 11 tháng được tính là một năm.
Để tính toán chính xác mức thu nhập bình quân, cần áp dụng Thông tư 23/2020/TT-BLĐTBXH về mức điều chỉnh thu nhập tháng đã đóng BHXH. Ví dụ, mức điều chỉnh cho năm 2020 và 2021 đều là 1,00.
Thủ tục hưởng BHXH một lần theo quy định mới nhất
Căn cứ Quyết định 222/QĐ-BHXH, người lao động cần chuẩn bị hồ sơ và thực hiện các bước sau:
Hồ sơ cần chuẩn bị
- Bản chính Sổ bảo hiểm xã hội.
- Bản chính Đơn đề nghị hưởng BHXH một lần (Mẫu số 14-HSB).
- Đối với trường hợp định cư nước ngoài: Cần bổ sung bản sao Giấy xác nhận thôi quốc tịch Việt Nam hoặc các giấy tờ chứng minh việc cho phép nhập cảnh định cư (hộ chiếu, thị thực...) đã được dịch thuật, công chứng.
- Đối với trường hợp mắc bệnh hiểm nghèo: Phải có trích sao hồ sơ bệnh án thể hiện tình trạng không tự phục vụ được hoặc Biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên của Hội đồng giám định y khoa.
Nơi nộp và thời hạn giải quyết
- Nơi nộp hồ sơ: Cơ quan Bảo hiểm xã hội cấp huyện hoặc cấp tỉnh nơi người lao động đang cư trú.
- Thời hạn giải quyết: Trong vòng 05 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan BHXH nhận đầy đủ và hợp lệ hồ sơ.
Xem thêm các chủ đề khác
