Quy định nhận bảo hiểm thất nghiệp

Quy định nhận bảo hiểm thất nghiệp là nội dung người lao động cần nắm khi chấm dứt hợp đồng lao động và muốn làm thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp. Bài viết này giữ bối cảnh pháp lý tại năm 2020, dựa trên Luật Việc làm 2013 và Nghị định 28/2015/NĐ-CP.

Quy định nhận bảo hiểm thất nghiệp: các chế độ được hưởng

Bảo hiểm thất nghiệp không chỉ là khoản trợ cấp tiền mặt. Theo Luật Việc làm 2013, người tham gia bảo hiểm thất nghiệp có thể được hưởng các chế độ sau:

• Trợ cấp thất nghiệp hằng tháng khi đủ điều kiện;
• Hỗ trợ tư vấn, giới thiệu việc làm;
• Hỗ trợ học nghề;
• Hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao kỹ năng nghề để duy trì việc làm.

Trong thực tế, chế độ được quan tâm nhiều nhất là trợ cấp thất nghiệp hằng tháng. Tuy nhiên, người lao động không nên bỏ qua hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm vì đây là điều kiện gắn với việc thông báo tìm kiếm việc làm trong thời gian hưởng trợ cấp.

Điều kiện để nhận trợ cấp thất nghiệp

Theo Điều 49 Luật Việc làm 2013, người lao động đang đóng bảo hiểm thất nghiệp được nhận trợ cấp thất nghiệp khi có đủ các điều kiện sau:

• Đã chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc, không thuộc trường hợp đơn phương chấm dứt trái pháp luật, không đang hưởng lương hưu hoặc trợ cấp mất sức lao động hằng tháng;
• Đã đóng bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng đối với hợp đồng xác định thời hạn hoặc không xác định thời hạn;
• Đối với hợp đồng theo mùa vụ hoặc công việc nhất định từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng theo bối cảnh năm 2020, đã đóng từ đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 36 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng;
• Đã nộp hồ sơ tại trung tâm dịch vụ việc làm trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng;
• Chưa tìm được việc làm sau 15 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ, trừ các trường hợp luật định.

Người lao động có thể đối chiếu thêm với bài quy định bảo hiểm thất nghiệp để hiểu đầy đủ hơn về nguyên tắc đóng và hưởng.

Hồ sơ nhận bảo hiểm thất nghiệp

Hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp theo quy định năm 2020 thường bao gồm:

• Giấy đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp theo mẫu;
• Bản chính hoặc bản sao có chứng thực giấy tờ xác nhận chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc;
• Sổ bảo hiểm xã hội để cơ quan có thẩm quyền xác nhận quá trình đóng.

Các giấy tờ xác nhận chấm dứt hợp đồng có thể là hợp đồng đã hết hạn, quyết định thôi việc, quyết định sa thải, quyết định kỷ luật buộc thôi việc, thông báo hoặc thỏa thuận chấm dứt hợp đồng.

Nơi nộp hồ sơ và thời hạn giải quyết

Trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc, người lao động phải nộp hồ sơ tại trung tâm dịch vụ việc làm do cơ quan quản lý nhà nước về việc làm thành lập. Nếu quá thời hạn này mà không nộp hồ sơ, người lao động không được giải quyết trợ cấp cho lần chấm dứt hợp đồng đó, nhưng thời gian đã đóng chưa hưởng vẫn được bảo lưu theo quy định.

Sau khi nộp hồ sơ, người lao động cần theo dõi lịch hẹn, quyết định hưởng trợ cấp và nghĩa vụ thông báo tìm kiếm việc làm hằng tháng. Nếu doanh nghiệp còn vướng nghĩa vụ bảo hiểm, bài công ty nợ bảo hiểm xã hội là nội dung liên quan nên tham khảo.

Cách tính mức nhận bảo hiểm thất nghiệp

Mức trợ cấp thất nghiệp hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 06 tháng liền kề trước khi thất nghiệp. Mức hưởng tối đa không quá 05 lần mức lương cơ sở hoặc 05 lần mức lương tối thiểu vùng, tùy chế độ tiền lương áp dụng đối với người lao động.

Thời gian hưởng được tính theo số tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp: đóng đủ từ 12 tháng đến đủ 36 tháng được hưởng 03 tháng trợ cấp; sau đó cứ đóng đủ thêm 12 tháng được hưởng thêm 01 tháng, nhưng tối đa không quá 12 tháng.

Nghĩa vụ thông báo tìm kiếm việc làm

Trong thời gian nhận trợ cấp, người lao động phải trực tiếp thông báo với trung tâm dịch vụ việc làm nơi đang hưởng trợ cấp về việc tìm kiếm việc làm hằng tháng, trừ trường hợp ốm đau, thai sản, tai nạn có xác nhận hợp lệ hoặc trường hợp bất khả kháng.

Nếu không thông báo đúng quy định, người lao động có thể bị tạm dừng hưởng trợ cấp. Nếu không thực hiện thông báo trong 03 tháng liên tục, việc hưởng trợ cấp có thể bị chấm dứt. Với các thủ tục bảo hiểm khác, có thể xem thêm đăng ký bảo hiểm xã hội lần đầu và thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp.