Quy định về mức hưởng Bảo hiểm xã hội một lần
Việc xác định mức hưởng bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần là quyền lợi quan trọng của người lao động khi không còn đủ điều kiện hoặc có nhu cầu dừng tham gia các chế độ bảo hiểm. Dưới đây là các quy định chi tiết về cách tính toán, đối tượng được hưởng và thủ tục thực hiện theo pháp luật tại thời điểm năm 2020.
Căn cứ pháp lý
Các nội dung dưới đây được tổng hợp dựa trên hệ thống văn bản pháp luật hiện hành bao gồm:
Cách tính mức hưởng BHXH một lần
Mức hưởng BHXH một lần được xác định dựa trên tổng số năm đã đóng BHXH. Cụ thể, mức hưởng cho mỗi năm đóng được tính như sau:
- Đối với thời gian đóng trước năm 2014: Được tính bằng 1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.
- Đối với thời gian đóng từ năm 2014 trở đi: Được tính bằng 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.
- Trường hợp thời gian đóng chưa đủ 01 năm: Mức hưởng được tính bằng 22% của các mức tiền lương tháng đã đóng BHXH, nhưng tối đa không quá 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.
Các trường hợp được hưởng BHXH một lần
Người lao động tham gia BHXH bắt buộc có yêu cầu sẽ được giải quyết chế độ BHXH một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
- Đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định nhưng chưa đủ 20 năm đóng BHXH (hoặc chưa đủ 15 năm đối với lao động nữ là người hoạt động chuyên trách/không chuyên trách tại xã, phường, thị trấn) và không tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện.
- Người lao động sau một năm nghỉ việc, không tiếp tục đóng BHXH và chưa đủ 20 năm đóng BHXH.
- Người ra nước ngoài để định cư.
- Người mắc các bệnh nguy hiểm đến tính mạng theo danh mục của Bộ Y tế (như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS...).
- Cán bộ, chiến sĩ thuộc lực lượng vũ trang khi phục viên, xuất ngũ hoặc thôi việc nhưng không đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Thủ tục và hồ sơ đề nghị nhận BHXH một lần
Người lao động nộp hồ sơ tại cơ quan BHXH quận/huyện hoặc cơ lĩnh vực BHXH tỉnh nơi cư trú (thường trú hoặc tạm trú). Thành phần hồ sơ bao gồm:
1. Hồ sơ cơ bản:
- Sổ Bảo hiểm xã hội.
- Đơn đề nghị hưởng BHXH một lần theo mẫu số 14-HSB (ban hành kèm theo Quyết định 166/QĐ-BHXH).
2. Hồ sơ bổ sung theo từng trường hợp đặc thù:
- Trường hợp định cư nước ngoài: Bản sao giấy xác nhận thôi quốc tịch Việt Nam hoặc các giấy tờ chứng minh việc cho phép nhập cảnh với lý do định cư (Hộ chiếu, thị thực, hoặc giấy xác nhận đang làm thủ tục nhập quốc tịch/thẻ thường trú từ 05 năm trở lên).
- Trường 경우 mắc bệnh hiểm nghèo: Trích sao hồ sơ bệnh án thể hiện tình trạng không tự phục vụ được. Nếu mắc các bệnh khác theo quy định, cần có Biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên của Hội đồng giám định y khoa.
- Trường hợp liên quan đến quân đội: Bản khai cá nhân về thời gian, địa bàn phục vụ trong quân đội (mẫu 04B-HBKV) nếu sổ BHXH chưa thể hiện đầy đủ thông tin phụ cấp khu vực.
Trong trường hợp người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam hoặc người đang hưởng lương hưu ra nước ngoài định cư, hồ sơ sẽ có những yêu cầu riêng biệt về các loại giấy tờ tùy thân và chứng minh cư trú theo quy định của cơ quan BHXH.
Sau khi nhận đủ hồ số hợp lệ, trong thời hạn 10 ngày, cơ quan BHXH có trách nhiệm giải quyết và tổ chức chi trả chế độ cho người lao động theo đúng quy định pháp luật.
