Luật nghỉ thai sản 2018

Luật nghỉ thai sản 2018 là cách gọi quen thuộc của người lao động đối với các quy định về chế độ thai sản áp dụng trong năm 2018, mà nền tảng pháp lý là Luật Bảo hiểm xã hội 2014 cùng các văn bản hướng dẫn. Bài viết tổng hợp đối tượng, điều kiện, thời gian và mức hưởng chế độ thai sản theo khung pháp luật có hiệu lực tại thời điểm năm 2018.

Điểm mới về mức hưởng từ 01/7/2018

Từ ngày 01/7/2018, mức lương cơ sở tăng từ 1.300.000 đồng/tháng lên 1.390.000 đồng/tháng, kéo theo một số khoản trợ cấp thai sản được điều chỉnh tăng tương ứng:

• Trợ cấp dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau thai sản: bằng 30% mức lương cơ sở/ngày, tăng từ 390.000 đồng/ngày lên 417.000 đồng/ngày (theo Điều 41 Luật Bảo hiểm xã hội 2014).
• Trợ cấp một lần khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi: bằng 02 lần mức lương cơ sở, tăng từ 2.600.000 đồng lên 2.780.000 đồng cho mỗi con (theo Điều 38 Luật Bảo hiểm xã hội 2014). Trường hợp sinh con nhưng chỉ có cha tham gia bảo hiểm xã hội thì cha được trợ cấp một lần bằng 02 lần mức lương cơ sở cho mỗi con.

Đối tượng áp dụng chế độ thai sản

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2014, đối tượng áp dụng chế độ thai sản gồm người làm việc theo HĐLĐ từ đủ 01 tháng trở lên; cán bộ, công chức, viên chức; công nhân quốc phòng, công nhân công an, người làm công tác cơ yếu; sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp; người quản lý doanh nghiệp, người quản lý điều hành hợp tác xã có hưởng tiền lương.

Điều kiện hưởng chế độ thai sản

Người lao động được hưởng chế độ thai sản khi thuộc một trong các trường hợp: lao động nữ mang thai; lao động nữ sinh con; lao động nữ mang thai hộ và người mẹ nhờ mang thai hộ; người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi; lao động nữ đặt vòng tránh thai hoặc triệt sản; lao động nam đang đóng bảo hiểm xã hội có vợ sinh con.

Lao động nữ sinh con, mang thai hộ, người mẹ nhờ mang thai hộ và người nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi phải đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con hoặc nhận con nuôi. Trường hợp đã đóng đủ 12 tháng mà khi mang thai phải nghỉ dưỡng thai theo chỉ định thì phải đóng từ đủ 03 tháng trở lên trong 12 tháng trước khi sinh.

Thời gian nghỉ khi khám thai, sẩy thai

• Khám thai: nghỉ 05 lần, mỗi lần 01 ngày; nếu ở xa cơ sở khám chữa bệnh hoặc thai bệnh lý thì 02 ngày mỗi lần.
• Sẩy thai, nạo, hút thai, thai chết lưu hoặc phá thai bệnh lý: nghỉ tối đa 10 ngày nếu thai dưới 05 tuần; 20 ngày nếu từ 05 đến dưới 13 tuần; 40 ngày nếu từ 13 đến dưới 25 tuần; 50 ngày nếu từ 25 tuần trở lên.

Thời gian hưởng chế độ khi sinh con

Lao động nữ sinh con được nghỉ trước và sau khi sinh là 06 tháng; sinh đôi trở lên thì từ con thứ hai, mỗi con người mẹ được nghỉ thêm 01 tháng. Thời gian nghỉ trước sinh tối đa không quá 02 tháng.

Lao động nam đang đóng bảo hiểm xã hội khi vợ sinh con được nghỉ: 05 ngày làm việc (sinh thường); 07 ngày làm việc (vợ sinh mổ hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi); 10 ngày làm việc (vợ sinh đôi, từ sinh ba trở lên thêm mỗi con 03 ngày); 14 ngày làm việc (vợ sinh đôi trở lên mà phải phẫu thuật). Thời gian này tính trong 30 ngày đầu kể từ ngày vợ sinh con.

Mức hưởng và dưỡng sức sau thai sản

Mức hưởng một tháng bằng 100% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội của 06 tháng trước khi nghỉ việc hưởng chế độ thai sản. Mức hưởng được hướng dẫn cụ thể tại Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH. Thủ tục đối với mang thai hộ thực hiện theo Nghị định 115/2015/NĐ-CP.

Sau thời gian hưởng chế độ thai sản, trong 30 ngày đầu trở lại làm việc mà sức khỏe chưa phục hồi, lao động nữ được nghỉ dưỡng sức từ 05 đến 10 ngày: tối đa 10 ngày nếu sinh một lần từ hai con trở lên; tối đa 07 ngày nếu sinh con phải phẫu thuật; tối đa 05 ngày với các trường hợp khác.

Người lao động nên nắm rõ các mốc thời gian và mức hưởng để bảo đảm quyền lợi chính đáng. Tham khảo thêm Đăng ký bảo hiểm xã hội lần đầu và Thủ tục hưởng chế độ ốm đau.