Hướng dẫn, giải đáp Đóng BHXH trong thời gian ngừng việc vì Covid-19 / Đóng BHXH trong thời gian ngừng việc vì Covid-19 hiện nay
Trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, nhiều doanh nghiệp và người lao động (NLĐ) phải đối mặt với tình trạng tạm dừng hoạt động sản xuất kinh doanh. Việc này dẫn đến tình trạng NLĐ phải nghỉ việc hoặc ngừng việc tại nơi làm việc. Trong giai đoạn này, vấn đề duy trì đóng bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và bảo hiểm y tế (BHYT) trở thành mối quan tâm hàng đầu của cả người lao động lẫn người sử dụng lao động (NSDLĐ).
Bài viết dưới đây sẽ phân tích các quy định pháp luật hiện hành về thời gian đóng BHXH cũng như mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm trong trường hợp ngừng việc do tác động của dịch bệnh.
Khi doanh nghiệp phải tạm dừng hoạt động hoặc cắt giảm nhân sự để phòng chống dịch, chế độ đóng BHXH sẽ phụ thuộc vào tính chất của việc ngừng việc và thỏa thuận giữa các bên. Căn cứ theo quy định tại Quyết định 595/QĐ-BHXH 2017 về thu BHXH, BHYT, BHTN; quản lý Sổ BHXH, Thẻ BHYT, việc xác định thời gian đóng bảo hiểm cần dựa trên các yếu tố sau:
Việc xác định chính xác thời gian nghỉ làm ảnh hưởng trực tiếp đến cách tính thời gian hưởng bảo hiểm thất nghiệp sau này khi NLĐ chấm dứt hợp đồng lao động. Do đó, doanh nghiệp cần lưu ý ghi chép đầy đủ các quyết định về việc ngừng việc để làm căn cứ pháp lý cho việc chốt sổ BHXH.
Tiền lương đóng bảo hiểm xã hội trong thời gian ngừng việc Một vấn đề quan trọng khác là xác định mức tiền lương dùng làm căn cứ đóng BHXH, BHYT và BHTN khi NLĐ không làm việc bình thường do dịch bệnh. Căn cứ vào các hướng dẫn từ cơ quan quản lý lao động (như Công văn 264/QHLĐTL-TL của Cục Quan hệ lao động - Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội), tiền lương đóng bảo hiểm trong thời gian ngừng việc được xác định như sau: Căn cứ vào thỏa thuận giữa các bên Trong giai đoạn dịch bệnh, do khó khăn về tài chính, mức tiền lương khi ngừng việc thường không được duy trì ở mức 100% lương thực tế. Tiền lương này sẽ dựa trên sự thương lượng và thống nhất giữa NLĐ và NHDLD. Mức lương này có thể thấp hơn mức lương trước khi dịch nhưng không được vi phạm các quy định về mức lương tối thiểu vùng. Nguyên tắc xác định tiền lương đóng bảo hiểm
Cần lưu ý rằng, nếu doanh nghiệp cố tình không thực hiện đúng trách nhiệm chi trả hoặc không trích đóng phần trách nhiệm của người sử dụng lao động theo quy định, có thể dẫn đến các rủi ro pháp lý về việc công ty trốn đóng BHXH cho người lao động sẽ bị xử phạt như thế nào theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội.
Việc đóng BHXH trong thời gian ngừng việc do dịch Covid-19 phụ thuộc rất lớn vào nội dung thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động, cũng như quyết định cụ thể của doanh nghiệp về việc duy trì quỹ lương. Để đảm bảo quyền lợi lâu dài, đặc biệt là các chế độ ốm đau, thai sản và thất nghiệp, NLĐ cần theo dõi sát sao quá trình đóng bảo hiểm của mình trên ứng dụng VssID hoặc sổ BHXH.
Đối với doanh nghiệp, việc thực hiện đúng quy trình thu và quản lý sổ BHXH theo Quyết định 595/QĐ-BHXH là cực kỳ quan trọng để tránh các tranh chấp lao động không đáng có về sau, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến tiền lương và chế độ thôi việc.
