Hưởng bảo hiểm thất nghiệp một lần là cách gọi phổ biến của người lao động khi muốn nhận trợ cấp thất nghiệp sau khi chấm dứt hợp đồng lao động. Theo bối cảnh pháp luật tại thời điểm bài đăng năm 2020, chế độ này được thực hiện chủ yếu theo Luật Việc làm 2013 và Nghị định 28/2015/NĐ-CP; trợ cấp được tính theo số tháng đủ điều kiện hưởng, không phải khoản “rút một lần” giống bảo hiểm xã hội một lần.
Điều kiện hưởng bảo hiểm thất nghiệp một lần năm 2020
Theo Điều 49 Luật Việc làm 2013, người lao động được hưởng trợ cấp thất nghiệp khi đáp ứng đủ các điều kiện cơ bản sau:
- Đã chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc, trừ trường hợp đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật hoặc đang hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hằng tháng.
- Đã đóng bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng đối với hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc không xác định thời hạn hoặc xác định thời hạn.
- Đối với hợp đồng theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng, phải có từ đủ 12 tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp trong thời gian 36 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng.
- Đã nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp tại trung tâm dịch vụ việc làm trong thời hạn luật định.
- Chưa tìm được việc làm sau 15 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ, trừ các trường hợp như thực hiện nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ công an, đi học từ đủ 12 tháng, bị tạm giam, chấp hành hình phạt tù, ra nước ngoài định cư, đi lao động ở nước ngoài theo hợp đồng hoặc chết.
Người lao động cần phân biệt với thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp nói chung, vì điều kiện hưởng và hồ sơ có thể bị từ chối nếu nghỉ việc trái pháp luật hoặc nộp hồ sơ quá hạn.
Cách tính thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp
Theo quy định của Luật Việc làm 2013, thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp được tính theo thời gian đã đóng bảo hiểm thất nghiệp. Cứ đủ 12 tháng đến đủ 36 tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp thì được hưởng 03 tháng trợ cấp thất nghiệp; sau đó, cứ đóng thêm đủ 12 tháng thì được hưởng thêm 01 tháng, nhưng tối đa không quá 12 tháng.
Ví dụ: người lao động đã đóng 50 tháng bảo hiểm thất nghiệp thì 36 tháng đầu được tính 03 tháng trợ cấp; 12 tháng tiếp theo được tính thêm 01 tháng; 02 tháng còn lại chưa đủ 12 tháng nên được bảo lưu để cộng dồn cho lần hưởng sau nếu đáp ứng điều kiện.
Thời điểm hưởng và thời hạn giải quyết
Trong bối cảnh năm 2020, người lao động phải nộp hồ sơ trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc. Trung tâm dịch vụ việc làm tiếp nhận hồ sơ, xem xét điều kiện và trình cơ quan có thẩm quyền ra quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp.
- Thời điểm hưởng trợ cấp thất nghiệp được tính từ ngày thứ 16 kể từ ngày nộp đủ hồ sơ theo quy định.
- Trong thời hạn 20 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền ra quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp; nếu không đủ điều kiện thì trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
- Trong 05 ngày làm việc kể từ ngày có quyết định hưởng, cơ quan bảo hiểm xã hội chi trả tháng trợ cấp đầu tiên cho người lao động.
Nếu người lao động còn vướng mắc về sổ bảo hiểm, có thể tham khảo thêm bài tranh chấp sổ bảo hiểm xã hội để hiểu vì sao việc chốt và trả sổ đúng thời hạn rất quan trọng.
Hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp
Hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp năm 2020 thường gồm:
- Đơn đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp theo mẫu do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội quy định.
- Bản chính hoặc bản sao có chứng thực giấy tờ xác nhận việc chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc như hợp đồng đã hết hạn, quyết định thôi việc, quyết định sa thải, quyết định kỷ luật buộc thôi việc hoặc thỏa thuận chấm dứt hợp đồng.
- Sổ bảo hiểm xã hội đã được chốt quá trình đóng.
- Giấy tờ tùy thân để đối chiếu khi nộp hồ sơ tại trung tâm dịch vụ việc làm.
Trường hợp doanh nghiệp chậm đóng hoặc nợ bảo hiểm xã hội, quyền lợi của người lao động có thể bị ảnh hưởng; xem thêm nội dung về công ty nợ bảo hiểm xã hội.
Lưu ý khi làm thủ tục
- Không nên chờ đến sát hết hạn 03 tháng mới nộp hồ sơ, vì thiếu giấy tờ hoặc sổ bảo hiểm chưa chốt có thể làm lỡ thời hạn.
- Trong thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp, người lao động phải thực hiện nghĩa vụ thông báo tìm kiếm việc làm hằng tháng theo quy định.
- Nếu có việc làm, đi nghĩa vụ, đi học dài hạn hoặc thuộc trường hợp chấm dứt hưởng, người lao động phải thông báo với trung tâm dịch vụ việc làm để tránh bị thu hồi khoản hưởng sai.
Xem thêm các chủ đề khác
