Tại Việt Nam, xe máy và mô tô là phương tiện giao thông phổ biến nhất với số lượng lên đến hơn 45 triệu xe. Do tần suất sử dụng hàng ngày rất cao, việc người điều khiển phương tiện vô tình vi phạm các quy định về an toàn giao thông là điều khó tránh khỏi. Nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, từ ngày 01/01/2020, các quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ đã có những thay đổi quan trọng.
Quy định chung về xử phạt vi phạm giao thông
Kể từ ngày 01/01/2020, Nghị định số 100/2019/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành, thay thế cho Nghị định số 46/2016/NĐ-CP. Đây là văn bản pháp lý quan trọng quy định về hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức phạt tiền và các biện pháp khắc phục hậu quả đối với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt.
Việc nắm vững các mức phạt không chỉ giúp người tham gia giao thông tránh bị xử phạt mà còn góp phần giảm thiểu tai nạn. Để hiểu rõ hơn về trách nhiệm của chủ xe, người tham gia có thể tìm hiểu thêm về mức xử phạt khi tham gia giao thông không mang giấy tờ xe theo quy định mới nhất.
Các lỗi vi phạm phổ biến và mức xử phạt đối với xe máy
Dưới đây là tổng hợp các hành vi vi phạm thường gặp đối với người điều khiển xe mô tô, xe máy được trích dẫn dựa trên khung pháp lý của Nghị định 100/2 tương ứng tại thời điểm năm 2020:
1. Vi phạm về mũ bảo hiểm và người ngồi trên xe
- Không đội mũ bảo hiểm: Người điều khiển xe máy không đội "mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy" bị phạt tiền từ 200.000 đồng đến 300.000 đồng.
- Vi phạm quy cách đội mũ: Chở người ngồi trên xe không đội mũ bảo hiểm hoặc đội nhưng cài quai không đúng quy cách cũng chịu mức phạt từ 200.000 đồng đến 300.000 đồng.
2. Vi phạm về tải trọng và số người chuyên chở
- Chở quá số người quy định: Người điều khiển xe máy chỉ được phép chở theo 01 người trên xe. Nếu chở theo 02 người trở lên, mức phạt từ 200.000 đồng đến 300.000 đồng. Trường hợp chở người bệnh đi cấp cứu, trẻ em dưới 14 tuổi hoặc áp giải người vi phạm thì không bị xử phạt.
- Chở quá nhiều người: Hành vi chở theo từ 3 người trở lên trên xe sẽ bị phạt tiền từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng.
3. Vi phạm về điều khiển phương tiện và tín hiệu giao thông
- Vượt đèn đỏ/đèn vàng: Người điều khiển xe máy vượt đèn đỏ hoặc vượt đèn vàng khi sắp chuyển sang đèn đỏ bị phạt từ 600.000 đồng đến 1.000.000 đồng.
- Không chấp hành hiệu lệnh giao thông: Không chấp hành hiệu lệnh, chỉ dẫn của biển báo hiệu, vạch kẻ đường hoặc người điều khiển giao thông sẽ bị phạt từ 200.000 đồng đến 1.000.000 đồng tùy mức độ vi phạm.
- Đi sai làn đường, phần đường: Điều khiển xe không đi bên phải theo chiều đi của mình hoặc đi không đúng phần đường, làn đường quy định bị phạt từ 100.000 đồng đến 200.000 đồng.
- Vi phạm về tốc độ: Quá tốc độ từ 5 – 10km/h: Phạt 200.000 – 300.000 đồng. Quá tốc độ từ 10 – 20km/h: Phạt 600.000 – 1.000.000 đồng. Quá tốc độ gây tai nạn giao thông: Phạt từ 4.000.000 đến 5.000.000 đồng.
4. Vi phạm về giấy tờ và điều kiện người điều khiển
- Độ tuổi điều khiển xe: Người dưới 16 tuổi điều khiển xe máy bị phạt cảnh cáo. Từ 16 đến dưới 18 tuổi điều khiển xe mô tô từ 50cm3 trở lên bị phạt từ 400.000 đồng đến 6 trục 600.000 đồng.
- Giấy phép lái xe (GPLX): Điều khiển xe dưới 175cm3 không có GPLX hoặc sử dụng GPLX không hợp lệ bị phạt từ 800.000 đồng đến 1.200.000 đồng và có thể bị tịch thu GPLX không hợp lệ. Điều khiển xe từ 175cm3 trở lên không có GPLX hoặc sử dụng GPLX không hợp lệ bị phạt từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng.
- Giấy tờ xe: Không mang theo GPLX, Giấy đăng ký xe hoặc Giấy chứng nhận bảo hiểm TNDS đều bị xử phạt hành chính tùy theo từng loại giấy tờ cụ thể.
5. Các vi phạm nghiêm trọng khác
- Nồng độ cồn: Có nồng độ cồn nhưng chưa tới mức vi phạm quy định: Phạt từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng và tước GPLX 01 tháng. Nồng độ cồn vượt quá 50mg/100ml máu (hoặc mức tương đương khí thở): Phạt từ 4.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng và tước GPLX 02 tháng. Nồng độ cồn vượt quá 80mg/100ml máu (hoặc mức tương đương khí thở): Phạt từ 6.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng.
- Chất ma túy: Điều khiển xe trên đường mà trong cơ thể có chất ma túy bị phạt từ 6.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng.
- Gây tai nạn rồi bỏ chạy: Hành vi gây tai nạn giao thông nhưng không dừng lại, không giữ nguyên hiện trường hoặc bỏ trốn khỏi hiện trường bị phạt từ 6.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng.
Lời khuyên để đảm bảo an toàn giao thông
Việc nắm vững các quy định pháp luật không chỉ giúp bạn tránh được những rủi ro về mặt tài chính do bị xử phạt, mà quan trọng hơn hết là bảo vệ tính mạng cho bản thân và cộng đồng. Khi tham gia giao thông, người dân cần chú ý tuân thủ nghiêm chỉnh hệ thống biển báo, đèn tín hiệu và luôn kiểm tra đầy đủ các loại giấy tờ cần thiết như Giấy phép lái xe, Đăng ký xe và Bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc.
Bên cạnh đó, việc nâng cao kiến thức về luật an toàn giao thông xe máy sẽ giúp mỗi cá nhân hình thành thói quen lái xe văn minh, giảm thiểu tối đa các tình huống va chạm đáng tiếc trên đường bộ.