Luật đèn xanh đèn đỏ

Quy định về việc chấp hành tín hiệu đèn giao thông và mức xử phạt vi phạm

Tình trạng không chấp hành tín hiệu đèn giao thông, cụ thể là hành vi vượt đèn đỏ, vẫn còn diễn ra khá phổ biến khi tham gia giao thông. Việc nắm vững các quy định pháp luật về tín hiệu đèn, cũng như nhận biết các trường hợp được phép di chuyển khi đèn đỏ, là rất quan trọng để đảm bảo an toàn và tránh bị xử phạt hành chính không đáng có.

Quy định về việc chấp hành tín vệ đèn giao thông

Theo quy định tại Điều 10 Luật Giao thông đường bộ 2008 (sửa đổi, bổ sung 2018), khi tham gia giao thông, các loại phương tiện phải tuân thủ nghiêm ngặt hệ thống tín hiệu bao gồm: tín hiệu của người điều khiển giao thông, đèn tín hiệu giao thông, vạch kẻ đường, cọc tiêu, tường bảo vệ hoặc rào chắn.

Cụ thể, ý nghĩa của các màu đèn tín hiệu được quy định như sau:

• Đèn xanh: Thông báo cho các loại phương tiện được phép di chuyển trên đường.
• Đèn đỏ: Cấm tất cả các phương tiện đi qua giao lộ.
• Đèn vàng: Các phương tiện phải dừng lại trước vạch dừng; trường hợp đã đi quá vạch dừng thì mới được tiếp tục di chuyển. Đối với đèn vàng nhấp nháy, người điều khiển cần giảm tốc độ, chú ý quan sát và nhẫng đường cho người đi bộ theo Luật an toàn giao thông xe máy mới nhất.

Ngoài ra, căn cứ Điều 10 Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia QCVN 41:2016/BGTVT, khi gặp đèn đỏ, phương tiện phải dừng trước vạch dừng. Trường hợp tại vị trí đó không có vạch sơn "vạch dừng xe" thì người điều khiển phải dừng trước đèn tín hiệu theo chiều đi.

Mức xử phạt hành chính đối với hành vi vượt đèn đỏ

Hành vi vượt đèn đỏ là hành vi bị nghiêm cấm. Căn cứ vào Nghị định 46/2016/NĐ-CP, mức xử phạt đối với các loại phương tiện khi không chấp hành tín hiệu đèn giao thông được quy định cụ thể như sau:

• Xe ô tô: Phạt tiền từ 1.200.000 đồng đến 2.000.000 đồng (Căn cứ Điểm a Khoản 5 Điều 5).
• Xe mô tô, xe gắn máy, xe máy điện: Phạt tiền từ 300.000 đồng đến 400.000 đồng (Căn cứ Điểm c Khoản 4 Điều 6). Lưu ý người dân cần thực hiện đúng Luật sang tên đổi chủ xe máy và các giấy tờ liên quan để tránh rắc rối pháp lý khi bị kiểm tra.
• Máy kéo, xe máy chuyên dùng: Phạt tiền từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng (Căn cứ Điểm g Khoản 4 Điều 7).
• Xe đạp, xe đạp máy và các loại xe thô sơ khác: Phạt tiền từ 60.000 đồng đến 80.000 đồng (Căn cứ Điểm h Khoản 2 Điều 8).

Đối với người đi bộ hoặc người điều khiển, dẫn dắt súc vật, xe súc vật mà không chấp hành tín hiệu đèn giao thông, mức phạt từ 50.000 đồng đến 60.000 đồng (Căn cứ Điểm b Khoản 1 Điều 9 và Điều 10).

Các trường hợp được phép di chuyển khi có tín hiệu đèn đỏ

Mặc dù nguyên tắc chung là phải dừng lại khi gặp đèn đỏ, nhưng pháp luật quy định một số trường hợp ngoại lệ mà người tham gia giao thông không bị coi là vi phạm:

1. Chấp hành theo sự điều khiển của Cảnh sát giao thông

Theo Điều 11 Luật Giao an đường bộ 2008 (sửa đổi, bổ sung 2018), người tham gia giao thông phải ưu tiên chấp hành theo sự hướng dẫn của người điều khiển giao thông (Cảnh sát giao thông). Nếu Cảnh sát giao thông ra hiệu lệnh cho phép đi thẳng dù đèn đang đỏ, người lái xe vẫn được phép di chuyển.

2. Các trường hợp có biển báo hoặc vạch kẻ đường đặc thù

Người tham gia giao thông có thể rẽ phải khi gặp đèn đỏ nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

• Có lắp đặt đèn tín hiệu phụ (hình mũi tên màu xanh) cho phép ưu tiên rẽ phải.
• Có biển báo giao thông cho phép các phương tiện được rẽ phải khi đèn đỏ (lưu ý phải nhường đường cho người đi bộ).
• Tại khu vực có vạch mắt võng (vạch kẻ đường màu vàng đan xen), các xe ở làn trong cùng bắt buộc phải rẽ phải, không được đi thẳng hoặc dừng đỗ.

3. Các trường hợp loại trừ trách nhiệm hành chính

Căn cứ Điều 11 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012, người tham gia giao thông sẽ không bị xử phạt nếu hành vi vi phạm xảy ra trong các tình huống sau:

• Do thực hiện trong tình thế cấp thiết.
• Do phòng vệ chính đáng.
• Do sự kiện bất ngờ hoặc sự kiện bất khả kháng.
• Người thực hiện hành vi không có năng lực trách nhiệm hành chính hoặc chưa đủ tuổi chịu trách nhiệm pháp lý.

Danh sách các loại xe ưu tiên được đi qua khi có đèn đỏ

Theo quy định tại Điều 22 Luật Giao thông đường bộ 2008 (sửa đổi, bổ sung 2018), có 04 nhóm phương tiện sau đây được quyền ưu tiên đi trước và có thể di chuyển khi tín hiệu đèn đang ở màu đỏ (chỉ phải tuân theo chỉ dẫn của người điều khiển giao thông):

• Xe chữa cháy đang làm nhiệm vụ.
• Xe quân sự, xe công an đang thực hiện nhiệm vụ khẩn cấp hoặc đoàn xe có xe cảnh sát dẫn đường.
• Xe cứu thương đang thực hiện nhiệm vụ cấp cứu người.
• Xe hộ đê, xe đi làm nhiệm vụ khắc phục sự cố thiên tai, dịch bệnh hoặc các xe đi làm nhiệm vụ trong tình trạng khẩn cấp khác.

Khi các phương tiện ưu tiên này đi qua, các loại phương tiện khác đang lưu thông phải chủ động giảm tốc độ, tránh hoặc dừng bên đường để nhường đường, không được gây cản trở cho quá trình thực hiện nhiệm vụ của xe ưu tiên.

Xem thêm các chủ đề khác

• Thủ tục cầm cố, ô tô xe máy theo quy định của pháp luật hiện hành