Trong quá trình sử dụng phương tiện giao thông, có nhiều nguyên nhân dẫn đến việc chủ sở hữu ô tô hoặc xe máy phải thực hiện thủ tục đổi lại biển số xe. Các nguyên nhân này có thể đến từ yếu tố khách quan như tác động của môi trường hoặc yếu tố chủ quan từ phía người sử dụng. Việc nắm rõ quy định pháp luật về trình tự, hồ sơ khi cần thay đổi biển số giữa các tỉnh thành là rất quan trọng để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của chủ sở dụng.
Căn cứ pháp lý
Các nội dung dưới đây được thực hiện dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật đang có hiệu lực tại thời điểm năm 2020:
- Thông tư số 15/2014/TT-BCA của Bộ Công an quy định về đăng ký xe.
- Thông tư số 229/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định về mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý lệ phí đăng ký, cấp biển phương tiện giao thông cơ giới đường bộ.
Trường hợp phải thực hiện thủ tục đổi biển số xe
Theo quy định tại Khoản 2 Điều 14 Thông tư số 15/2014/TT-BCA, chủ sở hữu xe có trách nhiệm làm thủ tục đổi lại biển số xe trong các trường hợp sau:
- Biển số xe bị mờ, không xác định được số hoặc khó nhìn, khó phân hiện rõ thông tin do tác động của ngoại cảnh trong quá trình sử dụng.
- Biển số xe bị hư hỏng hoặc bị gãy, dẫn đến việc biển số không còn đầy đủ các thông tin định danh theo quy định.
Hồ sơ đăng ký đổi biển số xe máy
Căn cứ Khoản 3 Điều 14 Thông tư 15/2014/TT-BCA, hồ sơ cần chuẩn bị bao gồm:
- Giấy khai đăng ký xe (theo mẫu số 02 ban hành kèm theo Thông tư 15/2014/TT-BCA).
- Các giấy tờ chứng minh nhân thân và quyền sở hữu theo quy định tại Điều 9 của Thông tư này.
- Nộp lại Giấy chứng nhận đăng ký xe (nếu đổi cả đăng ký) hoặc nộp lại biển số xe cũ (nếu chỉ đổi biển số).
Lưu ý đối với các đối tượng đặc thù
Đối với trường hợp đổi lại giấy chứng nhận đăng ký xe, biển số xe của cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự hoặc tổ chức quốc tế, hồ sơ cần bổ sung thêm:
- Giấy giới thiệu của Cục Lễ tân Nhà nước hoặc Sở Ngoại vụ.
- Công hàm của cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự hoặc tổ chức quốc tế tương ứng.
- Đối với nhân viên nước ngoài: Phải xuất trình Chứng minh thư ngoại giao hoặc Chứng minh thư công vụ còn giá trị sử dụng.
Trường hợp chủ xe là cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân, Quân đội nhân dân hoặc học sinh, sinh viên đã đăng ký xe theo địa chỉ cơ quan, trường học nhưng nay đã chuyển công tác, xuất ngũ hoặc tốt nghiệp, thì được giải quyết đổi, cấp lại giấy chứng nhận đăng ký xe theo địa chỉ thường trú hoặc tạm trú mới.
Giấy tờ chứng minh nhân thân của chủ xe
Theo quy định tại Điều 9 Thông tư 15/2014/TT-BCA, các loại giấy tờ cần thiết bao gồm:
- Chủ xe là người Việt Nam: Xuất trình Chứng minh nhân dân; nếu thông tin nơi thường trú trên CMND không khớp với Giấy khai đăng ký xe thì phải xuất trình thêm Sổ hộ khẩu. Đối với cán bộ, chiến sĩ hoặc học sinh, sinh viên có giấy giới thiệu và thẻ ngành/thẻ học viên tương ứng.
- Chủ xe là người Việt Nam định cư ở nước ngoài: Xuất trình Sổ tạm trú hoặc Sổ hộ khẩu cùng Hộ chiếu (còn giá trị sử dụng) hoặc các giấy tờ khác có giá trị thay thế Hộ chiếu theo quy định.
Cơ quan và thời hạn giải quyết thủ tục
Cơ quan có thẩm quyền
Việc xác định cơ quan thực hiện phụ thuộc vào loại xe và đối tượng sở hữu (theo Điều 3 Thông tư 15/2014/TT-BCA):
- Cục Cảnh sát giao thông đường bộ - đường sắt: Đăng ký, cấp biển số cho xe của cơ quan đại diện ngoại giao, tổ chức quốc tế và người nước ngoài làm việc tại đó.
- Phòng Cảnh sát giao thông (Công an cấp Tỉnh): Đăng ký cho các loại xe ô tô, máy kéo, rơ moóc và xe mô tô có dung tích xi lanh từ 175cm3 trở lên thuộc sở hữu của tổ chức, cá nhân trong nước hoặc người nước ngoài tại địa phương.
- Công an cấp Huyện: Đăng ký, cấp biển số cho các loại xe mô tô, xe gắn máy, xe máy điện của cá nhân, tổ chức có trụ sở hoặc cư trú tại địa phương mình quản lý.
Thời hạn giải quyết
Theo Khoản 3 Điều 4 Thông tư 15/2014/TT-BCA, thời gian thực hiện như sau:
- Cấp lại, đổi lại biển số xe được thực hiện ngay sau khi tiếp nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
- Trường hợp cần thời gian để sản xuất biển số mới, thời hạn không quá 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Lệ phí và phương thức thực hiện
Mức lệ phí: Căn cứ Thông tư số 229/2016/TT-BTC, mức thu lệ phí khi thực hiện đổi lại biển số xe là 100.000 đồng.
Phương thức nộp: Chủ xe thực hiện nộp hồ sơ trực tiếp tại cơ quan Công an có thẩm quyền đã được xác định ở trên.
Quy trình đăng ký khi thay đổi chủ sở hữu
Trong trường hợp việc đổi biển số đi kèm với việc chuyển đổi quyền sở hữu, người dân cần phân biệt rõ các quy trình khác nhau:
Khi thực hiện thủ tục, lưu ý không nhất thiết phải mang xe đến kiểm tra (trừ trường hợp xe có sự thay đổi về màu sơn hoặc cải tạo), tuy nhiên chủ xe bắt buộc phải nộp bản cà số máy, số khung của xe theo đúng quy định để phục vụ công tác đối soát.