Hộ chiếu phổ thông là loại giấy tờ quan trọng được cấp cho mọi công dân Việt Nam để thực hiện việc xuất cảnh và nhập cảnh. Việc nắm rõ quy trình, hồ sơ và các quy định pháp luật liên quan sẽ giúp cá nhân chủ động hơn trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính.
Thời hạn sử dụng của hộ chiếu phổ thông
Dựa trên các quy định tại Nghị định số 136/2007/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định số 65/2012/NĐ-CP) và Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam số 49/2019/QH14, thời hạn sử dụng của hộ chiếu phổ thông được quy định cụ thể như sau:
- Đối với công dân từ đủ 14 tuổi trở lên: Hộ chiếu có giá trị 10 năm kể từ ngày cấp và không được gia hạn. Khi hết hạn, công dân phải thực hiện thủ tục cấp mới.
- Đối với trẻ em dưới 14 tuổi: Hộ chiếu được cấp riêng cho trẻ em có giá trị không quá 05 năm kể từ ngày cấp và không được gia hạn.
- Lưu ý về việc cấp chung: Trước đây, pháp luật cho phép cấp hộ chiếu chung cho cha/mẹ và con dưới 09 tuổi. Tuy nhiên, theo các quy định mới nhất áp dụng từ ngày 01/7/2020, hình thức cấp hộ chiếu chung này không còn được thực hiện để đảm bảo tính độc lập của giấy tờ tùy thân.
Để hiểu rõ hơn về quyền lợi và trách nhiệm khi sử dụng loại giấy tờ này, người dân có thể tham khảo thêm về hộ chiếu cho trẻ em là gì để chuẩn bị hồ sơ chính xác nhất.
Hướng dẫn chi tiết hồ sơ cấp hộ chiếu phổ thông
Tùy vào từng trường hợp cụ thể (cấp mới, cấp lại do mất, hoặc sửa đổi thông tin), thành phần hồ sơ sẽ có sự khác biệt. Dưới đây là hướng dẫn cho các trường hợp phổ biến nhất:
1. Cấp hộ chiếu lần đầu hoặc cấp lại khi hết hạn
- 01 Tờ khai đề nghị cấp hộ chiếu theo Mẫu X01;
- 02 ảnh cỡ 4x6, nền trắng, mặt nhìn thẳng, đầu để trần, không đeo kính màu;
- Chứng minh nhân dân hoặc Thẻ căn cước công dân còn giá trị (xuất trình bản chính để đối chiếu);
- Sổ hộ khẩu hoặc sổ tạm trú (nếu nộp hồ sơ tại nơi thường trú/tạm trú).
Lưu ý: Từ ngày 01/7/2020, người từ đủ 14 tuổi trở lên có quyền lựa chọn làm hộ chiếu gắn chíp điện tử hoặc không gắn chíp điện tử.
2. Cấp lại hộ chiếu do bị hư hỏng hoặc bị mất
Trong trường hợp này, ngoài các giấy tờ cơ bản như ảnh và căn cước công dân, người nộp hồ sơ cần lưu ý:
- Trường hợp hư hỏng: Phải nộp lại hộ chiếu cũ cho cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh.
- Trường hợp bị mất: Cần nộp kèm đơn báo mất (mẫu X08) hoặc đơn trình bày về việc mất hộ chiếu. Người dân nên thực hiện trình báo mất hộ chiếu phổ thông tại cơ quan Công an nơi gần nhất để làm căn cứ giải quyết thủ tục.
3. Cấp lại hộ chiếu sắp hết hạn hoặc hết trang
- Các giấy tờ định danh (Ảnh, CMND/CCCD) tương tự như trường hợp cấp mới;
- Hộ chiếu phổ thông được cấp lần gần nhất.
4. Cấp riêng hộ chiếu cho trẻ em dưới 14 tuổi
- 01 Tờ khai đề nghị (do cha, mẹ hoặc người giám hộ ký thay);
- 02 ảnh cỡ 4x6, nền trắng;
- Bản sao hoặc bản chụp có chứng thực Giấy khai sinh (hoặc trích lục khai sinh);
- Sổ hộ khẩu/tạm trú để xác minh nơi cư trú.
5. Sửa đổi, bổ sung thông tin trong hộ chiếu
Trường hợp thay đổi các thông tin nhân thân như: họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, hoặc số CMND/CCCD, người dân cần nộp kèm giấy tờ pháp lý chứng minh sự thay đổi đó (ví dụ: quyết định thay đổi họ tên của cơ quan có thẩm quyền) cùng với hộ chiếu còn giá động ít nhất 01 năm.
Quy trình và nơi nộp hồ sơ
Địa điểm tiếp nhận hồ sơ
- Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an cấp tỉnh: Áp dụng cho trường hợp cấp lần đầu hoặc cấp lại do hết hạn, tại nơi thường trú hoặc tạm trú.
- Cục Quản lý xuất nhập cảnh: Áp dụng cho các trường hợp đặc biệt như cấp lại do mất, hư hỏng, sửa đổi thông tin, hoặc các trường hợp khẩn thiết (đi chữa bệnh, có thân nhân gặp nạn...).
Phương thức thực hiện
Người dân có thể lựa chọn các hình thức sau:
- Nộp trực tiếp tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh và nhận kết quả trực tiếp hoặc qua bưu điện.
- Ủy thác cho cơ quan, tổ chức (như cơ quan nhà nước, trường học, doanh nghiệp có tư cách pháp nhân) để thực hiện nộp và nhận kết quả thay cho cá nhân theo quy định của pháp luật.
Thời hạn giải quyết và lệ phí
Thời gian xử lý hồ sơ được quy định nghiêm ngặt nhằm đảm bảo quyền lợi công dân:
- Tại Phòng Quản lý xuất nhập cảnh: Không quá 08 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
- Tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh: Không quá 05 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Mức lệ phí tham khảo:
- Cấp mới/cấp lại do hết hạn/hết trang: 200.000 đồng;
- Cấp lại do hư hỏng hoặc bị mất: 400.000 đồng.
Việc nắm vững các quy định về Luật xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam sẽ giúp quý công dân thực hiện các thủ tục hành chính một cách nhanh chóng, tránh việc thiếu sót hồ sơ gây mất thời gian.
