Khi có kế hoạch đưa con nhỏ đi du lịch hoặc thăm thân tại nước ngoài, nhiều phụ huynh thường gặp vướng mắc về các quy định pháp lý liên quan đến việc cấp hộ chiếu cho trẻ em. Việc hiểu rõ các điều kiện về giấy tờ, thủ tục và thời hạn hiệu lực của hộ chiếu là vô cùng cần thiết để quá trình làm thủ tục diễn ra thuận lợi.
Quy định về việc xuất cảnh đối với trẻ em
Theo quy định tại Điều 33 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019, khi thực hiện xuất cảnh, công dân phải đảm bảo các điều kiện sau:
- Sở hữu giấy tờ xuất nhập cảnh (hộ chiếu hoặc giấy thông hành) còn nguyên vẹn và có thời hạn sử dụng từ 06 tháng trở lên.
- Có thị thực (visa) hoặc các giấy tờ khác được quốc gia đến xác nhận quyền nhập cảnh, trừ trường hợp thuộc diện miễn thị thực.
- Không thuộc danh sách các trường hợp bị cấm xuất cảnh hoặc đang bị tạm hoãn xuất cảnh theo quy định của pháp luật.
Các quy định này áp dụng thống nhất cho mọi lứa tuổi. Do đó, trẻ em khi đi nước ngoài bắt buộc phải có hộ chiếu và visa (nếu quốc gia đến yêu cầu). Đặc biệt, đối với trẻ em dưới 14 tuổi, theo Khoản 2 Điều 33 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam, khi xuất cảnh không được đi một mình mà phải có người đại diện hợp pháp đi cùng.
Hồ sơ làm hộ chiếu cho trẻ em gồm những gì?
Căn cứ theo quy định tại Điều 15 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam, hồ sơ cấp hộ chiếu cho trẻ em bao gồm các loại giấy tờ sau:
- Tờ khai mẫu TK01: Đối với trẻ dưới 14 tuổi, cha, mẹ hoặc người giám hộ thực hiện khai và ký thay. Tờ khai này cần được Trưởng Công an xã, phường, thị trấn nơi thường trú hoặc tạm trú xác nhận và đóng dấu gi tiết vào ảnh.
- Trường hợp bổ sung trẻ em dưới 09 tuổi vào hộ chiếu của cha/mẹ: Cần nộp kèm hộ chiếu của cha hoặc mẹ còn thời hạn sử dụng ít nhất 01 năm.
- Trường hợp điều chỉnh thông tin: Nếu có thay đổi về họ tên, ngày sinh, giới tính... cần cung cấp hộ chiếu cũ (còn hạn ít nhất 01 năm) và giấy tờ pháp lý chứng minh sự thay đổi.
- Trường hợp cấp lại do mất: Phải nộp kèm đơn trình báo theo Mẫu X08 hoặc văn bản xác nhận của cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh về việc đã trình báo mất hộ chiếu phổ thông.
- Giấy tờ chứng minh quyền giám hộ: Bản sao hoặc bản chụp có chứng thực giấy tờ chứng minh quan hệ giám hộ (nếu người khai và ký thay không phải là cha/mẹ đẻ). Nếu không có bản chứng thực, cần xuất trình bản chính để đối chiếu.
- Giấy khai sinh: Trẻ em dưới 14 tuổi cần nộp 01 bản sao hoặc bản chụp có chứng thực Giấy khai sinh (xuất trình bản chính để kiểm tra nếu cần).
- Ảnh thẻ: 02 ảnh mới chụp, kích cỡ 4x6 cm, mặt nhìn thẳng, đầu để trần, không đeo kính màu, phông nền trắng. Riêng trẻ dưới 09 tuổi nếu cấp chung hộ chiếu với cha/mẹ thì nộp ảnh cỡ 3x4 cm.
Quy trình và thủ tục làm lại hộ chiếu cho trẻ em
Để hoàn tất thủ tục làm lại hộ chiếu cho trẻ, phụ huynh cần thực hiện theo các bước sau:
- Bước 1: Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và điền tờ khai theo mẫu quy định.
- Bước 2: Xin xác nhận của cơ quan Công an (Công an xã, phường, thị trấn nơi cư trú) vào tờ khai và đóng dấu giáp lai ảnh.
- Bước 3: Nộp hồ sơ và lệ phí tại cơ quan có thẩm quyền. Đối với trẻ đã có Căn cước công dân: Có thể nộp tại Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an cấp tỉnh bất kỳ. Đối với trẻ chưa có Căn cước công dân: Nộp tại Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an cấp tỉnh nơi cư trú (thường trú hoặc tạm trú).
- Bước 4: Nhận kết quả. Sau khi nộp đủ hồ sơ hợp lệ, thời hạn trả kết quả là 08 ngày làm việc. Phụ huynh có thể nhận trực tiếp hoặc đăng ký dịch vụ chuyển phát nhanh về tận nhà.
Về chi phí, mức lệ phí cấp hộ chiếu cho trẻ em được áp dụng theo Thông tư số 25/2021/TT-BTC của Bộ Tài chính, cụ thể là 200.000 đồng.
Các đặc điểm khác biệt giữa hộ chiếu trẻ em và người lớn
Phụ huynh cần lưu ý một số điểm khác biệt quan trọng để tránh nhầm lẫn khi làm thủ tục:
Thời hạn sử dụng
Theo Điểm b Khoản 2 Điều 7 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam, hộ chiếu cấp cho trẻ em dưới 14 tuổi có thời hạn 05 năm kể từ ngày cấp và không được gia hạn. Trong khi đó, hộ chiếu dành cho người trên 14 tuổi thường có thời hạn lên đến 10 năm.
Sự hiện diện của trẻ khi làm thủ tục
Khác với người lớn, khi làm hộ chiếu cho trẻ em, trẻ không nhất thiết phải có mặt trực tiếp. Cha, mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp có thể thực hiện việc khai và ký tên trên tờ khai đề nghị cấp hộ chiếu.
Hình thức nộp hồ sơ trực tuyến
Hiện nay, hình thức làm hộ chiếu online (trực tuyến) chỉ áp dụng cho đối tượng từ 14 tuổi trở lên. Đối với trẻ em dưới 14 tuổi muốn cấp riêng hộ chiếu, thủ tục vẫn phải thực hiện theo phương thức trực tiếp tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh.
Xem thêm các chủ đề khác
