Khi ký hợp đồng lao động với Công ty, em đồng ý cam kết trong thời gian làm việc tại đây sẽ chỉ sinh tối đa hai con. Nếu vi phạm, sẽ không được hưởng bất cứ chế độ gì liên quan đến thai sản hoặc...
Nay em bị lỡ kế hoạch, khám bác sỹ cho biết không nên bỏ thai vì có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ. Vì vậy, em rất mong anh chị tư vấn giúp, trong trường hợp này, em có bắt buộc phải thực hiện đúng cam kết trước đây với Công ty hay không?
Trả lời
Thắc mắc của bạn, chúng tôi xin tư vấn như sau:
Thứ nhất, liên quan đến chế độ thai sản của người lao động:
Theo Điều 30 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, “đối tượng áp dụng chế độ thai sản là người lao động quy định tại các điểm a, b, c, d, đ và h khoản 1 Điều 2 của Luật này”.
Nghĩa là, đối tượng áp dụng chế độ thai sản là người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bao gồm:
- Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng, kể cả hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luật về lao động;
- Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng;
- Cán bộ, công chức, viên chức;
- Công nhân quốc phòng, công nhân công an, người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu;
- Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân.
- Người quản lý doanh nghiệp, người quản lý điều hành hợp tác xã có hưởng tiền lương.
Nếu bạn là người lao động thuộc một trong những đối tượng nêu trên, bạn là đối tượng áp dụng chế độ thai sản.
Điều kiện hưởng chế độ thai sản được quy định tại Điều 31 của Luật này như sau:
“1. Người lao động được hưởng chế độ thai sản khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Lao động nữ mang thai;
b) Lao động nữ sinh con;
c) Lao động nữ mang thai hộ và người mẹ nhờ mang thai hộ;
d) Người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 06 tháng tuổi;
đ) Lao động nữ đặt vòng tránh thai, người lao động thực hiện biện pháp triệt sản;
e) Lao động nam đang đóng bảo hiểm xã hội có vợ sinh con.
2. Người lao động quy định tại các điểm b, c và d khoản 1 Điều này phải đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi.
3. Người lao động quy định tại điểm b khoản 1 Điều này đã đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 12 tháng trở lên mà khi mang thai phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền thì phải đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 03 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con.
4. Người lao động đủ điều kiện quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này mà chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc thôi việc trước thời điểm sinh con hoặc nhận con nuôi dưới 06 tháng tuổi thì vẫn được hưởng chế độ thai sản theo quy định tại các Điều 34, 36, 38 và khoản 1 Điều 39 của Luật này”.
Tóm lại, nếu thuộc đối tượng áp dụng chế độ thai sản, đáp ứng điều kiện về trường hợp hưởng chế độ thai sản, thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc nêu trên, bạn được hưởng chế độ thai sản theo quy định của pháp luật bảo hiểm xã hội mà không phụ thuộc vào việc bạn mang thai lần thứ bao nhiêu.
Điều đó đồng nghĩa, nội dung thỏa thuận có liên quan trong hợp đồng lao động giữa bạn và Công ty không có giá trị pháp lý. Bạn có quyền hưởng chế độ thai sản như trong thời gian mang thai, bạn được nghỉ việc để đi khám thai 05 lần, mỗi lần 01 ngày; trường hợp ở xa cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc có bệnh lý hoặc thai không bình thường thì được nghỉ 02 ngày cho mỗi lần khám thai. Thời gian nghỉ việc này tính theo ngày làm việc không kể ngày nghỉ lễ, nghỉ Tết, ngày nghỉ hằng tuần; Khi sinh con, bạn được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản trước và sau khi sinh con là 06 tháng. Trường hợp sinh đôi trở lên thì tính từ con thứ hai trở đi, cứ mỗi con, bạn được nghỉ thêm 01 tháng…
Thứ hai, về việc chấm dứt hợp đồng lao động
Công ty nơi bạn làm việc không được sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động với bạn. Bởi vì, theo khoản 3 Điều 155 Bộ luật Lao động năm 2012, “người sử dụng lao động không được sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với lao động nữ vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi, trừ trường hợp người sử dụng lao động là cá nhân chết, bị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích hoặc là đã chết hoặc người sử dụng lao động không phải là cá nhân chấm dứt hoạt động”.
Tuy nhiên, thông tin của bạn cho thấy, trong hợp đồng lao động ký trước đó có nội dung nếu bạn sinh quá hai con thì hợp đồng sẽ đương nhiên chấm dứt hiệu lực. Điều đó được hiểu, hai bên đã thỏa thuận chấm dứt hợp đồng khi sự kiện này phát sinh. Theo khoản 3 Điều 36 của Bộ luật này, một trong các trường hợp chấm dứt hợp đồng là “hai bên thoả thuận chấm dứt hợp đồng lao động”.
Hùng Phi
Vũ Thị Thanh Tú
