Tôi được biết thuê giúp việc gia đình phải ký hợp đồng lao động. Cho nên, mặc dù nhờ người bà con ở quê lên chăm con trong vòng 6 tháng, vợ chồng tôi vẫn ký hợp đồng lao động với người này. Tuy...
Trả lời
Bảo hiểm xã hội, theo khoản 1 Điều 3 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, “là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội”.
Bảo hiểm xã hội bắt buộc là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà người lao động và người sử dụng lao động phải tham gia. Bảo hiểm xã hội tự nguyện là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà người tham gia được lựa chọn mức đóng, phương thức đóng phù hợp với thu nhập của mình và Nhà nước có chính sách hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội để người tham gia hưởng chế độ hưu trí và tử tuất.
Điểm a khoản 1 Điều 2 của Luật này quy định người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc có “Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng, kể cả hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luật về lao động”.
Khi nhận người lao động vào làm việc thì người sử dụng lao động phải ký kết hợp đồng lao động với người lao động. Người lao động là giúp việc gia đình ký hợp đồng lao động 06 tháng thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.
Một số quy định riêng đối với lao động là người giúp việc gia đình được hướng dẫn tại Điều 89 Nghị định số 145/2020/NĐ-CP ngày 14/12/2020 của Chính phủ. Trong đó, tại khoản 4 của Điều này ghi rõ: “Người sử dụng lao động có trách nhiệm trả cùng lúc với kỳ trả lương cho người lao động một khoản tiền bằng mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế thuộc trách nhiệm của người sử dụng lao động theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế để người lao động chủ động tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.
Trường hợp người lao động đồng thời giao kết nhiều hợp đồng lao động làm giúp việc gia đình thì trách nhiệm trả tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế của người sử dụng lao động được thực hiện theo từng hợp đồng lao động”.
Là đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. Về nguyên tắc, bảo hiểm xã hội bắt buộc là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà người lao động và người sử dụng lao động phải tham gia. Đối với lao động là người giúp việc gia đình, người sử dụng lao động có trách nhiệm trả cùng lúc với kỳ trả lương cho người lao động một khoản tiền bằng mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm y tế thuộc trách nhiệm của người sử dụng lao động để người lao động chủ động tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế. Nói cách khác, người sử dụng lao động không trực tiếp đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho người lao động là giúp việc gia đình mà trả tiền để họ chủ động.
Về mức đóng làm cơ sở để người sử dụng lao động trả cùng lúc với kỳ trả lương cho người lao động giúp việc gia đình, khoản 1 Điều 86 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, được sửa đổi, bổ sung tại Luật An toàn, vệ sinh lao động năm 2015 quy định:
“a) 3% vào quỹ ốm đau và thai sản;
c) 14% vào quỹ hưu trí và tử tuất”.
Mức đóng và phương thức đóng của người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, theo khoản 1 Điều 85 của Luật này, “hằng tháng đóng bằng 8% mức tiền lương tháng vào quỹ hưu trí và tử tuất”.
Hùng Phi
Vũ Thị Thanh Tú
