Chứng chỉ hành nghề xây dựng là văn bản pháp lý xác nhận năng lực và trình độ chuyên môn của cá nhân tham gia vào các hoạt động trong lĩnh vực xây dựng. Việc sở hữu chứng chỉ này không chỉ là điều kiện bắt buộc để thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn theo quy định mà còn là lợi thế lớn khi ứng tuyển vào các doanh nghiệp, tổ chức xây dựng uy tín. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết về trình tự, thủ tục và các điều kiện cần thiết để xin cấp chứng chỉ hành nghề xây dựng đối với cá nhân.
Căn cứ pháp lý
Các quy định về việc cấp chứng chỉ hành nghề xây dựng được thực hiện dựa trên hệ thống văn bản pháp luật sau:
- Luật Xây dựng năm 2014;
- Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xây dựng năm 2020;
- Nghị định số 59/2015/NĐ-CP về quản lý dự án đầu tư xây dựng;
- Nghị định số 42/2017/NĐ-CP về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 59/2015/NĐ đt xây dựng;
- Nghị định số 100/2018/NĐ-CP về sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ một số quy định về điều kiện đầu tư kinh doanh thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng;
- Thông tư số 172/2016/TT-BTC ngày 27/10/2016 của Bộ Tài chính quy định mức thu, chế độ thu, nộp lệ phí cấp giấy phép hoạt động xây dựng.
Quy định về chứng chỉ hành nghề xây dựng
Khái niệm và thời hạn hiệu lực
Theo quy định tại Khoản 1 Điều 149 Luật Xây dựng năm 2014, chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng là văn bản xác nhận năng lực hành nghề, do cơ quan có thẩm quyền cấp cho cá nhân có đủ trình độ chuyên môn và kinh nghiệm nghề nghiệp phù hợp với lĩnh vực đăng ký.
Về thời hạn, chứng chỉ hành nghề xây dựng có hiệu lực tối đa là 05 năm. Đối với cá nhân là người nước ngoài, thời hạn của chứng chỉ được xác định theo thời hạn ghi trên giấy phép lao động hoặc thẻ tạm trú nhưng không vượt quá 05 năm.
Phân hạng chứng chỉ hành nghề
Dựa trên trình độ và kinh nghiệm, chứng chỉ hành nghề xây dựng được phân thành các hạng sau:
- Hạng I: Yêu cầu có trình độ đại học thuộc chuyên ngành phù hợp; có thời gian kinh nghiệm tham gia công việc phù hợp với nội dung đề nghị cấp từ 07 năm trở lên.
- Hạng II: Yêu cầu có trình độ đại học thuộc chuyên ngành phù hợp; có thời gian kinh nghiệm tham gia công việc phù hợp với nội dung đề nghị cấp từ 04 năm trở lên.
- Hạng III: Yêu cầu có trình độ chuyên môn phù hợp; đối với trình độ đại học cần từ 02 năm kinh nghiệm trở lên; đối với trình độ cao đẳng hoặc trung cấp cần từ 03 năm kinh nghiệm trở lên.
Điều kiện để được cấp chứng chỉ hành nghề
Để được cơ quan có thẩm quyền xem xét cấp chứng chỉ, cá nhân phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện chung bao gồm:
- Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ theo quy định pháp luật; đối với người nước ngoài hoặc người Việt Nam định cư ở nước ngoài phải có giấy phép cư trú hoặc giấy phép lao động tại Việt Nam.
- Có trình độ chuyên môn được đào tạo phù hợp; có thời gian và kinh nghiệm thực tế tương ứng với nội dung đề nghị cấp chứng chỉ.
- Đạt yêu cầu trong kỳ sát hạch đối với lĩnh vực đăng ký hành nghề.
Thủ tục và hồ sơ xin cấp chứng chỉ hành nghề xây dựng
Tùy vào mục đích là cấp mới hay nâng hạng mà thành phần hồ sơ sẽ có sự khác biệt. Để chuẩn bị tốt nhất, cá nhân nên tham khảo kỹ Hồ sơ xin cấp chứng chỉ hành nghề xây dựng theo các hướng dẫn dưới đây.
Trường hợp cấp lần đầu hoặc nâng hạng
Thành phần hồ sơ bao gồm:
- Đơn đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng (theo mẫu tại Phân lục I Nghị định 100/2018/NĐ-CP), kèm theo 02 ảnh màu cỡ 4x6 cm (nền trắng, chụp không quá 06 tháng).
- Bản sao có chứng thực văn bằng, chứng chỉ do cơ sở đào tạo hợp pháp cấp, phù hợp với loại và hạng chứng chỉ đề nghị.
- Chứng chỉ hành nghề cũ (đối với trường hợp đề nghị nâng hạng).
- Các quyết định phân công công việc hoặc văn bản xác nhận của đại diện pháp luật chủ đầu tư về các công việc tiêu biểu đã hoàn thành. Trường hợp cá nhân hành nghề độc lập, cần cung cấp hợp đồng và biên bản nghiệm thu các công việc tương ứng.
- Giấy tờ chứng minh cư trú hoặc giấy phép lao động (đối với người nước ngoài).
- Kết quả sát hạch đạt yêu cầu (nếu đã thực hiện sát hạch trước khi nộp hồ sơ).
Trường hợp cấp lại chứng chỉ
Trong trường hợp chứng chỉ bị mất, hư hỏng hoặc hết hạn, hồ sơ bao gồm:
- Đơn đề nghị cấp lại theo mẫu quy định tại Nghị định 100/2018/NĐ-CP kèm ảnh chân dung.
- Bản sao có chứng thực chứng chỉ hành nghề đã được cấp trước đó. Trường hợp bị mất, cá nhân phải có văn bản cam kết về việc mất chứng chỉ.
Lưu ý quan trọng khi làm hồ sơ
Các loại văn bằng, chứng chỉ và giấy tờ pháp lý khác phải là bản sao có chứng thực hoặc tệp tin ảnh màu chụp từ bản chính để cơ quan thẩm quyền đối chiếu. Đối với các văn bằng do cơ sở đào tạo nước ngoài cấp, bắt buộc phải thực hiện hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật sang tiếng Việt theo quy định.
Quy trình và thời gian giải quyết
Người nộp hồ sơ có thể lựa chọn các hình thức sau:
- Nộp trực tuyến qua mạng.
- Nộp qua đường bưu điện.
- Nộp trực tiếp tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả của Sở Xây dựng hoặc cơ quan chuyên môn về xây dựng có thẩm quyền.
Thời gian giải quyết:
- Cấp lần đầu, xét nâng hạng, điều chỉnh hoặc bổ sung: 20 ngày làm việc.
- Cấp lại chứng chỉ hành nghề: 10 ngày làm việc.
Cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ
Thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề xây dựng thuộc về cơ quan chuyên môn về xây dựng trực thuộc Bộ Xây dựng hoặc các Sở Xây dựng/Sở quản lý công trình xây dựng chuyên ngành tùy theo phân cấp quản lý và loại hình dự án đầu tư.
