Thủ tục đăng ký vệ sinh an toàn thực phẩm là nội dung đầu tiên mà các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm cần nắm rõ khi có ý định xin Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Bài viết tổng hợp những thông tin cơ bản về giấy chứng nhận, điều kiện, hồ sơ, trình tự và chế tài xử phạt theo quy định pháp luật.
Giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm là gì?
Đây là loại giấy tờ do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm và dịch vụ ăn uống, xác nhận cơ sở đó đủ điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm để hoạt động. Giấy chứng nhận là cam kết của cơ sở (có sự công nhận của cơ quan chức năng) về việc cung cấp sản phẩm an toàn đến người tiêu dùng.
Việc thực hiện thủ tục cấp giấy không chỉ là điều kiện pháp lý bắt buộc với cơ sở mà còn bảo vệ quyền lợi và sức khỏe của người tiêu dùng, giúp minh bạch nguồn gốc và chất lượng thực phẩm trên thị trường.
Căn cứ pháp lý của thủ tục đăng ký vệ sinh an toàn thực phẩm
Thủ tục đăng ký vệ sinh an toàn thực phẩm được thực hiện căn cứ vào các văn bản sau:
- Luật An toàn thực phẩm số 55/2010/QH12, được Quốc hội khóa XII thông qua ngày 17/6/2010.
- Nghị định số 15/2018/NĐ-CP ngày 02/02/2018 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm.
- Nghị định số 38/2012/NĐ-CP ngày 25/4/2012 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm.
- Thông tư số 149/2013/TT-BTC ngày 29/10/2013 của Bộ Tài chính quy định mức thu, nộp, quản lý và sử dụng phí, lệ phí quản lý an toàn vệ sinh thực phẩm.
Cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận
Tùy theo loại sản phẩm thực tế, việc cấp giấy chứng nhận thuộc thẩm quyền của một trong ba ngành quản lý:
- Bộ Y tế: Cục An toàn thực phẩm và Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh, thành phố.
- Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Ban Quản lý An toàn thực phẩm hoặc Sở Nông nghiệp tỉnh, thành phố.
- Bộ Công Thương: Ban Quản lý An toàn thực phẩm hoặc Sở Công Thương tỉnh, thành phố.
Điều kiện cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm
Cơ sở được cấp Giấy chứng nhận khi đáp ứng đủ các điều kiện:
- Có đủ điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm phù hợp với từng loại hình sản xuất, kinh doanh theo quy định tại Chương IV Luật An toàn thực phẩm 2010.
- Có đăng ký ngành, nghề kinh doanh thực phẩm trong Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (áp dụng cho cả công ty và hộ kinh doanh).
Hồ sơ đăng ký vệ sinh an toàn thực phẩm
Thành phần hồ sơ gồm:
- Đơn đề nghị cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm.
- Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh.
- Bản thuyết minh về cơ sở vật chất, trang thiết bị, dụng cụ bảo đảm điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm.
- Giấy xác nhận đủ sức khỏe của chủ cơ sở và người trực tiếp sản xuất, kinh doanh thực phẩm do cơ sở y tế cấp huyện trở lên cấp.
- Giấy xác nhận đã được tập huấn kiến thức về an toàn vệ sinh thực phẩm của chủ cơ sở và người trực tiếp sản xuất, kinh doanh.
Trình tự thực hiện thủ tục đăng ký vệ sinh an toàn thực phẩm
- Bước 1: Tổ chức, cá nhân nộp hồ sơ tại Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm hoặc Cục An toàn vệ sinh thực phẩm.
- Bước 2: Khi hồ sơ hợp lệ, cơ quan tiếp nhận tổ chức đoàn thẩm định cơ sở; kết quả ghi vào Biên bản thẩm định.
- Bước 3: Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan có thẩm quyền kiểm tra thực tế; nếu đủ điều kiện thì cấp Giấy chứng nhận, trường hợp từ chối phải trả lời bằng văn bản nêu rõ lý do.
- Bước 4: Nếu kết quả thẩm định không đạt, biên bản ghi rõ thời hạn thẩm định lại (tối đa 03 tháng); thẩm định lại vẫn không đạt thì đề xuất đình chỉ hoạt động của cơ sở.
Hồ sơ nộp trực tiếp tại trụ sở cơ quan có thẩm quyền hoặc nộp trực tuyến. Thời hạn giải quyết là 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ tại Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm.
Lệ phí cấp giấy chứng nhận
- Phí cấp giấy chứng nhận lần đầu: 150.000 đồng.
- Phí thẩm xét hồ sơ, phí thẩm định nơi sản xuất kinh doanh và phí kiểm tra định kỳ: từ 700.000 đến 3.000.000 đồng (theo Thông tư 149/2013/TT-BTC).
Thời hạn và cấp lại giấy chứng nhận
Giấy chứng nhận có thời hạn 03 năm. Trước 06 tháng tính đến ngày hết hạn, cơ sở phải nộp hồ sơ xin cấp lại nếu tiếp tục sản xuất, kinh doanh, theo trình tự quy định tại Điều 36 Luật An toàn thực phẩm 2010.
Cơ sở được cấp lại mà không phải làm thủ tục từ đầu trong trường hợp đổi tên, đổi chủ, đổi địa chỉ nhưng không thay đổi vị trí cũ hoặc thay đổi quy trình kinh doanh. Thời hạn cấp đổi là 07 ngày kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ.
Mức xử phạt khi không có giấy chứng nhận
Theo Điều 18 Nghị định số 115/2018/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm:
- Phạt tiền từ 20.000.000 đến 30.000.000 đồng với hành vi kinh doanh dịch vụ ăn uống không có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm.
- Phạt tiền từ 30.000.000 đến 40.000.000 đồng với hành vi sản xuất, kinh doanh thực phẩm không có Giấy chứng nhận.
- Phạt tiền từ 40.000.000 đến 60.000.000 đồng với hành vi sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe không có Giấy chứng nhận đạt yêu cầu thực hành sản xuất tốt (GMP).
Ngoài ra, cơ sở vi phạm còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả như buộc thu hồi, thay đổi mục đích sử dụng, tái chế hoặc tiêu hủy thực phẩm.
Kiểm tra cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm
Cơ quan nhà nước thực hiện kiểm tra định kỳ không quá 02 lần/năm (cấp tỉnh), 03 lần/năm (cấp huyện), 04 lần/năm (cấp xã); đồng thời tiến hành kiểm tra đột xuất khi có dấu hiệu vi phạm, sự cố an toàn thực phẩm hoặc theo chỉ đạo của cơ quan cấp trên.
Việc chủ động hoàn thiện điều kiện và thực hiện đúng thủ tục đăng ký vệ sinh an toàn thực phẩm giúp cơ sở hoạt động hợp pháp, tránh rủi ro pháp lý và tạo niềm tin với người tiêu dùng.
