Hướng dẫn Một người có được giữ chức vụ giám đốc cho nhiều công ty hiện hành/Một người có được giữ chức vụ giám đốc cho nhiều công ty
Trong hoạt động quản trị doanh nghiệp, vị trí Giám đốc đóng vai trò then chốt trong việc điều hành và thực thi các quyết định chiến lược. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, việc một cá nhân có được phép đồng thời nắm giữ chức vụ Giám đốc tại nhiều công ty khác nhau hay không cần được xem xét dựa trên các quy định cụ trách nhiệm và quyền hạn của người quản lý.
Để hiểu rõ về phạm vi hoạt động và trách nhiệm pháp lý, trước hết cần xác định rõ vai trò của Giám đốc. Trong cơ cấu tổ chức của một doanh nghiệp, Giám đốc (hoặc Tổng giám đốc) được xác định là người điều hành công ty, chịu trách nhiệm trước Hội đồng thành viên hoặc Hội đồng quản trị về việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ được giao.
Dưới góc độ pháp lý, Giám đốc chính là một trong những đối tượng quan trọng thuộc nhóm người điều hành công ty. Họ thường được biết đến với vai trò CEO (Chief Executive Officer), là người trực tiếp quản lý, chỉ đạo và điều hành mọi hoạt động kinh doanh hằng ngày của doanh nghiệp, đảm bảo công ty vận hành đúng mục tiêu và pháp luật.
Tùy thuộc vào loại hình doanh nghiệp mà cơ cấu nhân sự sẽ có sự khác biệt. Ví dụ, trong các mô hình tổ chức quản lý công ty cổ phần, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc là người điều hành thực tế, hoạt động dưới sự giám sát của Hội đồng quản trị.
Giám đốc không chỉ có quyền quyết định các vấn đề mang tính vận hành mà còn phải gánh vạn trách nhiệm pháp lý nặng nề đối với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Các quyền và nghĩa vụ cơ bản bao gồm:
Về nguyên tắc chung trong Luật Doanh nghiệp (tại thời điểm năm 2021), pháp luật Việt Nam không có điều khoản cấm một cá nhân cùng lúc đảm nhiệm chức danh Giám đốc hoặc Tổng giám đốc tại nhiều doanh nghiệp khác nhau. Một cá nhân hoàn toàn có thể là người đại diện theo pháp luật hoặc người điều hành của nhiều công ty cùng một lúc.
Tuy nhiên, việc nắm giữ nhiều chức vụ quản lý cấp cao cần phải lưu ý các rào cản pháp lý và thực tế sau đây:
1. Quy định tại Điều lệ công ty: Mặc dù luật không cấm, nhưng nếu Điều lệ của một trong các công ty mà cá nhân đó đang làm Giám đốc có quy định về việc hạn chế người quản lý tham gia vào các doanh nghiệp đối thủ hoặc các doanh nghiệp khác để tránh xung đột lợi ích, thì cá nhân đó phải tuân thủ nghiêm ngặt điều khoản này.
2. Tránh xung đột lợi ích: Đây là vấn đề then chốt. Người quản lý có nghĩa vụ không được sử dụng cơ hội kinh doanh, thông tin mật hoặc tài sản của công ty này để phục vụ cho lợi ích của công ty khác mà mình đang điều hành. Nếu việc nắm giữ nhiều chức vụ dẫn đến tình trạng "tự giao dịch" gây thiệt hại cho một trong các công ty, người đó có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo quy định.
3. Khả năng thực thi và trách nhiệm pháp lý: Việc quản lý quá nhiều doanh nghiệp có thể dẫn đến rủi ro về mặt quản trị. Khi xảy ra tranh chấp hoặc các vấn đề pháp lý phát sinh tại một đơn vị, nếu người điều hành không thể chứng minh được sự tách biệt trong việc quản lý tài sản và hoạt động giữa các công ty (đặc biệt là khi có mối quan hệ giữa công ty mẹ và chi nhánh công ty hoặc các công ty con), người điều hành sẽ đối mặt với rủi ro pháp lý rất lớn về trách nhiệm cá nhân.
Tóm lại, việc một người giữ chức Giám đốc cho nhiều công ty là hợp pháp về mặt văn bản luật, nhưng đòi hỏi sự minh bạch tuyệt đối trong quản trị để tránh các vi phạm về xung đột lợi ích và nghĩa vụ trung thực của người quản lý doanh nghiệp.
