
Trong ngôn ngữ đời thường, "giải thể" được hiểu là việc làm cho một tổ chức không còn tồn tại, khiến các thành phần hoặc thành viên của tổ chức đó bị phân tán. Dưới góc độ pháp lý, theo Từ điển Luật học của Viện khoa học pháp lý (Bộ Tư pháp), giải thể doanh nghiệp là thủ tục chấm dứt sự tồn tại của doanh nghiệp với tư cách là một chủ thể kinh doanh thông qua việc thanh lý tài sản để thanh toán các nghĩa vụ nợ cho chủ nợ.
Về bản chất, giải thể là một quá trình bao gồm hai hoạt động chính: hoạt động kinh tế (thanh lý tài sản, tất toán các khoản nợ) và hoạt động pháp lý (thực hiện các thủ tục hành chính để xóa tên doanh nghiệp tại cơ quan đăng ký kinh doanh). Một doanh nghiệp chỉ thực hiện quy trình này khi đảm bảo khả năng thanh toán hoặc có phương án đảm bảo thanh toán đầy đủ các nghĩa vụ tài sản. Nếu doanh nghiệp rơi vào tình trạng mất khả năng thanh toán các khoản nợ đến hạn, chủ thể đó phải áp dụng thủ tục phá sản thay vì giải thể.
Việc chấm dứt hoạt động của một doanh nghiệp được xác định bởi các đặc điểm pháp lý trọng yếu sau đây:
Dưới đây là mẫu Thông báo về việc giải thể doanh nghiệp được trích dẫn từ phụ lục của văn bản hướng dẫn đăng ký doanh nghiệp hiện hành.
Phụ lục II-22
(Ban hành kèm theo Thông tư số 01/2021/TT-BKHĐT ngày 16 tháng 03 năm 2021 của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư)
THÔNG BÁO
Về việc giải thể doanh nghiệp
Kính gửi: Phòng Đăng ký kinh doanh tỉnh, thành phố……………
Tên doanh nghiệp (ghi bằng chữ in hoa): …………………………………………
Mã số doanh nghiệp/Mã số thuế: ……………………………………………………
Số Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (chỉ kê khai nếu không có mã số doanh nghiệp/mã số thuế): …………… Ngày cấp …/…/…… Nơi cấp: ………
Thông báo về việc giải thể doanh nghiệp như sau:
Trường hợp 1: Doanh nghiệp gửi Nghị quyết/Quyết định giải thể đến Phòng Đăng ký kinh doanh theo quy định tại khoản 3 Điều 208 Luật Doanh nghiệp thì ghi:
Nghị quyết/Quyết định giải thể số: ……… ngày …. /…. /……
Lý do giải thể: …………………………………………………………………………….
Đề nghị Phòng Đăng ký kinh doanh thông báo tình trạng doanh nghiệp đang làm thủ tục giải thể, đăng tải Nghị quyết/Quyết định giải thể và Biên bản họp (nếu có), phương án giải quyết nợ (nếu có) trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
Trường hợp 2: Doanh nghiệp nộp hồ sơ đăng ký giải thể đến Phòng Đăng ký kinh doanh theo quy định tại khoản 1 Điều 210 Luật Doanh nghiệp thì ghi:
Doanh nghiệp đã thanh toán hết các khoản nợ, nghĩa tương tài sản khác và không trong quá trình giải quyết tranh chấp tại Toà án hoặc Trọng tài theo quy định tại khoản 2 Điều 207 Luật Doanh nghiệp. Đề nghị Phòng Đăng ký kinh doanh cập nhật tình trạng pháp lý của doanh nghiệp trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp sang tình trạng đã giải thể.
Doanh nghiệp cam kết hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp, chính xác, trung thực của nội dung Thông báo này.
Người ký tại Thông báo này cam kết là người có quyền và nghĩa vụ thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp theo quy định của pháp luật và Điều lệ công ty.
[Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp ký trực tiếp hoặc người được Tòa án/Trọng tài chỉ định]
Khi thực hiện các thủ tục này, doanh nghiệp cần lưu ý việc Thông tư số 01/2021/TT-BKHĐT Hướng dẫn về đăng ký doanh nghiệp quy định rất rõ về các biểu mẫu và trình tự để đảm bảo hồ sơ được cơ quan chức năng chấp thuận. Việc nắm vững các quy định về tại sao cần công bố thông tin doanh nghiệp cũng giúp quá trình giải thể diễn ra minh bạch, tránh các rủi ro pháp lý về sau đối với người quản lý và chủ sở hữu.