Doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh đầu tư ra nước ngoài

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu chịu nhiều tác động từ đại dịch Covid-19, các doanh nghiệp Việt Nam vẫn đang chủ động tìm kiếm cơ hội và đẩy mạnh hoạt động đầu tư ra nước ngoài. Theo nhận định của các chuyên gia kinh tế, dư địa và tiềm năng tại thị trường quốc tế vẫn còn rất lớn, tạo điều kiện cho các nhà đầu tư trong nước vươn tầm ra thế giới.

Hiệu quả tích cực từ hoạt động đầu tư ra nước ngoài của doanh nghiệp Việt

Bên cạnh việc thu hút nguồn vốn FDI, Việt Nam đang chứng kiến sự gia tăng đáng kể về số lượng doanh nghiệp nội địa đổ vốn vào các dự án ngoài nước. Hoạt động này không chỉ giúp mở rộng quy mô kinh doanh mà còn góp phần nâng cao vị thế của quốc gia trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế.

Dựa trên dữ liệu từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trong 7 tháng đầu năm 2021, tổng vốn đầu tư Việt Nam ra nước ngoài (bao gồm vốn cấp mới và tăng thêm) đạt 570,1 triệu USD, tăng gần 2,3 lần so với cùng kỳ năm trước. Cụ thể, có 2 chế độ dự án được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư mới với tổng vốn đăng ký đạt 145,3 triệu USD (chiếm 70,4% so với cùng kỳ). Đồng thời, có 11 lượt dự án thực hiện điều chỉnh vốn với tổng mức tăng thêm là 424,8 triệu USD, tăng mạnh 9,1 lần so với cùng kỳ.

Về cơ cấu ngành nghề, các nhà đầu tư Việt Nam đã triển khai tại 12 lĩnh vực khác nhau. Trong đó, nhóm ngành hoạt động chuyên môn, khoa học công nghệ dẫn đầu về giá trị với tổng vốn đầu tư đạt 270,8 triệu USD (chiếm 47,5% tổng vốn). Tiếp theo là lĩnh vực bán buôn, bán lẻ với 148,6 triệu USD (chiếm 26,1%), cùng các ngành nông, lâm nghiệp, thủy sản và dịch vụ hỗ trợ.

Về thị trường mục tiêu, doanh nghiệp Việt đã hiện diện tại 18 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong đó, Hoa Kỳ là thị trường trọng điểm nhất với tổng vốn đăng ký đạt 302,8 triệu USD (chiếm 53,1% tổng vốn đầu tư). Các thị trường quan trọng khác bao gồm Campuchia (89,2 triệu USD), Lào (47,8 triệu USD) và Canada (32,1 triệu USD).

Tính đến ngày 20/07/2021, lũy kế cả nước có 1.423 dự án đầu tư ra nước ngoài còn hiệu lực với tổng vốn đầu tư đạt 21,8 tỷ USD. Các lĩnh vực tập trung mạnh nhất là khai khoáng (36,3%) và nông, lâm nghiệp, thủy sản (15,3%). Địa bàn nhận đầu tư nhiều nhất lần lượt là Lào, Campuch giả và Nga.

Trong 9 tháng đầu năm 2021, tổng vốn đầu tư ra nước ngoài đạt 572,3 triệu USD, tăng 32,4% so với cùng kỳ. Sự thành công của các tập đoàn lớn như Viettel, Vinamilk, TH Group, Vingroup và VitaDairy đã tạo động lực mạnh mẽ cho dòng vốn này. Điển hình như Vingroup đã đẩy mạnh chiến lược tại các thị trường Mỹ, Đức, Pháp, Hà Lan và Canada với mục tiêu phát triển xe điện toàn cầu. Một ví dụ khác là VitaDairy với việc sở hữu trang trại bò sữa tại Australia.

Sự chuyển dịch từ các lĩnh vực giá trị gia tăng thấp (nông nghiệp truyền thống) sang các lĩnh vực công nghệ cao cho thấy chất lượng đầu tư của doanh nghiệp Việt đang được cải thiện rõ rệt, tạo tiền đề cho việc nhập khẩu công nghệ về ứng dụng tại trong nước. Tuy nhiên, để thực hiện hiệu quả, doanh nghiệp cần nắm vững quy định về đầu tư ra nước ngoài nhằm giảm thiểu rủi ro pháp lý.

Những thách thức và rào cản đối với doanh nghiệp

Mặc dù đạt được nhiều kết quả khả quan, hoạt động đầu tư của doanh nghiệp Việt vẫn đối mặt với không ít khó khăn:

• Rào cản thị trường: Sự khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa kinh doanh và các thủ tục pháp lý phức tạp tại nước sở tại.
• Năng lực nội tại: Tiềm lực tài chính của đa số doanh nghiệp Việt còn hạn chế; trình độ quản lý và kinh nghiệm thực chiến tại thị trường quốc tế còn thiếu hụt.
• Sự liên kết: Thiếu sự kết nối, hợp tác giữa các doanh nghiệp trong nước để tạo thành hệ sinh thái hỗ trợ lẫn nhau khi vươn ra thế giới.

Trong quá trình triển khai, tùy vào quy mô dự án, doanh nghiệp cần lưu ý thực hiện đúng thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài đối với dự án không thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc các quy trình phức tạp hơn nếu dự án thuộc diện phải được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Triển vọng và định hướng phát triển

Để thúc đẩy hoạt động này, Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ quan trọng. Đặc biệt, Luật Đầu tư (sửa đổi) có hiệu lực từ ngày 01/01/2021 đã tạo ra khung pháp lý thuận lợi hơn cho việc mở rộng vốn và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.

Căn cứ vào các định hướng phát triển, Chính phủ và Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang đẩy mạnh:

• Rà soát, đánh giá xu hướng đầu tư để có giải pháp quản lý kịp thời đối với các lĩnh vực như bất động sản hoặc hoạt động của tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam đầu tư ra nước ngoài.
• Đẩy mạnh đàm phán, ký kết các Hiệp định khuyến khích và bảo hộ đầu tư nhằm tạo khuôn khổ pháp lý an toàn, hiệu quả cho nhà đầu tư.
• Tận dụng lợi thế từ việc tham gia các hiệp định thương mại tự do (FTA) đa phương và song phương để tận dụng dòng chảy thương mại toàn cầu.

Sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế Việt Nam cùng với tiến trình hội nhập sâu rộng đang tạo ra tiền đề vững chắc, giúp doanh nghiệp nội địa không chỉ dừng lại ở việc xuất khẩu hàng hóa mà còn trực tiếp tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu thông qua các dự án đầu tư trực tiếp tại nước ngoài.