Luật thừa kế đất đai khi chồng chết? Luật thừa kế đất đai trong gia đình? Chồng chết để lại tài sản là đất đai thì chia thừa kế như thế nào?
Thủ tục thừa kế đất đai khi chồng chết là vấn đề pháp lý mà nhiều gia đình gặp phải khi người đứng tên tài sản qua đời. Khi người chồng mất, toàn bộ tài sản, đặc biệt là quyền sử dụng đất, sẽ được phân chia thừa kế như thế nào để bảo đảm công bằng cho những người được hưởng? Bài viết phân tích quy định theo Bộ luật Dân sự 2015.
Pháp luật hiện hành luôn ghi nhận và bảo đảm quyền bình đẳng của vợ và chồng trong việc định đoạt tài sản chung. Đây là điểm tiến bộ so với quan niệm cũ vốn coi người chồng là người quyết định mọi tài sản trong gia đình. Khi người chồng chết, việc chia di sản phụ thuộc vào hai yếu tố chính: có hay không có di chúc, và xác định phần tài sản thuộc sở hữu riêng của người chồng.
Nếu người chồng chết không để lại di chúc, di sản được chia theo pháp luật căn cứ Bộ luật Dân sự 2015. Cần xác định phần tài sản thuộc về người chồng trong khối tài sản chung của gia đình:
Hàng thừa kế thứ nhất theo Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết. Nếu không có người ở hàng thừa kế thứ nhất, di sản chuyển cho hàng thừa kế tiếp theo. Trường hợp có người thừa kế thế vị thì áp dụng quy định về thừa kế thế vị.
Khi người chồng để lại di chúc, sau khi người chồng mất sẽ tiến hành công bố di chúc và mở thừa kế theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015. Bản sao di chúc được cung cấp tới những người có liên quan; thủ tục mở thừa kế chỉ thực hiện khi có đầy đủ những người liên quan tại thời điểm mở thừa kế, trường hợp vắng mặt cần thông báo trước và có lý do.
Một vấn đề quan trọng là xác định di chúc có hợp pháp và có hiệu lực hay không. Bộ luật Dân sự 2015 quy định chi tiết cả về nội dung và hình thức của di chúc hợp pháp. Lưu ý quyền của người thừa kế không phụ thuộc nội dung di chúc theo Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015 vẫn được bảo đảm cho một số đối tượng như con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ của người chết.
Trường hợp vợ chồng cùng lập di chúc chung, hiệu lực của di chúc khi một người chết được xác định theo các trường hợp:
Việc phân chia di sản là quyền sử dụng đất cần thực hiện thủ tục khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản tại tổ chức hành nghề công chứng, sau đó đăng ký biến động sang tên tại cơ quan đăng ký đất đai. Nếu các bên không thống nhất được, có thể khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự.