Quy định pháp luật về liên đới bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng. Bồi thường thiệt hại (BTTH) ngoài hợp đồng là trách nhiệm dân sự...
Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng làm phát sinh nghĩa vụ dân sự và từ đó hình thành nên các quan hệ nghĩa vụ tương ứng giữa các chủ thể. Việc xác định đúng căn cứ phát sinh trách nhiệm là cơ sở pháp lý quan trọng để cơ quan nhà nước có thẩm quyền phân định trách nhiệm của các bên liên quan, đặc biệt trong các trường hợp nhiều chủ thể cùng gây ra thiệt hại dẫn đến việc phải liên đới bồi thường.
Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là một loại trách nhiệm dân sự phát sinh khi có hành vi xâm phạm đến lợi ích hợp pháp của chủ thể khác mà không dựa trên sự tồn tại của một hợp đồng trước đó giữa các bên. Theo quy định tại Điều 275 Bộ luật Dân sự (BLDS) năm 2015, việc gây thiệt hại do hành vi trái pháp luật là một trong những căn cứ làm phát sinh nghĩa vụ dân sự. Các quy định chi tiết về vấn đề này được điều chỉnh cụ thể tại Chương XX, Phần thứ ba của BLDS 2015.
Trong quan hệ này, trách nhiệm được hiểu là bổn phận pháp lý mà bên gây thiệt hại phải thực hiện nhằm khôi phục tình trạng ban đầu hoặc bù đắp tổn thất cho bên bị xâm phạm. Việc xác định chính xác các yếu tố cấu thành trách nhiệm giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên, tương tự như cách thức xem xét trong Tóm tắt Bản án số 03/2022/DS-PT về tranh chấp bồi thường thiệt hại do danh dự, uy tín, nhân phẩm bị xâm phạm.
Căn cứ theo Khoản 1 Điều 584 BLDS 2015: Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh yếu, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp luật có quy định khác. Để phát sinh trách nhiệm này, cần hội đủ các điều kiện sau:
So với các quy định cũ, BLDS 2015 đã mở rộng và cụ thể hóa các nguyên tắc bồi thường nhằm đảm bảo tính công bằng và bảo vệ tối đa quyền lợi của bên bị thiệt hại. Cụ thể, tại Điều 585 BLDS 2015, pháp luật quy định rõ các nội dung sau:
Việc nắm vững các nguyên tắc này không chỉ quan trọng trong tranh chấp dân sự thuần túy mà còn là cơ sở để xác định trách nhiệm trong các lĩnh vực khác như lao động. Ví dụ, khi có sai phạm gây thiệt hại tài sản của người sử dụng lao động, cần áp dụng Quy trình xử lý bồi thường thiệt hại trong lao động để đảm bảo đúng quy định pháp luật. Trong các quan hệ kinh doanh, việc xác định trách nhiệm liên đới cũng là yếu tố then chốt khi cần tìm kiếm các Dịch vụ pháp lý liên quan đến tranh chấp thương mại.