Theo pháp luật con ngoài giá thú có được chia tài sản thừa kế không ? Phân chia di sản thừa kế theo thỏa thuận như thế nào cho hợp pháp?
Câu hỏi con ngoài giá thú có được hưởng thừa kế của bố mẹ hay không là vấn đề được nhiều người quan tâm khi giải quyết việc phân chia di sản. Theo pháp luật dân sự Việt Nam, quyền thừa kế không phụ thuộc vào việc cha mẹ có đăng ký kết hôn hay không, mà phụ thuộc vào quan hệ huyết thống được xác lập hợp pháp. Bài viết phân tích vấn đề theo Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Hôn nhân và gia đình 2014.
"Con ngoài giá thú" là cách gọi dân gian để chỉ người con sinh ra khi cha và mẹ không có quan hệ hôn nhân hợp pháp, tức không đăng ký kết hôn theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, theo Luật Hôn nhân và gia đình 2014, con sinh ra không phụ thuộc vào tình trạng hôn nhân của cha mẹ đều có quyền và nghĩa vụ như nhau đối với cha mẹ. Pháp luật không phân biệt con trong giá thú và con ngoài giá thú về mặt quyền lợi.
Để xác định con ngoài giá thú có được hưởng thừa kế, trước hết cần xác lập được quan hệ cha, mẹ, con. Khi quan hệ huyết thống được công nhận (thông qua thủ tục nhận cha, mẹ, con hoặc giấy khai sinh, kết quả giám định ADN…), người con ngoài giá thú có đầy đủ quyền thừa kế như con trong giá thú.
Nếu người để lại di sản có di chúc hợp pháp, di sản được chia theo ý nguyện thể hiện trong di chúc. Tuy nhiên, theo Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015 về người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc, con chưa thành niên hoặc con đã thành niên mà không có khả năng lao động vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật, kể cả khi không được di chúc cho hưởng. Quy định này áp dụng cho cả con ngoài giá thú đã được xác định quan hệ cha, mẹ, con.
Khi không có di chúc hoặc di chúc không hợp pháp, di sản được chia theo pháp luật. Theo điểm a khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết. Con ngoài giá thú là con đẻ nên thuộc hàng thừa kế thứ nhất và được hưởng phần di sản ngang bằng với những người thừa kế khác cùng hàng.
Như vậy, pháp luật bảo đảm quyền thừa kế bình đẳng cho con ngoài giá thú khi đã xác lập được quan hệ huyết thống hợp pháp với người để lại di sản.
