Phân biệt thuế, phí, lệ phí có điểm gì giống và khác nhau?

Việc phân biệt thuế phí lệ phí giúp cá nhân, tổ chức xác định đúng nghĩa vụ tài chính với Nhà nước. Tuy cùng là khoản thu nộp vào ngân sách, ba khái niệm này khác nhau về bản chất, mục đích và cơ chế thu. Khái niệm phí và lệ phí được quy định tại khoản 1 Điều 3 Luật Phí và lệ phí số 97/2015/QH13.

Khái niệm thuế, phí, lệ phí

• Thuế là khoản thu mang tính bắt buộc mà cá nhân, tổ chức phải nộp cho Nhà nước khi đáp ứng các điều kiện luật định, không hoàn trả trực tiếp, nhằm đáp ứng nhu cầu chi tiêu vì lợi ích chung.
• Phí là khoản tiền mà cá nhân, tổ chức phải trả nhằm bù đắp chi phí khi được cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập hoặc tổ chức được giao cung cấp dịch vụ công. Danh mục phí được ghi tại Phụ lục 01 kèm theo Luật Phí và lệ phí 2015.
• Lệ phí là khoản tiền được ấn định mà cá nhân, tổ chức phải nộp khi được cơ quan nhà nước cung cấp dịch vụ công, phục vụ công việc quản lý nhà nước theo Danh mục lệ phí kèm theo Luật.

Điểm giống nhau giữa thuế, phí và lệ phí

• Đều là khoản thu góp vào ngân sách Nhà nước.
• Đều mang tính bắt buộc đối với cá nhân, tổ chức thuộc đối tượng nộp.
• Chỉ phát sinh trong những trường hợp, điều kiện nhất định theo quy định pháp luật.
• Đều căn cứ vào văn bản pháp luật do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành.

Phân biệt thuế, phí và lệ phí

• Văn bản điều chỉnh: Thuế được điều chỉnh bởi Hiến pháp, các luật thuế; mỗi loại thuế có luật riêng. Phí và lệ phí được điều chỉnh bởi Luật Phí và lệ phí 2015 và các văn bản liên quan.
• Vai trò: Thuế là nguồn thu chủ yếu của ngân sách, phục vụ hoạt động chung của Nhà nước. Phí, lệ phí là khoản thu phụ, chủ yếu bù đắp chi phí cung cấp dịch vụ công.
• Tính bắt buộc: Thuế bắt buộc với mọi đối tượng chịu thuế. Phí, lệ phí chỉ bắt buộc khi cá nhân, tổ chức sử dụng dịch vụ công do cơ quan có thẩm quyền cung cấp.
• Phạm vi và thẩm quyền: Thuế áp dụng trên phạm vi cả nước, do Quốc hội hoặc cơ quan trung ương quyết định. Phí, lệ phí áp dụng trong lĩnh vực, địa bàn nhất định, có thể do cơ quan quản lý ngành hoặc chính quyền địa phương ban hành mức thu.
• Tính hoàn trả: Thuế không hoàn trả trực tiếp mà gián tiếp qua dịch vụ công, hạ tầng. Phí, lệ phí hoàn trả trực tiếp thông qua kết quả dịch vụ công (ví dụ: lệ phí cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được hoàn trả bằng chính giấy chứng nhận).
• Cơ quan thu: Thuế do cơ quan thuế thu. Phí, lệ phí do chính cơ quan cung cấp dịch vụ, thủ tục trực tiếp thu.

Ý nghĩa của việc phân biệt

Phân biệt rõ thuế, phí, lệ phí giúp cơ quan nhà nước thực hiện đúng chức năng, thẩm quyền, đồng thời giúp người dân và doanh nghiệp thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính của mình theo đúng quy định pháp luật.

Xem thêm các chủ đề khác

• Hồ sơ, thủ tục khai thuế, phí khi sang tên Sổ đỏ
• Chính sách thuế cho doanh nghiệp mới thành lập