Hứa thưởng mà không thực hiện thì xử lý thế nào?
Vừa qua, đội tuyển Việt Nam đã giành ngôi vô địch trong Giải vô địch bóng đá AFF CUP rất nhiều đơn vị hứa thưởng nhưng không thực hiện
Sau khi đội tuyển Việt Nam giành ngôi vô địch tại Giải vô địch bóng đá AFF Cup 2018, rất nhiều tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân đã tuyên bố hứa thưởng cho các cầu thủ. Tuy nhiên, không ít trường hợp hứa thưởng không thực hiện khiến dư luận đặt câu hỏi về giá trị pháp lý của lời hứa và cách xử lý dưới góc độ pháp luật dân sự.
Hứa thưởng là gì dưới góc độ pháp lý?
Dưới góc nhìn pháp lý, các khoản thưởng cho đội tuyển không phải là tiền thưởng theo quy định của pháp luật lao động, mà là hứa thưởng theo quy định tại Điều 570 Bộ luật Dân sự năm 2015.
Theo Điều 116 Bộ luật Dân sự 2015, giao dịch dân sự là hợp đồng hoặc hành vi pháp lý đơn phương làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự. Theo đó, các cá nhân, tổ chức có quyền ủng hộ đội tuyển bằng các giao dịch dân sự tự nguyện như tặng cho, hứa thưởng hoặc tài trợ, dưới hình thức lời nói hoặc văn bản.
Hứa thưởng về bản chất là sự tuyên bố mang tính ý chí đơn phương từ một phía. Dù thể hiện bằng văn bản, lời nói hay qua phát ngôn, tuyên bố công khai, việc hứa thưởng phải đáp ứng các điều kiện: công khai; công việc được hứa thưởng phải cụ thể, có thể thực hiện được, không vi phạm điều cấm của luật và không trái đạo đức xã hội.
Hứa thưởng cho cá nhân và cho tập thể
- Hứa thưởng cho cá nhân: Nếu tổ chức, cá nhân hứa thưởng cho một cầu thủ cụ thể thì cầu thủ đó được hưởng khoản thưởng.
- Hứa thưởng cho đội tuyển: Nếu hứa thưởng cho cả đội thì thành viên ban huấn luyện và các cá nhân trong thành phần đội tuyển cùng được hưởng khoản thưởng chung đó.
Trên thực tế, phần lớn các đơn vị không lập hợp đồng tặng cho mà chọn hình thức hứa thưởng dưới dạng lời nói hoặc thông báo trên mạng xã hội.
Thời điểm trả thưởng và quyền rút lại tuyên bố
Để xác định thời điểm trả thưởng, cần căn cứ vào nội dung thể hiện trong văn bản hoặc trong phát ngôn, tuyên bố hứa thưởng. Pháp luật dân sự không bắt buộc cứng về thời gian trao thưởng mà phụ thuộc vào nội dung tuyên bố của bên hứa thưởng.
Về quyền rút lại tuyên bố, Điều 571 Bộ luật Dân sự 2015 quy định: khi chưa đến hạn bắt đầu thực hiện công việc thì người hứa thưởng có quyền rút lại tuyên bố hứa thưởng của mình. Việc rút lại phải được thực hiện theo cách thức và trên phương tiện mà việc hứa thưởng đã được công bố. Khi đội tuyển đã hoàn thành công việc được hứa thưởng (giành chiến thắng), bên hứa thưởng cần thực hiện việc trả thưởng đúng như đã công bố.
Chế tài khi hứa thưởng mà không thực hiện
- Pháp luật chưa có quy định trực tiếp xử lý người hứa thưởng không thực hiện trả thưởng dưới dạng lời nói tự nguyện. Tuy nhiên, việc thất hứa khiến tổ chức, cá nhân đánh mất uy tín, niềm tin của công chúng và đối tác.
- Trường hợp trong hợp đồng tài trợ có ghi nhận quyền, nghĩa vụ của bên tài trợ về việc phải thực hiện cũng như chế tài áp dụng, thì bên được hứa thưởng hoàn toàn có quyền khởi kiện tại Tòa án về hành vi vi phạm hợp đồng theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015 và Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
Như vậy, hứa thưởng là một giao dịch dân sự được pháp luật ghi nhận. Để tránh tranh chấp, bên hứa thưởng nên thể hiện rõ ràng nội dung, điều kiện và thời điểm trả thưởng; bên được hứa thưởng nên lưu giữ bằng chứng về tuyên bố hứa thưởng làm cơ sở bảo vệ quyền lợi.
