Di chúc viết bằng tay không có người làm chứng thì có hợp pháp không?
Sau thời gian đột quỵ, bố tôi mất vào ngày 10/5 sau đó thì ngày 20/5 mẹ tôi dọn phòng đọc của bố thì phát hiện trong hộc tủ có một bản di chúc viết tay mà bố để lại. Khi bố còn sống, chúng tôi cũng...
việc bố lập di chúc không có người làm chứng. Cho tôi hỏi là di chúc viết bằng tay không có người làm chứng thì có hợp pháp không?
Trả lời:
- Điều 624 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về di chúc như sau: “Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết”.
- Điều 627 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định hình thức của di chúc như sau: “Di chúc phải được lập thành văn bản; nếu không thể lập được di chúc bằng văn bản thì có thể di chúc miệng”.
- Điều 630 Bộ luật dân sự 2015 quy định di chúc hợp pháp như sau:
“1. Di chúc hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:
a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép;
b) Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.
2. Di chúc của người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi phải được lập thành văn bản và phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý về việc lập di chúc.
3. Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ phải được người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực.
4. Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực chỉ được coi là hợp pháp, nếu có đủ các điều kiện được quy định tại khoản 1 Điều này.
5. Di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng”.
- Điều 633 Bộ luật dân sự 2015 quy định di chúc bằng văn bản không có người làm chứng như sau: Người lập di chúc phải tự viết và ký vào bản di chúc;Việc lập di chúc bằng văn bản không có người làm chứng phải tuân theo quy định tại Điều 631 của Bộ luật này.
- Điều 631 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định nội dung của di chúc:
“1. Di chúc gồm các nội dung chủ yếu sau:
a) Ngày, tháng, năm lập di chúc;
b) Họ, tên và nơi cư trú của người lập di chúc;
c) Họ, tên người, cơ quan, tổ chức được hưởng di sản;
d) Di sản để lại và nơi có di sản.
2. Ngoài các nội dung quy định tại khoản 1 Điều này, di chúc có thể có các nội dung khác.
3. Di chúc không được viết tắt hoặc viết bằng ký hiệu, nếu di chúc gồm nhiều trang thì mỗi trang phải được ghi số thứ tự và có chữ ký hoặc điểm chỉ của người lập di chúc.
Trường hợp di chúc có sự tẩy xóa, sửa chữa thì người tự viết di chúc hoặc người làm chứng di chúc phải ký tên bên cạnh chỗ tẩy xóa, sửa chữa”.
Đối chiếu với các quy định của pháp luật nếu di chúc viết tay không có người làm chứng của bố bạn để lại đáp ứng đủ điều kiện về tính hợp pháp và mặt nội dung pháp luật quy định tại Điều 630 Bộ luật dân sự 2015 thì di chúc đấy được coi là hợp pháp. Theo đó, những di sản mà bố bạn để lại sẽ được chia theo bản di chúc mà bố bạn để lại. Trường hợp di chúc viết tay không có người làm chứng của bố bạn để lại không đáp ứng được điều kiện về tính hợp pháp và mặt nội dung thì di chúc đấy không hợp pháp. Khi đấy di sản của bố bạn sẽ được chia theo quy định của pháp luật về thừa kế.
Như Quỳnh
Đỗ Như Quỳnh