Trong hoạt động quản lý nhà nước về nông nghiệp và phát triển nông thôn, việc thiết lập các rào cản kỹ thuật thông qua tiêu chuẩn và quy chuẩn là yếu tố then chốt để đảm bảo chất lượng sản phẩm, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và thúc đẩy hội nhập quốc tế. Nhằm cụ thể hóa các quy định pháp luật về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật, Bộ Nông nghiệp và Phát Áp triển nông thôn đã ban hành Thông tư số 01/2021/TT-BNNPTNT. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc định hình quy trình xây dựng hệ thống các tiêu chuẩn quốc gia cũng như ban hành các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia thuộc phạm vi quản lý của Bộ.
Theo nội dung tại Thông tư số 01/2021/TT-BNNPTNT, phạm vi điều chỉnh của văn bản này tập trung vào hai mảng chính: quy trình xây dựng tiêu chuẩn quốc gia (sau đây gọi tắt là tiêu chuẩn) và quy trình xây dựng, ban hành các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (sau đây gọi tắt là quy chuẩn). Các hoạt động này được thực hiện trong phạm vi quản lý chuyên ngành của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
Về đối tượng áp dụng, Thông tư xác định rõ trách nhiệm và quyền hạn đối với tất cả các tổ chức, cá nhân có liên quan trực tiếp đến quá trình xây dựng tiêu chuẩn cũng như việc xây dựng, ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
Việc duy trì và phát triển hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn đòi hỏi nguồn lực tài chính ổn định. Căn cứ theo Điều 3 của Thông tư, các nguồn kinh phí được xác định như sau:
Công tác xây dựng tiêu chuẩn được thực hiện thông qua một lộ trình chặt chẽ, từ khâu lập kế hoạch dài hạn đến triển khai hàng năm nhằm đảm bảo tính đồng bộ với chiến lược phát triển ngành.
Để đảm bảo tầm nhìn dài hạn, việc xây dựng kế hoạch 5 năm được thực hiện theo các bước sau:
Bên cạnh kế hoạch dài hạn, việc lập kế hoạch xây dựng tiêu chuẩn hằng năm là cần thiết để đáp ứng kịp thời các biến động của thị trường và yêu cầu kỹ thuật mới. Quy trình này giúp các đơn vị quản lý chuyên ngành có thể chủ động trong việc phân bổ nguồn lực và thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm theo từng giai đoạn ngắn hạn.
Việc tuân thủ quy trình xây dựng tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp mà còn là nền tảng để các doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị đầu tư lĩnh vực giáo dục và đào tạo nghề nông nghiệp, có cơ sở chuẩn hóa quy trình sản xuất. Một hệ thống tiêu chuẩn minh bạch sẽ giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước khi tham gia vào chuỗi cung ứng nông sản toàn cầu.
Trong bối cảnh hội nhập, việc nắm vững các quy định về kỹ thuật là điều kiện tiên quyết để hàng hóa nông sản Việt Nam vượt qua các rào cản kỹ thuật tại các thị trường khó tính. Các tổ chức cần chú trọng vào việc thực hiện đúng các bước xây dựng tiêu chuẩn nhằm đảm bảo tính pháp lý và sự công nhận rộng rãi của cộng đồng quốc tế.
