Trong bối cảnh đẩy mạnh phát triển kinh tế tri thức, việc xác định rõ các tiêu chuẩn đối với doanh nghiệp công nghệ cao đóng vai trò then chốt nhằm tạo ra hành lang pháp lý minh bạch. Quyết định số 10/2021/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 16/03/2021 đã thiết lập các thước đo cụ thể về doanh thu, chi phí nghiên cứu và phát triển (R&D) cũng như trình độ lao động để một đơn vị được công nhận là doanh nghiệp công nghệ cao.
Việc áp dụng các tiêu chí này không chỉ giúp doanh nghiệp tiếp cận các chính sách ưu đãi mà còn là cơ sở để Nhà nước hoạch định chiến lược phát triển khoa học công nghệ. Trong quá trình thực hiện các thủ tục hành chính liên quan đến việc chứng nhận, nếu có những vướng mắc về quyết định của cơ quan chức năng, doanh nghiệp cần nắm vững thủ tục khiếu nại hành chính và các vấn đề cần lưu ý để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
Theo nội dung tại Quyết định số 10/2021/QĐ-TTg, phạm vi điều chỉnh của văn bản này tập trung vào việc quy định các tiêu chí cụ thể để xác định một doanh nghiệp có đủ điều kiện là doanh nghiệp công nghệ cao theo quy định của Luật Công nghệ cao.
Đối tượng áp dụng bao gồm:
Để được xác định là doanh nghiệp công nghệ cao, đơn vị phải đáp ứng đồng thời các điều kiện tại Điều 18 Luật Công nghệ cao (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật Đầu tư) và các tiêu chí chuyên biệt về tài chính, nhân sự quy định tại Quyết định này. Cụ thể như sau:
Doanh nghiệp phải chứng minh được tỷ trọng đóng góp của công nghệ cao trong cơ cấu kinh doanh. Theo đó, doanh thu từ các sản phẩm công nghệ cao phải chiếm tối thiểu 70% trong tổng doanh thu thuần hàng năm của doanh nghiệp.
Đây là chỉ số quan trọng để đánh giá mức độ đầu tư cho đổi mới sáng tạo. Tỷ lệ chi cho hoạt động R&D trên giá trị tổng doanh thu thuần trừ đi giá trị đầu vào (bao gồm nguyên vật liệu, linh kiện nhập khẩu và nội địa) được phân loại theo quy mô vốn và lao động:
Chi phí R&D bao gồm các khoản: khấu hao tài sản cố định, hạ tầng phục vụ R&D; chi đào tạo lao động nghiên cứu; phí bản quyền, quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp và phí đăng ký bảo hộ sáng chế tại Việt Nam.
Chất lượng nguồn nhân lực là yếu tố cốt lõi. Tỷ lệ lao động trực tiếp thực hiện R&D có trình độ từ cao đẳng trở lên (trong đó lao động trình độ cao đẳng không vượt quá 30% tổng số lao động R&D) trên tổng số lao động của doanh nghiệp được quy định như sau:
Về điều khoản chuyển tiếp, Quyết định số 10/2021/QĐ-TTg quy định rõ: Những doanh nghiệp đã nộp hồ sơ đề nghị cấp Giấy chứng nhận doanh nghiệp công nghệ cao trước khi Quyết định này có hiệu lực nhưng chưa được cấp, thì việc xem xét sẽ thực hiện theo các tiêu chí mới được ban hành tại Quyết định này.
Quyết định chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 30 tháng 4 năm 2021 và thay thế cho Quyết định số 19/2015/QĐ-TTg. Việc thực hiện đúng các tiêu chí mới giúp doanh nghiệp chuẩn bị tốt hơn cho việc Quyết định số 10/2021/QĐ-TTg Quy định tiêu chí xác định doanh nghiệp công nghệ cao nhằm hưởng các ưu đãi về thuế và đất đai theo quy định pháp luật hiện hành.
Trách nhiệm thi hành thuộc về Bộ trưởng, Thủ trưởng các cơ quan ngang bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.
