Riêng với đối tượng là Đảng viên, việc sinh con thứ 3 có một số quy định chặt chẽ hơn. Tham khảo bài viết dưới đây của Legalzone
Nhằm thực hiện chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình, Nhà nước luôn khuyến khích các cặp vợ chồng dừng lại ở mức hai con để đảm bảo điều kiện nuôi dạy tốt nhất. Đối với đối tượng là Đảng viên, việc sinh con thứ ba chịu sự điều chỉnh của các quy định kỷ luật nghiêm ngặt nhằm phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu.
Theo Quy định 102-QĐ/TW của Bộ Chính trị, hành vi Đảng viên sinh con thứ ba được xem là vi phạm chính sách dân số và sẽ bị xử lý kỷ luật tùy theo mức độ vi phạm. Việc thực hiện nghiêm túc các quy định này không chỉ là trách nhiệm cá nhân mà còn nhằm duy trì kỷ cương trong tổ chức Đảng.
Mặc dù nguyên tắc chung là hạn chế sinh con thứ ba, tuy nhiên theo Quy định 05-QĐi/TW do Bộ Chính trị ban hành năm 2018, có một số trường hợp đặc biệt không bị coi là vi phạm chính sách dân số và kế hoạch hóa gia đình, bao gồm:
Dựa trên Quyết định 102-QĐ/TW năm 2017 của Bộ Chính trị, các hình thức xử lý kỷ luật được quy định cụ thể dựa trên số lượng con và hậu quả để lại:
Đáng chú ý, các hành vi gian dối như khai báo sai lệch về việc cho con đẻ hoặc nhận nuôi con nuôi (nhưng thực chất là con đẻ) nhằm mục đích cố tình sinh thêm con cũng sẽ bị áp dụng hình thức kỷ luật cao nhất là khai trừ.
Cần phân biệt rõ giữa kỷ luật Đảng và xử phạt hành chính. Trước đây, Nghị định số 114/2006/NĐ-CP Quy định xử phạt vi phạm hành chính về dân số và trẻ em đã quy định các mức chế tài cụ thể cho từng đối tượng như: Đảng viên bị xử lý theo quy định của Đảng; cán bộ, công chức, viên chức bị xử lý theo quy định của Chính phủ; và người dân bị xử lý theo hương ước, quy ước tại địa phương.
Tuy nhiên, tại thời điểm năm 2020, khi đối chiếu với Nghị định số 176/2013/NĐ-CP Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, các quy định về việc xử phạt hành chính đối với hành vi sinh con thứ ba của Đảng viên và người dân đã không còn được duy trì như trước. Do đó, về mặt pháp luật hành chính hiện hành, việc sinh con thứ ba trở lên không bị áp dụng các chế tài xử phạt tiền hay biện pháp cưỡng chế hành chính từ phía cơ quan nhà nước, mà chủ yếu tập trung vào việc xử lý kỷ luật nội bộ tổ chức.
Đối với những trường hợp đã bị xử lý kỷ luật do sinh con thứ 3 trở lên, pháp luật và quy định của Đảng cũng mở ra cơ hội để các cá nhân phấn đấu quay trở lại hàng ngũ nếu đáp ứng đủ các điều kiện tại Điều 4, Quy định 05/QĐ-TW:
Việc nắm vững các quy định này giúp mỗi cá nhân, đặc biệt là những người đang công tác trong bộ máy nhà nước, chủ động trong việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình, đồng thời tránh được các sai phạm không đáng có về mặt tổ chức.