Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện tại Việt Nam ngày càng gia tăng, việc tuân thủ các quy định về an toàn điện là yếu tố then chốt để bảo vệ tính mạng, sức khỏe con người và tài sản. Việc nắm vững các quy định về huấn luyện, sát hạch và phân bậc an toàn điện không chỉ là trách nhiệm của đơn vị quản lý mà còn là nghĩa vụ của người lao động trực tiếp tham gia vào quá trình vận hành, sửa chữa hệ thống điện.
Đối tượng phải huấn luyện, sát hạch an toàn điện
Căn cứ theo các văn bản quy phạm pháp luật về an toàn điện, đối tượng cần được thực hiện việc huấn luyện, sát hạch và cấp thẻ an toàn điện bao gồm:
- Người làm công việc vận hành, thí nghiệm, xây lắp, sửa chữa đường dây dẫn điện hoặc thiết để điện tại các doanh nghiệp; bao gồm cả những người thực hiện việc treo, tháo, kiểm tra, kiểm định hệ thống đo, đếm điện năng và điều độ viên.
- Người vận hành, sửa chữa điện tại khu vực nông thôn, miền núi, biên giới, hải đảo thuộc các tổ chức hoạt động theo Luật Điện lực và các luật liên quan.
- Người lao động thực hiện các công việc về vận hành, sửa chữa, dịch vụ điện cho các tổ chức, doanh nghiệp.
- Người làm công việc vận hành, thí nghiệm, xây lắp, sửa chữa đường dây dẫn điện hoặc thiết bị điện tại doanh nghiệp (bao gồm cả khâu kiểm tra hệ thống đo đếm và điều độ viên).
- Người làm công việc vận hành, sửa chữa điện tại các khu vực nông thôn, miền núi, biên giới và hải đảo.
Phân bậc an toàn điện và phạm vi công việc được phép thực hiện
Công tác xét bậc an toàn điện được thực hiện dựa trên kết quả sát hạch cả về lý thuyết lẫn thực hành. Để được công nhận, người lao động phải đạt tỷ lệ điểm từ 80% trở lên. Hệ thống phân bậc an toàn điện được chia thành 5 mức (từ 1/5 đến 5/5) với các yêu cầu cụ thể như sau:
Yêu cầu đối với bậc 1/5 và 2/5
- Bậc 1/5: Yêu cầu kết quả huấn luyện đạt từ 8 tương đương 80% trở lên; nắm vững các quy định chung về an toàn khi thực hiện công việc; biết cách sử dụng và quản lý trang thiết bị, dụng cụ làm việc được giao đúng quy định.
- Bậc 2/5: Ngoài các yêu cầu của bậc 1/5, người lao động phải hiểu rõ biện pháp bảo đảm an toàn khi thực hiện công việc; nắm vững phương pháp tách nạn nhân ra khỏi nguồn điện và có kiến thức về kỹ thuật sơ cứu người bị điện giật.
Yêu cầu đối với bậc 3/5
Người lao động đạt bậc 3/5 phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn của bậc 2/5, đồng thời có khả năng phát hiện các hành vi vi phạm hoặc các yếu tố không an toàn; có kỹ năng kiểm tra và giám sát người làm việc trên đường dây hoặc thiết bị điện.
Yêu cầu đối với bậc 4/5 và 5/5
- Bậc 4/5: Ngoài các yêu cầu của bậc 3/5, người lao động cần hiểu rõ trách nhiệm và phạm vi thực hiện của từng đơn vị công tác khi phối hợp làm việc; có kỹ năng lập biện pháp an toàn cho công việc, tổ chức giám sát và theo dõi quá trình thi công; có khả năng phân tích, điều tra các sự cố hoặc tai nạn điện.
- Bậc 5/5: Đáp ứng đầy đủ tất cả các yêu cầu của bậc 4/5, đồng thời phải có kỹ năng phối hợp với các đơn lập công tác khác, có năng lực lãnh đạo công việc và tổ chức triển khai, kiểm tra toàn diện các biện pháp an toàn.
Phạm vi công việc được phép thực hiện theo từng bậc
Việc phân định rõ phạm vi công việc tương ứng với từng bậc an toàn nhằm đảm bảo kiểm soát rủi ro tối đa trong quá trình vận hành lưới điện:
- Bậc 1/5: Được thực hiện các công việc không tiếp xúc trực tiếp với thiết bị hoặc dây dẫn đang mang điện; được phép tham gia phụ việc cho đơn vị công tác trên thiết bị và đường dây điện.
- Bậc 2/5: Thực hiện được các công việc của bậc 1/5 và được làm việc tại những nơi đã được thực hiện biện pháp cắt điện hoàn toàn.
- Bậc 3/5: Được thực hiện các công việc của bậc 2/5; làm việc tại nơi được cắt điện từng phần; trực tiếp làm việc với đường dây, thiết bị điện hạ áp đang mang điện; thực hiện thao tác trên lưới điện cao áp; kiểm tra trạm điện, đường dây đang vận hành; có quyền cấp lệnh công tác, chỉ huy trực tiếp và giám sát đơn vị công tác tại khu vực hạ áp.
- Bậc 4/5: Được thực hiện các công việc của bậc 3/5; được phép làm việc trực tiếp với đường dây, thiết bị điện cao áp đang mang điện; có quyền cấp phiếu công tác, lệnh công tác, chỉ huy và giám sát đơn vị công tác tại khu vực cao áp.
- Bậc 5/5: Được phép thực hiện toàn bộ các công việc thuộc phạm vi chuyên môn được giao.
Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về huấn luyện và sát hạch an toàn điện không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là giải pháp căn bản để ngăn ngừa tai nạn lao động và sự cố lưới điện. Nếu có bất kỳ vướng mắc nào liên quan đến việc thực hiện các quy định này, người dân và doanh nghiệp có thể tìm hiểu thêm qua Tổng đài tư vấn pháp luật [MIỄN PHÍ] 24/24 qua điện thoại để được hỗ trợ kịp thời.
