Đối tượng được mua nhà ở xã hội - Điều kiện mua nhà ở xã hội là gì ?

Nhà ở xã hội là loại hình nhà ở được Nhà nước hỗ trợ nhằm đáp ứng nhu cầu về chỗ ở cho các đối tượng đặc thù theo quy định của pháp luật. Việc hiểu rõ các điều kiện và đối tượng thụ hưởng là yếu tố then chốt để người dân có thể tiếp cận chính sách này một cách hợp pháp.

Đối tượng được mua nhà ở xã hội theo quy định

Căn cứ vào Điều 49 Luật Nhà ở 2014, các nhóm đối tượng sau đây được xem xét quyền mua nhà ở xã hội nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện về cư trú và thu nhập:

• Người có công với cách mạng theo quy định của pháp thấp về ưu đãi người có công.
• Hộ gia đình nghèo, hộ cận nghèo tại khu vực nông thôn.
• Hộ gia đình tại khu vực nông thôn thuộc vùng thường xuyên chịu ảnh ảnh hưởng bởi thiên tai, biến đổi khí hậu.
• Người lao động đang làm việc tại các doanh nghiệp trong và ngoài khu công nghiệp.
• Cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật hiện hành.
• Sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân thuộc lực lượng Công an nhân dân và Quân đội nhân dân.
• Người thuê nhà ở công vụ khi không còn đủ điều kiện hoặc bị thu hồi nhà ở công vụ theo quy định.
• Hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất, phải giải tỏa, phá dỡ nhà ở mà chưa được Nhà nước bồi thường bằng nhà ở hoặc đất ở.

Điều kiện để được hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội

Để được xét duyệt mua nhà ở xã hội, người đăng ký không chỉ cần thuộc đối tượng nêu trên mà còn phải thỏa mãn các tiêu chuẩn định lượng cụ thể. Theo quy định tại Khoản 1 Điều 51 Luật Nhà ở 2014, có 03 nhóm điều kiện cốt lõi bao gồm:

• Điều kiện về nhà ở: Phải thuộc diện chưa có nhà ở thuộc sở hữu của mình tại Việt Nam hoặc diện diện diện được hỗ trợ theo chính sách.
• Điều kiện về cư trú: Đáp ứng các quy định về đăng ký thường trú hoặc tạm trú theo pháp luật hiện hành.
• Điều kiện về thu nhập: Để được mua nhà ở xã hội cần đáp ứng điều kiện về nhà ở, cư trú, thu nhập theo mức trần quy định cho từng đối tượng cụ thể.

Đối với các cá nhân tại khu vực đô thị, việc chuẩn bị đầy đủ giấy tờ chứng minh điều kiện thu nhập tại khu vực đô thị để đăng ký mua nhà ở xã hội là bước quan trọng nhất trong hồ sơ xét duyệt.

Quy định về việc chuyển nhượng nhà ở xã hội

Nhà ở xã hội có chế độ chuyển nhượng đặc thù nhằm tránh tình trạng trục lợi chính sách. Căn cứ Khoản 5 Điều 19 Nghị định 100/2015/NĐ-CP, trong thời hạn chưa đủ 05 năm kể từ thời điểm thanh toán hết tiền mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội, việc bán lại được kiểm soát chặt chẽ như sau:

• Trường hợp Nhà nước đầu tư: Chỉ được bán lại cho Nhà nước.
• Trường hợp vốn ngoài ngân sách: Được bán lại cho chủ đầu tư dự án hoặc bán cho các đối tượng thuộc diện được mua nhà ở xã hội theo Điều 49 Luật Nhà ở.
• Giá bán: Giá bán tối đa không được vượt quá giá bán của loại nhà ở xã hội tương đương tại cùng địa điểm và thời điểm chuyển nhượng. Đặc biệt, giao dịch này không phải chịu thuế thu nhập cá nhân.

Các lưu ý pháp lý khác khi thực hiện giao dịch nhà ở

Điều kiện đối với giao dịch mua bán nhà ở

Theo quy định của Luật Nhà ở, một tài sản nhà ở muốn đưa vào giao dịch (mua bán, tặng cho, thế chấp...) phải đảm bảo các yếu tố:

• Có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định.
• Không có tranh chấp, khiếu nản hoặc đang trong quá trình kiện tụng về quyền sở hữu.
• Không bị kê biên để thi hành án hoặc để chấp hành quyết định hành chính đã có hiệu lực.
• Không thuộc diện đã có thông báo thu hồi đất hoặc giải tỏa, phá dỡ từ cơ quan có thẩm quyền.

Quy định về công chứng và hình thức hợp đồng

Đối với nhà ở thương mại (bao gồm chung cư), việc mua bán phải thực hiện công chứng hoặc chứng thực theo quy định. Tuy nhiên, có ngoại lệ đối với nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước hoặc nhà ở phục vụ tái định cư. Riêng đối với các dự án căn hộ, Nghị định số 02/2022/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Kinh doanh bất động sản yêu cầu hợp đồng mua bán chung cư phải tuân thủ theo mẫu số 01 ban hành kèm phụ lục của Nghị định này.

Cần lưu ý rằng, việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải được đăng ký tại cơ quan đăng ký đất đai và chỉ có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký vào sổ địa chính theo quy định tại Luật Đất đai 2013.