Trong bối cảnh đẩy mạnh tự chủ và nâng cao chất lượng giáo dục, việc thiết lập một hành lang pháp lý chặt chẽ về quản lý tại các cơ sở giáo dục công lập là vô cùng quan trọng. Nghị định số 2 phức hợp giữa quản lý nhà nước và quyền tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập đã tạo ra khung pháp lý rõ ràng cho các trường mầm non và phổ thông. Bài viết dưới đây sẽ phân tích các nội dung trọng tâm về quy định quản lý trong cơ sở giáo trình mầm non và phổ thông công lập theo Nghị định 24/2021/NĐ-CP.
Theo quy định tại Điều 1 của Nghị định 24/2021/NĐ-CP, phạm vi điều chỉnh bao gồm các nội dung cốt lõi về quản lý trong cơ sở giáo dục công lập, cụ thể:
Đối tượng áp dụng (Điều 2) bao gồm các loại hình từ nhà trẻ, nhóm trẻ độc lập, trường mẫu giáo, lớp mẫu giáo độc lập, trường mầm non đến các cấp học phổ thông như: trường tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông và các trường phổ thông có nhiều cấp học thuộc diện công lập.
Việc quản lý tại các đơn vị này không chỉ dừng lại ở việc duy trì trật tự mà phải hướng tới mục tiêu chất lượng. Căn cứ Điều 4 của Nghị định, hoạt động quản lý phải đáp ứng hai yêu cầu then chốt:
Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị định 24/2021/NĐ-CP là việc trao quyền tự chủ cho các cơ sở giáo dục có đủ điều kiện tài chính.
Căn cứ Điều 5, các cơ sở giáo dục thực hiện tuyển sinh dựa trên yêu cầu phổ cập giáo dục của Nhà nước. Tuy nhiên, đối với các đơn vị thuộc diện tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư (hoặc tự bảo đảm chi thường xuyên), nhà trường được quyền tự chủ trong việc xác định: phương thức tuyển sinh, chỉ tiêu, đối tượng và địa bàn tuyển sinh. Điều này tạo sự linh hoạt cho các đơn vị khi thực hiện đầu tư lĩnh vực giáo dục tại các khu vực có nhu cầu cao.
Tại Điều 6, pháp luật cho phép cơ sở giáo dục được chủ động quyết định phương pháp và hình thức tổ chức dạy học nhằm đạt mục tiêu chương trình. Đặc biệt, nhà trường có quyền liên kết với các bên liên quan như: cơ sở đại học, cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp, hộ kinh doanh và gia đình để đa dạng hóa hoạt động giáo dục phù hợp với đặc thù địa phương.
Công tác quản lý các yếu tố vật chất và con người là nền tảng của chất lượng giáo dục. Theo Điều 7, việc quản lý tài chính, tài sản, tổ chức bộ máy và nhân sự phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật hiện hành về tài chính và quản lý tài sản công.
Một điểm quan trọng cần lưu ý là cơ sở giáo dục được phép tiếp nhận các nguồn tài trợ từ tổ chức, cá nhân nhằm mục đích nâng cao chất lượng dạy và học. Việc huy động này cần được thực hiện minh bạch để tránh các sai phạm trong quản lý chi phí hoặc lạm thu. Trong quá trình phát triển hạ tầng trường lớp, việc quản lý chi phí đầu tư xây dựng và các nguyên tắc liên quan cũng cần được chú trọng để đảm bảo nguồn lực tài trợ được sử dụng đúng mục đích.
Nghị định nhấn mạnh vai trò giám sát của cộng đồng. Người đứng đầu cơ sở giáo dục có trách nhiệm giải trình về các quyết định quản lý, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến chất lượng đào tạo và quyền lợi của học sinh. Sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội không chỉ giúp tăng cường tính dân chủ mà còn tạo ra môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, đáp ứng kỳ vọng của nhân dân đối với hệ thống giáo dục công lập.
