Ngành dệt may sẽ là ngành hàng được hưởng lợi nhiều nhất khi Hiệp định Thương mại Tự do (EVFTA) Liên minh châu Âu (EU) và Việt Nam
Dệt may được đánh giá là ngành hàng hưởng lợi nhiều nhất khi Hiệp định Thương mại Tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA) chính thức có hiệu lực. Điểm thuận lợi quan trọng là quy tắc xuất xứ dệt may EVFTA được thiết kế đơn giản hơn so với một số hiệp định thế hệ mới khác, mở ra cơ hội lớn cho hàng may mặc Việt Nam tiếp cận thị trường EU với mức thuế ưu đãi.
EU là một trong những thị trường xuất khẩu dệt may lớn nhất của Việt Nam. Khi Hiệp định EVFTA có hiệu lực, phần lớn dòng thuế đối với hàng dệt may sẽ được xóa bỏ theo lộ trình, giúp sản phẩm Việt Nam tăng sức cạnh tranh so với các quốc gia chưa có hiệp định thương mại tự do với EU.
Đây được xem là động lực để doanh nghiệp mở rộng đơn hàng, đầu tư chuỗi sản xuất trong nước và gia tăng giá trị nội địa hóa của sản phẩm xuất khẩu.
Theo cam kết, dệt may xuất khẩu sang EU phải đáp ứng quy tắc xuất xứ "từ vải trở đi" (fabric forward). Nghĩa là vải dùng để cắt may sản phẩm phải được dệt tại Việt Nam hoặc tại các nước thành viên EU; công đoạn cắt, may và hoàn thiện cũng phải thực hiện trong khu vực hiệp định.
So với EVFTA, quy tắc xuất xứ hàng dệt may trong Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) chặt hơn, áp dụng nguyên tắc "từ sợi trở đi" (yarn forward). Theo đó, toàn bộ công đoạn từ kéo sợi, dệt vải đến cắt may đều phải thực hiện trong khu vực hiệp định mới được hưởng ưu đãi thuế quan.
Chính vì vậy, quy tắc "từ vải trở đi" của EVFTA được nhìn nhận là dễ đáp ứng hơn đối với năng lực sản xuất hiện tại của ngành dệt may Việt Nam. Một số văn bản hướng dẫn liên quan đến hàng dệt may trong CPTPP, như Thông tư 07/2019/TT-BCT của Bộ Công Thương về xuất khẩu hàng dệt may sang Mê-hi-cô, cũng cho thấy mức độ phức tạp trong việc chứng minh xuất xứ.
Để tận dụng ưu đãi, doanh nghiệp cần chủ động nguồn cung vải trong nước, minh bạch hồ sơ chứng nhận xuất xứ và nắm vững cách diễn đạt các tiêu chí xuất xứ trong hiệp định. Việc đầu tư vào khâu dệt, nhuộm nhằm tăng tỷ lệ nội địa hóa là yếu tố then chốt để đáp ứng quy tắc "từ vải trở đi".
