Bản kiểm điểm đảng viên là văn bản quan trọng được thực hiện định kỳ vào cuối năm nhằm giúp cá nhân tự nhìn nhận, đánh giá quá trình công tác, rèn luyện tư tưởng chính trị và đạo đức lối sống. Tại thời điểm năm 2020, việc thực hiện bản kiểm điểm này cần bám sát tinh thần Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII về tăng cường xây trách nhiệm xây dựng, chỉnh đốn Đảng.
Tùy vào vị trí và đối tượng, nội dung kiểm điểm sẽ có những trọng tâm khác nhau. Ví dụ, đối với các cá nhân mới kết nạp, việc chuẩn bị bản kiểm điểm đảng viên mới cần tập trung vào quá trình phấn đấu để trở thành đảng viên chính thức. Trong khi đó, các đối tượng như bản kiểm điểm đảng viên dự bị hay cán bộ tại cơ sở như bản kiểm điểm đảng viên chi bộ thôn lại có những yêu cầu cụ thể về việc bám sát thực tiễn địa phương.
Cấu trúc và nội dung cơ bản của Bản kiểm điểm cá nhân
Một bản kiểm điểm chuẩn mực theo tinh thần Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII cần đảm bảo đầy đủ các thông tin về lý lịch và các hạng mục tự đánh giá đối chiếu với các biểu hiện suy thoái.
1. Thông tin nhân thân
Phần đầu của bản kiểm điểm bao gồm các thông tin định danh bắt buộc:
- Họ và tên, ngày tháng năm sinh.
- Quê quán, nơi ở hiện nay.
- Ngày vào Đảng và ngày chính thức.
- Chức vụ, đơn vị công tác hiện tại.
- Chi bộ và Đảng bộ đang sinh hoạt.
2. Nội dung tự kiểm điểm theo các nhóm biểu hiện
Người thực hiện bản kiểm điểm cần đối chiếu trực tiếp với các nhóm nội dung sau để nhận diện mức độ: rất nghiêm trọng, nghiêm tương, mới có biểu hiện ban đầu hoặc chưa có.
Nhóm 1: Suy thoái về tư tưởng chính trị
- Sự kiên định: Kiểm điểm việc giữ vững lý tưởng cách mạng, niềm tin vào chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.
- Ý thức tổ chức kỷ luật: Tự đánh giá việc chấp hành nguyên tắc tập trung dân chủ; tinh thần trách nhiệm trong công việc; việc thực hiện các quy định của Đảng và pháp luật Nhà nước.
- Công tác cán bộ: Nhận diện các biểu hiện như "tư duy nhiệm kỳ", chạy chọt chức quyền hoặc lợi dụng chức vụ để vun vén lợi ích nhóm.
Nhóm 2: Suy thoái về đạo đức, lối sống
- Lối sống cá nhân: Tự soi xét các biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân, sống ích kỷ, thực dụng, cơ hội, hoặc tình trạng đố kỵ, mất đoàn kết nội bộ.
- Tính trung thực: Đánh giá sự trung thực trong việc kê khai tài sản, thu nhập và việc thực hiện các quy định về phòng chống tham nhũng, lãng phí.
- Quan hệ với quần chúng: Kiểm điểm tinh thần sâu sát cơ sở, thái độ đối với nhân dân; tránh tình trạng quan liêu, xa rời quần chúng hoặc thờ ơ trước những khó khăn của người dân.
- Tệ nạn và chuẩn mực xã hội: Đánh giá việc chấp hành các chuẩn mực đạo đức gia đình, xã hội và việc phòng chống các tệ nạn xã hội.
Nhóm 3: Các biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa"
Đây là nội dung trọng tâm nhằm ngăn chặn sự suy thoái từ bên trong:
- Việc nhận thức và đấu tranh chống lại các quan điểm sai trái, phủ nhận nền tảng tư tưởng của Đảng.
- Sự nhất quán giữa phát ngôn và hành động; không được có các hành vi xuyên tạc lịch sử hoặc lợi dụng mạng xã hội để gây chia rẽ nội bộ.
- Việc bảo vệ thành quả cách mạng và vai trò lãnh đạo của Đảng trước các luận điệu đòi thực hiện "đa nguyên, đa đảng" hay "xã hội dân sự" theo hướng sai lệch.
Lưu ý khi thực hiện bản kiểm điểm
Khi viết bản kiểm điểm, cá nhân cần đảm bảo tính trung thực, không né tránh khuyết điểm. Việc tự phê bình phải dựa trên tinh thần xây dựng, không nể nang, không lợi dụng việc phê bình để công kích cá nhân khác. Kết quả tự kiểm điểm là cơ sở quan trọng để tổ chức Đảng xem xét, đánh giá xếp loại chất lượng đảng viên cuối năm.
