Quy trình và thẩm quyền xử lý vi phạm quyền tác giả, quyền liên quan phụ thuộc vào mức độ và hành vi vi phạm bản quyền tác giả
Xử lý vi phạm quyền tác giả, quyền liên quan là biện pháp pháp lý quan trọng nhằm bảo vệ thành quả sáng tạo của tác giả và chủ sở hữu quyền. Tùy theo tính chất và mức độ của hành vi vi phạm bản quyền tác giả, người vi phạm có thể bị xử lý hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Nội dung dưới đây phản ánh khung pháp lý áp dụng tại thời điểm bài viết (năm 2019), dựa trên Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (sửa đổi, bổ sung) cùng các quy định về xử phạt vi phạm hành chính và pháp luật hình sự về quyền tác giả, quyền liên quan.
Đối với các hành vi xâm phạm chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, người vi phạm bị xử phạt hành chính bằng tiền và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả, ví dụ:
Người thực hiện hành vi xâm phạm gây hậu quả nghiêm trọng, hoặc đã bị xử phạt hành chính, đã bị kết án về tội này chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các hành vi như: chiếm đoạt quyền tác giả; mạo danh tác giả; sửa đổi bất hợp pháp nội dung tác phẩm; công bố, phổ biến bất hợp pháp tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học, báo chí, chương trình băng âm thanh, đĩa âm thanh, băng hình, đĩa hình.
Mức hình phạt được quy định theo khung tăng dần. Trong trường hợp xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan đang được bảo hộ tại Việt Nam với quy mô thương mại (sao chép tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình; phân phối đến công chúng bản sao tác phẩm, bản ghi âm, bản ghi hình mà không được phép của chủ thể quyền), người phạm tội có thể bị phạt tiền hoặc phạt tù; phạm tội có tổ chức hoặc nhiều lần thì khung hình phạt cao hơn. Ngoài hình phạt chính, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền bổ sung, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định.
Khi phát hiện hành vi xâm phạm, chủ thể quyền tác giả, quyền liên quan có thể yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý hành chính, hoặc khởi kiện dân sự để yêu cầu bồi thường thiệt hại tại Tòa án theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.