Top các công ty nhượng quyền thương hiệu ở Việt Nam

Nhượng quyền thương hiệu là một trong những mô hình kinh doanh phát triển mạnh tại Việt Nam, giúp lan tỏa thương hiệu nhanh chóng và đem lại nguồn lợi nhuận ổn định. Bài viết tổng hợp các công ty nhượng quyền thương hiệu tiêu biểu tại Việt Nam (cập nhật đến năm 2019) cùng những quy định pháp lý cơ bản về hoạt động nhượng quyền thương mại theo pháp luật hiện hành thời điểm đó.

Nhượng quyền thương hiệu là gì?

Theo Điều 284 Luật Thương mại 2005, nhượng quyền thương mại (franchise) là hoạt động thương mại, theo đó bên nhượng quyền cho phép và yêu cầu bên nhận quyền tự mình tiến hành việc mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ theo các điều kiện nhất định. Bên nhận quyền được kinh doanh theo cách thức tổ chức kinh doanh do bên nhượng quyền quy định, gắn với nhãn hiệu hàng hóa, tên thương mại, bí quyết kinh doanh, khẩu hiệu, biểu tượng và quảng cáo của bên nhượng quyền.

Về bản chất, nhượng quyền thương hiệu là việc cho phép một tổ chức hoặc cá nhân được kinh doanh hàng hóa, dịch vụ theo hình thức, phương pháp kinh doanh — bao gồm thương hiệu, công nghệ, cách thức quản lý của bên nhượng quyền — tại một địa điểm, khu vực trong một khoảng thời hạn nhất định, đổi lại một khoản phí hoặc phần trăm doanh thu, lợi nhuận. Hoạt động này thường liên quan đến chuyển giao công nghệ, nhãn hiệu hàng hóa và các đối tượng sở hữu trí tuệ khác.

Các công ty nhượng quyền thương hiệu nổi bật tại Việt Nam

Tính đến năm 2019, thị trường nhượng quyền tại Việt Nam khá sôi động, trong đó lĩnh vực nhà hàng chiếm tỷ trọng lớn nhất, tiếp đến là thời trang, giáo dục đào tạo, cửa hàng tiện lợi và bán lẻ. Một số thương hiệu nhượng quyền phổ biến gồm:

• Pizza Hut: thương hiệu thức ăn nhanh nổi tiếng đến từ Mỹ, chuyên pizza, mì ống, bánh mì bơ tỏi. Tại Việt Nam, hệ thống Pizza Hut đã mở rộng tới hàng chục cửa hàng trên cả nước thông qua mô hình nhượng quyền thương mại.
• Cà phê Trung Nguyên: thương hiệu Việt tiên phong nhượng quyền ra thế giới và triển khai mô hình này từ rất sớm trong nước. Thành công của Trung Nguyên đến từ chất lượng cà phê đồng nhất và không gian quán thân thiện.
• Blue Exchange: xuất hiện trên thị trường thời trang Việt từ năm 2001, đến nay đã mở rộng tới khoảng 250 cửa hàng nhượng quyền trên cả nước, với các dòng sản phẩm The Blues, Outlet, Children Smiles hướng tới giới trẻ.
• Trà sữa TocoToco: thương hiệu trà sữa có mạng lưới cửa hàng nhượng quyền rộng khắp, với gần 30 cơ sở tại Hà Nội và đã vươn tới Nghệ An, TP. Hồ Chí Minh cùng nhiều tỉnh thành khác.

Sự góp mặt của các thương hiệu cả trong và ngoài nước không chỉ mở ra nhiều lựa chọn cho người tiêu dùng mà còn tạo áp lực cạnh tranh, thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới, sáng tạo. Đồng thời, ngày càng nhiều doanh nghiệp Việt thâm nhập thị trường nước ngoài qua con đường nhượng quyền thương mại.

Điều kiện thực hiện hoạt động nhượng quyền thương mại

Theo Nghị định 35/2006/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Thương mại về hoạt động nhượng quyền thương mại (được sửa đổi bởi Nghị định 08/2018/NĐ-CP), các bên cần đáp ứng những điều kiện cơ bản sau:

Đối với bên nhượng quyền

• Hệ thống kinh doanh dự định dùng để nhượng quyền đã hoạt động ít nhất 01 năm.
• Trường hợp thương nhân Việt Nam là bên nhận quyền sơ cấp từ bên nhượng quyền nước ngoài thì phải kinh doanh theo phương thức nhượng quyền ít nhất 01 năm tại Việt Nam trước khi cấp lại quyền thương mại.
• Hàng hóa, dịch vụ kinh doanh thuộc đối tượng của quyền thương mại không vi phạm quy định của pháp luật.

Lưu ý: Nghị định 08/2018/NĐ-CP đã bãi bỏ điều kiện "đã đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại với cơ quan có thẩm quyền" và yêu cầu hệ thống kinh doanh hoạt động ít nhất 01 năm đối với bên nhận quyền sơ cấp, nhằm cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh.

Đối với bên nhận quyền

Thương nhân được phép nhận quyền thương mại khi có đăng ký kinh doanh ngành nghề phù hợp với đối tượng của quyền thương mại.

Hàng hóa, dịch vụ được phép nhượng quyền

Hàng hóa, dịch vụ được phép kinh doanh nhượng quyền thương mại là hàng hóa, dịch vụ không thuộc Danh mục cấm kinh doanh. Trường hợp thuộc Danh mục hạn chế kinh doanh hoặc kinh doanh có điều kiện, doanh nghiệp chỉ được kinh doanh sau khi được cơ quan quản lý ngành cấp giấy phép hoặc đáp ứng đủ điều kiện kinh doanh.

Nội dung chính của hợp đồng nhượng quyền thương hiệu

Trường hợp các bên lựa chọn áp dụng luật Việt Nam, hợp đồng nhượng quyền thường có những nội dung chủ yếu sau:

• Nội dung của quyền thương mại.
• Quyền và nghĩa vụ của bên nhượng quyền.
• Quyền và nghĩa vụ của bên nhận quyền.
• Giá cả, phí nhượng quyền định kỳ và phương thức thanh toán.
• Thời hạn hiệu lực của hợp đồng.
• Gia hạn, chấm dứt hợp đồng và giải quyết tranh chấp.

Thủ tục đăng ký hoạt động nhượng quyền thương mại được hướng dẫn cụ thể tại Thông tư 09/2006/TT-BTM của Bộ Thương mại.

Hồ sơ liên quan đến hoạt động nhượng quyền

Tùy từng trường hợp (nhượng quyền từ Việt Nam ra nước ngoài hoặc từ nước ngoài vào Việt Nam), hồ sơ thường bao gồm: bản sao công chứng Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc Giấy chứng nhận đầu tư; bản sao công chứng văn bằng bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp (nếu có chuyển giao quyền sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp đã được bảo hộ); giấy tờ chứng minh sự chấp thuận cho phép nhượng quyền lại của bên nhượng quyền ban đầu (nếu là nhượng quyền thứ cấp) và báo cáo tài chính đã kiểm toán năm gần nhất.

Xem thêm các chủ đề khác

• Doanh nghiệp cần bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ những gì?
• Đăng ký bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp
• Tiêu chí đánh giá nhãn hiệu nổi tiếng