Quy định về tác giả và chủ sở hữu quyền tác giả theo quy định hiện nay

Quy định về tác giả và chủ sở hữu quyền tác giả theo quy định hiện hành

Trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, việc phân biệt giữa tác giả và chủ sở hữu quyền tác giả là vô cùng quan trọng để xác định rõ trách nhiệm pháp lý cũng như các quyền lợi liên quan đến tác phẩm. Hai khái niệm này tuy có mối liên hệ mật thiết nhưng lại có những đặc điểm pháp lý riêng biệt được quy định cụ thể tại Luật Sở hữu trí tuệ.

Khái niệm tác giả và chủ sở phục vụ bảo hộ quyền tác giả

Dựa trên các quy định tại Điều 13 và Điều 36 Luật Sở hữu trí tuệ (sửa đổi, bổ sung năm 2009), khái niệm về hai chủ thể này được xác lập như sau:

Tác giả

Tác giả là người trực tiếp sáng tạo ra một phần hoặc toàn bộ tác phẩm văn học, nghệ thuật và khoa học. Đối tượng được công nhận là tác giả bao gồm:

• Các tổ chức, cá nhân Việt Nam có tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả.
• Các tổ chức, cá nhân nước ngoài có tác phẩm được công bố lần đầu tiên tại Việt Nam mà chưa từng được công bố ở bất kỳ quốc gia nào khác; hoặc trường hợp tác phẩm được công bố đồng thời tại Việt Nam trong vòng 30 ngày kể từ ngày công bố lần đầu tiên ở nước ngoài.
• Các tổ chế, cá nhân nước ngoài có tác phẩm được bảo hộ tại Việt Nam theo các điều ước quốc tế về quyền tác giả mà Việt Nam là thành viên.

Chủ sở hữu quyền tác giả

Chủ sở hữu quyền tác giả là cá nhân hoặc tổ chức nắm giữ một, một số hoặc toàn bộ các quyền tài sản liên quan đến tác phẩm được pháp luật thừa nhận. Điểm đặc trưng của chủ sở hữu là họ có thể là người trực tiếp sáng tạo ra tác phẩm hoặc không trực tiếp tạo ra tác phẩm đó nhưng là người nắm giữ các quyền kinh tế đối với tác phẩm. Việc xác định đúng chủ thể này rất cần thiết khi thực hiện các thủ tục thủ tục đăng ký quyền tác giả mới nhất.

Điểm giống nhau giữa tác giả và chủ sở hữu

Cả tác giả và chủ sở hữu quyền tác giả đều là những chủ thể được pháp luật bảo hộ quyền tác giả cũng như quyền liên quan đối với tác phẩm âm nhạc và các loại hình nghệ thuật khác theo quy định của pháp luật sở hữu trí tuệ Việt Nam.

Điểm khác biệt giữa tác giả và chủ sở hữu quyền tác giả

Để phân biệt rõ ràng, chúng ta cần xem xét dựa trên các tiêu chí về phân loại và phạm vi các quyền được bảo hộ:

/

Tiêu chí Tác giả Chủ sở hữu quyền tác giả Phân loại Có thể phân loại dựa trên: Số lượng người sáng tạo: Tác giả đơn nhất hoặc đồng tác giả. Nguồn gốc tác phẩm: Tác giả tác phẩm gốc hoặc tác giả tác phẩm phái sinh. Mối quan hệ lao động: Tác giả đồng thời là chủ sở hữu hoặc không đồng thời là chủ sở hữu. Bao gồm các đối tượng: Chủ sở hữu chính là tác giả (hoặc các đồng tác giả). Cơ quan, tổ chức giao nhiệm vụ cho tác tác tạo ra tác phẩm. Cá nhân, tổ chức giao kết hợp đồng với tác giả. Người được thừa kế quyền tác giả. Người được chuyển nhượng quyền tác giả, quyền liên quan. Nhà nước. Các quyền được bảo hộ Trong trường hợp không đồng thời là chủ sở hữu: Tác giả chỉ có các quyền nhân thân quy định tại Điều 19 Luật Sở hữu trí tuệ và một phần các quyền tài sản nhất định. Nếu là tác giả/đồng tác giả: Có đầy đủ cả quyền nhân thân (Điều 19) và quyền tài sản (Điều 20). Nếu không phải là tác giả (do nhận nhiệm vụ, thừa kế, chuyển giao...): Nắm giữ các quyền tài sản quy định tại Điều 20 và một số quyền nhân thân tại Khoản 3 Điều 19 Luật Sở hữu trí tuệ.

Việc hiểu rõ sự khác biệt này giúp các cá nhân, tổ chức thực hiện đúng nghĩa vụ và quyền lợi khi tham gia vào quá trình sáng tạo cũng như khai thác thương mại tác phẩm. Đặc biệt, đối với các loại hình phức tạp như quyền tác giả theo quy định của pháp luật hiện hành về mỹ thuật ứng dụng, việc xác lập rõ ai là người sáng tạo và ai là người nắm giữ quyền tài sản là nền tảng để tránh các tranh chấp pháp lý sau này.