Lưu ý và thủ tục khi Bảo hộ giống cây trồng tại Việt Nam

Bảo hộ giống cây trồng là cơ chế pháp lý nhằm bảo vệ quyền lợi của tổ chức, cá nhân đã đầu tư công sức, thời gian và chi phí để chọn tạo hoặc phát hiện, phát triển một giống cây trồng mới. Quyền đối với giống cây trồng chỉ được xác lập khi giống cây được đăng ký và cấp văn bằng bảo hộ. Bài viết dưới đây trình bày điều kiện, thủ tục và biểu phí khi thực hiện thủ tục bảo hộ giống cây trồng tại Việt Nam.

Vì sao phải bảo hộ giống cây trồng?

Giống cây trồng đóng vai trò quan trọng trong hoạt động nông, lâm nghiệp. Việc chọn tạo giống mới có năng suất, chất lượng cao đòi hỏi đầu tư lớn về công sức và tài chính. Pháp luật quy định giống cây trồng là một đối tượng của quyền sở hữu trí tuệ theo Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11 (và các luật sửa đổi, bổ sung), nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của chủ sở hữu, khuyến khích nghiên cứu và phát triển giống mới.

Điều kiện bảo hộ giống cây trồng

Để được bảo hộ, giống cây trồng phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện do pháp luật quy định:

• Là kết quả của hoạt động chọn tạo hoặc phát hiện, phát triển: giống cây có thể có nguồn gốc từ việc chọn tạo hoặc được phát hiện và phát triển.
• Thuộc Danh mục loài cây trồng được Nhà nước bảo hộ: giống cây trồng phải nằm trong danh mục loài cây trồng do Nhà nước bảo hộ.
• Có tính mới và tính khác biệt: tính mới nghĩa là giống chưa được bán hoặc phân phối với mục đích khai thác; tính khác biệt là có thể phân biệt rõ ràng với các giống đã được biết đến rộng rãi.
• Có tính đồng nhất, tính ổn định và tên gọi phù hợp: các tính trạng liên quan biểu hiện đồng nhất (trừ sai lệch trong phạm vi cho phép) và không thay đổi qua các vụ hoặc chu kỳ nhân giống.

Thủ tục đăng ký bảo hộ giống cây trồng

Hồ sơ đăng ký

Chủ thể có quyền cần chuẩn bị bộ hồ sơ nộp tại cơ quan có thẩm quyền, gồm:

• Tờ khai đăng ký theo mẫu;
• Ảnh chụp và tờ khai kỹ thuật theo mẫu;
• Các giấy tờ chứng minh quyền ưu tiên, quyền đăng ký;
• Giấy ủy quyền (nếu thực hiện thủ tục qua đại diện);
• Chứng từ nộp phí và lệ phí.

Trình tự đăng ký

Quy trình đăng ký bảo hộ giống cây trồng gồm các bước:

• Bước 1: Chủ thể nộp 01 bộ hồ sơ tới Cục Trồng trọt thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
• Bước 2: Cơ quan tiếp nhận tiến hành thẩm định hình thức và nội dung, sau đó quyết định cấp hoặc không cấp văn bằng bảo hộ.

Thẩm định hình thức là việc xem xét tính hợp lệ của đơn và các tài liệu kèm theo. Nếu đơn hợp lệ, cơ quan sẽ thẩm định nội dung để xác định giống cây trồng có đáp ứng các điều kiện bảo hộ hay không. Nếu đáp ứng, cơ quan bảo hộ trình Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ký quyết định cấp văn bằng bảo hộ và công bố trên tạp chí chuyên ngành về giống cây trồng.

Thời hạn thực hiện thủ tục

• Thẩm định hình thức đơn: 15 ngày kể từ ngày nhận đơn;
• Đăng công bố đơn hợp lệ trên tạp chí: 90 ngày kể từ ngày đơn được chấp nhận;
• Thẩm định kết quả khảo nghiệm kỹ thuật: 90 ngày kể từ ngày nhận được kết quả khảo nghiệm.

Biểu phí, lệ phí bảo hộ giống cây trồng

Mức thu phí, lệ phí được áp dụng theo Thông tư số 207/2016/TT-BTC ngày 09/11/2016 của Bộ trưởng Bộ Tài chính (sau đó được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 14/2018/TT-BTC). Một số mức tiêu biểu:

• Lệ phí nộp đơn đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ: 100.000 đồng;
• Lệ phí cấp văn bằng bảo hộ: 350.000 đồng;
• Phí thẩm định đơn: 2.000.000 đồng/lần;
• Phí duy trì hiệu lực văn bằng bảo hộ: từ 3.000.000 đồng/giống/năm (năm thứ 1–3), tăng dần theo các giai đoạn lên đến 20.000.000 đồng/giống/năm (từ năm thứ 16 đến hết thời hạn hiệu lực);
• Phí thẩm định yêu cầu phục hồi hiệu lực văn bằng bảo hộ: 1.200.000 đồng/đơn.

Việc nắm rõ điều kiện, trình tự và biểu phí giúp tổ chức, cá nhân chủ động chuẩn bị hồ sơ, rút ngắn thời gian xử lý và bảo vệ hiệu quả quyền đối với giống cây trồng của mình.

Xem thêm các chủ đề khác

• Doanh nghiệp cần bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ những gì?
• Tổng hợp phí, lệ phí bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ