Đăng ký bản quyền phần mềm (chương trình máy tính) là thủ tục giúp tác giả, chủ sở hữu xác lập và bảo vệ quyền tác giả đối với sản phẩm trí tuệ của mình. Theo khoản 1 Điều 14 Luật Sở hữu trí tuệ, chương trình máy tính là một trong các loại hình tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả. Việc đăng ký được thực hiện tại Cục Bản quyền tác giả thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Bài viết dưới đây hướng dẫn chi tiết hồ sơ và trình tự đăng ký bản quyền phần mềm theo quy định hiện hành.
Cơ sở pháp lý: Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 (đã được sửa đổi, bổ sung qua các năm, gần nhất là Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ số 07/2022/QH15) và các văn bản hướng dẫn, trong đó có Thông tư 08/2023/TT-BVHTTDL quy định các mẫu trong đăng ký quyền tác giả, quyền liên quan.
Vì sao nên đăng ký bản quyền phần mềm?
Việc đăng ký quyền tác giả không phải là thủ tục bắt buộc để phát sinh quyền (quyền tác giả phát sinh kể từ khi tác phẩm được sáng tạo và thể hiện dưới hình thức vật chất nhất định). Tuy nhiên, đăng ký mang lại nhiều lợi ích thiết thực:
- Theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ, tổ chức, cá nhân đã được cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả không có nghĩa vụ chứng minh quyền tác giả thuộc về mình khi có tranh chấp, trừ trường hợp có chứng cứ ngược lại;
- Là bằng chứng pháp lý quan trọng để ngăn chặn và xử lý hành vi sao chép, sử dụng trái phép phần mềm;
- Thuận lợi khi chuyển nhượng, thương mại hóa, góp vốn, định giá tài sản trí tuệ.
Hồ sơ đăng ký bản quyền phần mềm
Căn cứ quy định của Luật Sở hữu trí tuệ về hồ sơ đăng ký quyền tác giả, hồ sơ đăng ký bản quyền cho chương trình máy tính bao gồm:
- Tờ khai đăng ký quyền tác giả (theo mẫu tại Thông tư 08/2023/TT-BVHTTDL), bằng tiếng Việt, do tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả hoặc người được ủy quyền ký tên;
- 02 bản sao chương trình máy tính: bản in mã nguồn (code) có chữ ký hoặc giáp lai của chủ sở hữu và đĩa quang (CD/DVD) chứa nội dung phần mềm cùng bản mô tả;
- Bản mô tả giao diện, hướng dẫn sử dụng chương trình máy tính;
- Giấy tờ pháp lý của tác giả, chủ sở hữu: bản sao Căn cước công dân/hộ chiếu đối với cá nhân; bản sao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp/quyết định thành lập đối với tổ chức;
- Tài liệu chứng minh quyền nộp đơn (hợp đồng giao việc, hợp đồng lao động, quyết định giao nhiệm vụ, hợp đồng chuyển nhượng quyền…) nếu chủ sở hữu không đồng thời là tác giả;
- Văn bản đồng ý của các đồng tác giả nếu phần mềm do nhiều người sáng tạo;
- Văn bản đồng ý của các đồng chủ sở hữu nếu quyền tác giả thuộc sở hữu chung;
- Giấy ủy quyền nếu nộp hồ sơ thông qua người được ủy quyền.
Lưu ý: tất cả tài liệu trong hồ sơ phải được lập bằng tiếng Việt; nếu là ngôn ngữ khác phải có bản dịch tiếng Việt kèm theo.
Trình tự, thủ tục đăng ký
- Bước 1 – Chuẩn bị hồ sơ: chuẩn bị đầy đủ tờ khai, bản sao chương trình, bản mô tả và các tài liệu kèm theo như trên.
- Bước 2 – Nộp hồ sơ: nộp trực tiếp hoặc qua đường bưu điện đến Cục Bản quyền tác giả (Hà Nội) hoặc Văn phòng đại diện của Cục tại TP. Hồ Chí Minh và TP. Đà Nẵng.
- Bước 3 – Thẩm định và cấp Giấy chứng nhận: Cục Bản quyền tác giả thẩm định hồ sơ và cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả đối với hồ sơ hợp lệ, hoặc ra thông báo yêu cầu sửa đổi, bổ sung nếu hồ sơ chưa hợp lệ.
Theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ, thời hạn cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả là 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ. Trên thực tế, thời gian có thể kéo dài hơn tùy theo số lượng hồ sơ tại Cục Bản quyền tác giả.
Phí, lệ phí và thời hạn bảo hộ
- Phí, lệ phí nhà nước: nộp theo mức quy định của Bộ Tài chính đối với việc cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả cho chương trình máy tính.
- Thời hạn bảo hộ: quyền tài sản và quyền công bố tác phẩm đối với chương trình máy tính được bảo hộ suốt cuộc đời tác giả và 50 năm tiếp theo năm tác giả qua đời; trường hợp tác phẩm thuộc sở hữu của tổ chức hoặc có đồng tác giả thì thời hạn được tính theo quy định tương ứng của Luật Sở hữu trí tuệ.
- Phạm vi bảo hộ: Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả có giá trị trên phạm vi lãnh thổ Việt Nam.
Để hồ sơ được xử lý nhanh, chủ sở hữu nên chuẩn bị mã nguồn, bản mô tả phần mềm rõ ràng và xác định chính xác tư cách tác giả, chủ sở hữu (đặc biệt trong trường hợp phần mềm do nhân viên tạo ra theo hợp đồng lao động hoặc do nhiều người cùng sáng tạo).
