Luật sư tư vấn về việc bồi thường khi xâm phạm quyền hình ảnh theo quy định pháp luật hiện hành để bảo vệ tối đa các quyền của cá nhân
Quyền hình ảnh của cá nhân là một phần quan trọng trong quyền nhân thân, được pháp luật Việt Nam thừa nhận và bảo vệ nghiêm ngặt. Trong bối cảnh công nghệ số phát triển, việc sử dụng hình ảnh cá nhân cho các mục đích thương mại hoặc phi thương mại mà không có sự đồng ý đang trở nên phổ biến, dẫn đến nhiều tranh chấp về xâm phạm quyền riêng tư. Khi đối mặt với tình trạng này, người dân cần hiểu rõ các quy định pháp luật để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.
Theo quy định tại Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015, quyền đối với hình ảnh được xác lập dựa trên nguyên tắc tự nguyện và tôn trọng ý chí của chủ thể. Cụ thể:
Trong nhiều trường hợp phức tạp, việc tự mình thực hiện các thủ tục tố tụng là rất khó khăn. Do đó, người dân có thể cần tìm hiểu có nên thuê luật sư hay không để được hỗ trợ về mặt chứng cứ và pháp lý.
Mặc dù pháp luật không có một điều khoản riêng biệt chỉ dành cho việc "bồi thường khi xâm phạm quyền hình ảnh", nhưng hành vi này được điều chỉnh bởi các quy định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng do xâm phạm danh dự, nhân phẩm và uy tín.
Tại Khoản 1 Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015 xác định rõ căn cứ để phát sinh trách nhiệm bồi thường: Người nào có hành vi xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản hoặc các quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây ra thiệt hại thực tế thì phải có trách nhiệm bồi thường.
Khi việc sử dụng hình ảnh trái phép gây ra những tác động xấu đến tinh thần, danh dự và uy tín, các bên cần căn cứ vào Điều 592 Bộ luật Dân sự 201 sử dụng để xác định các khoản bồi thường bao gồm:
Để làm rõ hơn về các loại chi phí cụ thể, có thể tham khảo thêm hướng dẫn tại Nghị quyết 03/2006/NQ-HĐTP. Theo đó, chi phí hợp lý để khắc phục thiệt hại bao gồm: chi phí thu hồi ấn phẩm vi phạm; chi phí thu thập chứng cứ, tài liệu; chi phí đi lại, thuê nhà trọ để xác minh sự việc; chi phí tổ chức xin lỗi hoặc cải chính công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng.
Đối với khoản thu nhập thực tế bị mất, nếu do hành vi xâm phạm mà người bị hại phải dành thời gian, công sức để xử lý hậu quả dẫn đến không thể duy trì công việc như trước, họ sẽ được bồi thường phần thu nhập bị giảm sút đó. Việc xác định mức độ tổn thất tinh thần sẽ dựa trên hình thức xâm phạm (lời nói, báo chí, mạng xã hội...) và mức độ lan truyền của thông tin vi phạm.
Việc xác định thiệt hại thực tế trong các vụ án xâm phạm quyền hình ảnh thường rất phức tạp, đòi hỏi quá trình thu thập chứng cứ tỉ mỉ. Khi nhận thấy quyền lợi của mình bị xâm phạm, bạn nên chủ động lưu trữ các bằng chứng (ảnh chụp màn hình, video, văn bản...) và xem xét khi nào cần thuê luật sư để bảo vệ quyền lợi một cách chuyên nghiệp nhất.
Nếu bạn đang gặp phải các tranh chấp liên quan đến việc sử dụng hình ảnh trái phép hoặc cần làm rõ về chi phí thuê luật sư khởi kiện để yêu cầu bồi thường, hãy chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh thiệt hại thực tế. Tòa án sẽ căn cứ vào các bằng chứng này để quyết định trách nhiệm bồi thường của bên vi phạm.
