Kết luận, nếu người lái xe gây tai nạn khi say xỉn sẽ là một trong các trường hợp được loại trừ trách nhiệm bảo hiểm...

Trong các vụ tai nạn giao thông liên quan đến nồng độ cồn, một trong những vấn đề pháp lý được quan tâm nhất là trách nhiệm bồi thường của doanh nghiệp bảo hiểm và nghĩa vụ của người điều khiển phương tiện. Việc xác định hành vi vi phạm nồng độ cồn có thuộc trường hợp loại trừ trách nhiệm bảo hiểm hay không đóng vai trò quyết định đến việc ai sẽ là người phải chi trả thiệt hại.
Theo quy định tại Điều 8 Luật Giao thông đường bộ 2008, pháp luật nghiêm cấm hành vi điều khiển xe ô tô, máy kéo, xe máy chuyên dùng trên đường mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn; đồng thời nghiêm cấm điều khiển xe mô tô, xe gắn máy khi nồng độ cồn trong máu vượt quá 50 miligam/100 mililít máu hoặc 0,25 miligam/1 lít khí thở.
Về trách nhiệm của đơn vị bảo hiểm, căn cứ theo Khoản 5 Điều 13 Nghị định số 03/2021/NĐ-CP về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới, các trường hợp sau đây sẽ là căn cứ để doanh nghiệp bảo hiểm không bồi thường thiệt hại:
Như vậy, nếu người lái xe gây tai nạn khi đang trong tình trạng say xỉn (có nồng độ cồn vượt mức cho phép), đây được coi là một trong những trường hợp loại trừ trách nhiệm bảo hiểm bắt buộc. Trong trường hợp này, công ty bảo hiểm sẽ không có nghĩa vụ bồi thường thiệt hại cho bên thứ ba theo hợp đồng bảo hiểm đã ký kết.
Do hành vi say xỉn dẫn đến việc bị loại trừ trách nhiệm bảo hiểm, người có nghĩa vụ bồi thường thiệt hại trực tiếp chính là người điều khiển phương tiện hoặc chủ sở hữu phương tiện đã gây ra tai nạn. Tùy vào độ tuổi và năng lực hành vi dân sự của người gây tai nạn, trách nhiệm bồi thường sẽ được xác định theo Điều 586 Bộ luật Dân sự 2015 như sau:
Ngoài ra, cần lưu ý quy định tại Điều 601 Bộ luật Dân sự 2015 về bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra. Phương tiện giao thông đường bộ được pháp luật xác định là nguồn nguy hiểm cao độ. Do đó, chủ sở hữu phương tiện phải có trách nhiệm bồi thường cho bên bị hại nếu xảy ra tai nạn, trừ trường hợp chứng minh được lỗi hoàn toàn thuộc về phía người bị thiệt hại hoặc các trường hợp bất khả kháng khác theo quy định.
Mặc dù doanh nghiệp bảo hiểm không có nghĩa vụ bồi thường cho các trường hợp loại trừ (như nồng độ cồn), nhưng pháp luật vẫn có cơ chế để bảo vệ quyền lợi tối thiểu cho nạn nhân thông qua Quỹ bảo hiểm xe cơ giới. Căn cứ Điều 27 Nghị định 03/2021/NĐ-CP, doanh nghiệp bảo hiểm có trách nhiệm trích tối đa 1% tổng số phí bảo hiểm bắt buộc thực tế thu được của các hợp đồng bảo hiểm gốc trong năm tài chính trước liền kề để đóng vào quỹ này.
Quỹ bảo hiểm xe cơ giới được sử dụng cho mục đích chi hỗ trợ nhân đạo đối với các trường hợp không thuộc phạm vi bồi thường của doanh nghiệp bảo hiểm (trừ hành động cố ý gây thiệt hại), cụ thể:
Trong trường hợp doanh nghiệp bảo hiểm đã tạm ứng bồi thường nhưng sau đó xác định tai nạn thuộc trường hợp loại trừ trách nhiệm (như lỗi nồng độ cồn), hoặc khoản tiền tạm ứng vượt quá mức bồi thường cho phép, Ban điều hành quỹ bảo hiểm xe cơ giới có trách nhiệm hoàn trả số tiền trên cho doanh nghiệp bảo hiểm theo đúng quy trình pháp luật.