Quy định về bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động sau khi người lao động chấm dứt hợp đồng lao động và chưa tìm được việc làm mới
Quy định bảo hiểm thất nghiệp 2020 giúp người lao động biết điều kiện, mức hưởng, thời gian hưởng và thủ tục cần thực hiện khi chấm dứt hợp đồng lao động. Bài viết này trình bày theo bối cảnh pháp luật tại thời điểm năm 2020, chủ yếu dựa trên Luật Việc làm 2013 và Nghị định 28/2015/NĐ-CP.
Bảo hiểm thất nghiệp là chế độ nhằm bù đắp một phần thu nhập cho người lao động khi mất việc làm, đồng thời hỗ trợ tư vấn, giới thiệu việc làm, học nghề và duy trì việc làm trên cơ sở đóng vào Quỹ bảo hiểm thất nghiệp.
Theo Điều 42 Luật Việc làm 2013, các chế độ bảo hiểm thất nghiệp gồm: trợ cấp thất nghiệp; hỗ trợ tư vấn, giới thiệu việc làm; hỗ trợ học nghề; hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề để duy trì việc làm.
Điều 49 Luật Việc làm 2013 quy định người lao động được hưởng trợ cấp thất nghiệp khi đáp ứng đủ các điều kiện cơ bản sau:
Theo Điều 57 Luật Việc làm 2013, mức đóng bảo hiểm thất nghiệp hằng tháng trong bối cảnh năm 2020 được xác định như sau:
Điều 50 Luật Việc làm 2013 quy định mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 6 tháng liền kề trước khi thất nghiệp.
Mức hưởng tối đa không quá 5 lần mức lương cơ sở đối với người lao động hưởng lương theo chế độ do Nhà nước quy định, hoặc không quá 5 lần mức lương tối thiểu vùng đối với người lao động hưởng lương do người sử dụng lao động quyết định tại thời điểm chấm dứt hợp đồng.
Thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp được tính theo số tháng đã đóng bảo hiểm thất nghiệp: đóng đủ 12 tháng đến đủ 36 tháng thì được hưởng 3 tháng trợ cấp; sau đó cứ đóng đủ thêm 12 tháng thì được hưởng thêm 1 tháng, nhưng tối đa không quá 12 tháng.
Thời điểm hưởng trợ cấp thất nghiệp được tính từ ngày thứ 16 kể từ ngày nộp đủ hồ sơ theo quy định tại Điều 46 Luật Việc làm 2013.
Về hồ sơ, Điều 16 Nghị định 28/2015/NĐ-CP quy định người lao động cần chuẩn bị các giấy tờ chính gồm: đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp theo mẫu; giấy tờ xác nhận việc chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc; sổ bảo hiểm xã hội. Sau thời điểm bài viết năm 2020, Nghị định 61/2020/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Nghị định 28/2015/NĐ-CP, trong đó có quy định chi tiết hơn về giấy tờ xác nhận chấm dứt hợp đồng.
Người lao động nên kiểm tra thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp trên sổ bảo hiểm xã hội, chuẩn bị giấy tờ chấm dứt hợp đồng rõ ràng và nộp hồ sơ trong thời hạn 3 tháng. Nếu đã hưởng trợ cấp thất nghiệp, thời gian đóng đã dùng để tính hưởng sẽ không được tính cho lần sau, trừ các trường hợp được bảo lưu theo Luật Việc làm 2013.
