Nếu không nhận bảo hiểm thất nghiệp

Thủ tục bảo lưu bảo hiểm thất nghiệp là vấn đề nhiều người lao động quan tâm khi đã nghỉ việc nhưng chưa nhận trợ cấp, không đến nhận quyết định hoặc bị chấm dứt hưởng trợ cấp. Bài viết này trình bày theo bối cảnh pháp luật tại thời điểm đăng năm 2020, căn cứ chính là Luật Việc làm số 38/2013/QH13 và Nghị định 28/2015/NĐ-CP.

Bảo hiểm thất nghiệp là gì?

Theo Luật Việc làm 2013, bảo hiểm thất nghiệp là chế độ nhằm bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi mất việc làm, đồng thời hỗ trợ học nghề, duy trì việc làm và tìm việc làm trên cơ sở đóng vào Quỹ bảo hiểm thất nghiệp.

Người lao động muốn hưởng trợ cấp thất nghiệp phải đáp ứng điều kiện tại Điều 49 Luật Việc làm 2013 như chấm dứt hợp đồng đúng quy định, đủ thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp, đã nộp hồ sơ tại trung tâm dịch vụ việc làm và chưa tìm được việc làm sau 15 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ, trừ các trường hợp luật định.

Điều kiện hưởng và cách tính trợ cấp thất nghiệp

Về thời gian đóng, người lao động phải có đủ 12 tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp trở lên trong khoảng thời gian luật định trước khi chấm dứt hợp đồng. Mức hưởng hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 06 tháng liền kề trước khi thất nghiệp, nhưng không vượt quá mức trần theo lương cơ sở hoặc lương tối thiểu vùng tại thời điểm chấm dứt hợp đồng.

Thời gian hưởng được tính theo số tháng đã đóng bảo hiểm thất nghiệp: đóng đủ 12 tháng đến đủ 36 tháng được hưởng 03 tháng trợ cấp; sau đó cứ đóng đủ thêm 12 tháng thì được hưởng thêm 01 tháng, tối đa không quá 12 tháng.

Để xem thủ tục nộp hồ sơ nhận trợ cấp, bạn đọc có thể tham khảo thêm thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp theo quy định của pháp luật hiện hành.

Các trường hợp được bảo lưu bảo hiểm thất nghiệp

Không phải mọi trường hợp chưa nhận trợ cấp đều làm mất quyền lợi. Theo Luật Việc làm 2013 và Nghị định 28/2015/NĐ-CP, thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp có thể được bảo lưu trong các trường hợp chủ yếu sau:

• Không đến nhận quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp: theo khoản 3 Điều 18 Nghị định 28/2015/NĐ-CP, nếu quá thời hạn đến nhận kết quả mà người lao động không đến nhận và không có lý do chính đáng, quyết định hưởng trợ cấp có thể bị hủy; thời gian đóng chưa hưởng được bảo lưu.
• Không đến nhận tiền trợ cấp thất nghiệp: khoản 6 Điều 18 Nghị định 28/2015/NĐ-CP quy định trường hợp sau 03 tháng kể từ ngày hết thời hạn hưởng trợ cấp mà người lao động không đến nhận tiền và không thông báo lý do bằng văn bản thì được coi là không có nhu cầu hưởng; thời gian chưa hưởng được bảo lưu.
• Có tháng lẻ chưa được tính hưởng: thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp chưa đủ để tính thêm tháng trợ cấp sẽ được cộng dồn cho lần hưởng tiếp theo.
• Bị chấm dứt hưởng trợ cấp trong một số trường hợp: ví dụ có việc làm, thực hiện nghĩa vụ quân sự hoặc công an, đi học từ đủ 12 tháng, bị áp dụng biện pháp giáo dục bắt buộc, bị tòa án tuyên bố mất tích, bị tạm giam hoặc chấp hành hình phạt tù. Việc bảo lưu thực hiện theo các trường hợp cụ thể tại Điều 53 Luật Việc làm 2013 và Điều 21 Nghị định 28/2015/NĐ-CP.

Thủ tục bảo lưu bảo hiểm thất nghiệp thực hiện thế nào?

Tùy từng trường hợp, việc bảo lưu có thể được cơ quan có thẩm quyền ghi nhận trong quá trình giải quyết hồ sơ hoặc khi người lao động bị chấm dứt hưởng trợ cấp. Người lao động cần lưu ý:

• Giữ sổ bảo hiểm xã hội và các giấy tờ liên quan đến quá trình đóng bảo hiểm thất nghiệp;
• Theo dõi giấy hẹn, quyết định hưởng trợ cấp và thông báo của trung tâm dịch vụ việc làm;
• Nếu đã có việc làm hoặc thuộc trường hợp chấm dứt hưởng trợ cấp, cần thông báo đúng hạn cho trung tâm dịch vụ việc làm;
• Khi tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội ở nơi làm việc mới, kiểm tra lại quá trình đóng để bảo đảm thời gian chưa hưởng được cộng dồn.

Người lao động có thể đọc thêm bài chủ đề bảo lưu bảo hiểm thất nghiệp để đối chiếu các tình huống thường gặp và tránh trùng lặp quyền lợi.

Hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp cần chuẩn bị

Theo Điều 16 Nghị định 28/2015/NĐ-CP, hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp gồm đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp theo mẫu, bản chính hoặc bản sao chứng thực giấy tờ xác nhận việc chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc, và sổ bảo hiểm xã hội.

Với người lần đầu thực hiện thủ tục bảo hiểm, bài đăng ký bảo hiểm xã hội lần đầu có thể giúp hình dung rõ hơn về hồ sơ và quá trình quản lý sổ.

Lưu ý để không mất quyền lợi bảo hiểm thất nghiệp

• Nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng.
• Đến nhận quyết định và nhận tiền trợ cấp đúng thời hạn ghi trên giấy hẹn.
• Thông báo trung thực tình trạng việc làm trong thời gian hưởng trợ cấp.
• Kiểm tra quá trình đóng bảo hiểm thất nghiệp sau khi chuyển việc để bảo đảm thời gian được bảo lưu được ghi nhận đúng.